مجله علمی سارینا - مجله علمی و آموزشی

خانهموضوعاتآرشیوهاآخرین نظرات
دانلود مطالب پژوهشی در رابطه با بررسی و تحلیل پیشه‌ها ومشاغل در آثار کودک و نوجوان ...
ارسال شده در 13 آبان 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

مطلوبیت:

 

 

 

————————————————————————
۸۲.عنوان شغلی: نقّاره چی
معنی لغوی: نوازنده ی نقاره ؛ گاسه زن ؛ نقار ؛ دبدبه زن (صدری افشار، ۱۳۹۴: ۱۶۷)
مثال: “نقّاره چی یزید است” ( راز مثل های ما، میرکیانی، ۲۵۹)
کد isic: 2453
طبقه شغلی: متخصصان
بسط و شرح: نقاره چی، نوازنده نقاره ،که نوعی طبل کوچک دوتایی متصل به هم است و با دو عدد چوب، در محلی واقع در بلندی ،قبل از طلوع و بعد از غروب ، نواخته می شود. دربقاع متبرکه نیز برای برآورده شدن حاجات نواخته می شود. مخصوصا بعد از روا شدن حاجت حاجت مندی که ممکن است روزها به امامزاده ای دخیل بسته باشد. از مشاغل منسوخ درباری نیز بود. معمول بود که در نقاره خانه شاهان در شبانه روز سه یا پنج یا هفت بار نقاره می زدند که در اواخر قاجار و اوایل پهلوی به یک بار تقلیل یافته بود که سر در باغ ملی نواخته می شدد. همچنین در قدیم در جنگ ها نقاره می زدند. نقاره چی ها در جنگ برای روحیه دادن به سربازان خودی در برابر سربازان دشمن نقاره می زدند و هر نقاره چی به هر طرفی که نقاره می زد، یعنی طرفدار او بود. ” نقاره زن یزید است"، ضرب المثلی است از آن زمان مانده. ( میرکیانی، ۱۳۹۱: ۲۵۹)
پایان نامه - مقاله - پروژه
مطلوبیت: در آمدن صدای نقاره، در اعتقاد به معجره و امیدوار شدن به حل مشکلات از مطلوبیت این شغل است. از مشاغلی است که وارد ضرب المثل های عامیانه شده است.

 

 

 

————————————————————————
۸۳.عنوان شغلی: نقال
معنی لغوی: قصه گو، به ویژه کسی که در یک جمع با حرکات نمایشی داستانی را بازگو می کند ؛ داستان گو(صدری افشار، ۱۳۹۴: ۱۰۷)
افسانه گو، قصه خوان .(معین، ۱۳۷۲: ؟)
مثال: شب های جمعه، بچه ها به عشق شنیدن نقالی مرشد، سر از پا نمی شناختند ( چلچراغی در تاریکی، سیف، ۹۶)
کد isic: 2455
طبقه شغلی: متخصصان
بسط و شرح: نقالی بیشتر در موضوع شاهنامه خوانی مطرح است. نقالانی که در قهوه خانه ها یا اماکن عمومی و یا میدان های شهردر بین جماعتی که به‌صورت حلقه می ایستادند، با آداب و رسوم خاص داستان های حماسی و پهلوانی خصوصا داستان های شاهنامه را با حرکات خاصی می گفتند و در آخر دور می زدند و پولی از مردم می گرفتند. امروزه این هنر بیشتر در خانه های هنر و فرهنگسراها اجرا می شود.
مطلوبیت: آشنا کردن مردم با اسطوره های ملی و سرزمینی خود و ایجاد حس میهن پرستی از جلوه های مثبت این شغل که بیشتر یک هنر است ، است. خود نقال بیشتر به چشم یک دوره گرد نگریسته می شود و مردم گاهی در پرداخت حداقل مبلغ نیز اکراه دارند. شانه های افتاده و چهره ی خسته این افراد بعد از اجرای نمایش و دریافت مبلغ ناچیز از محدودیت های اصلی این شغل است.

 

 

 

————————————————————————
۸۴.عنوان شغلی: نقش گو
معنی لغوی: در صنعت قالیبافی،کسی که نقش و رنگ قالی را می خواند و بافندگان با او همراهی می کنند.( ایسنا، ۱۳۸۳)
مثال: .پچ پچ دخترها و گریه ی بچه ای شیرخوار با صدای یکنواخت و غم آور ” نقش گو” همراه بود ( بچه های قالی باف خانه، مرادی کرمانی، ۶۰)
کد isic: 7501
طبقه شغلی: صنعتگران
بسط و شرح: در کارگاه های قالی بافی شخصی با عنوان"نقش خوان” یا “نقش گو” وجود دارد که جملات وواژه هایی را مربوط به نقش و رنگ قالی می خواند و بافندگان نیز او را همراهی می کنند.
مطلوبیت: چون این کار را نقش گو به همراه موسیقی اجرا می کند که جزئی از موسیقی قالیباف خانه است، اشتیاق به کار را افزایش داده و سختی و طاقت فرسایی شغل قالی بافی را در بین کارگران قالیباف خانه کاهش می دهد و نوعی همگرایی بین آن‌ها ایجاد می کند.

 

 

 

————————————————————————
۸۵.عنوان شغلی: نگارگری
معنی لغوی: نگارگری . صورتگری . نقاشی . بتگری . عمل نگارگر. (معین، ۱۳۷۲: ؟)
مثال: آبرنگ های استاد سید علی اکبرصنعتی هر کدام حکم بیتی از غزلیات حافظ را دارد……آثاری که در نگارگری ایران و جهآنجاودانه خواهند ماند (چلچراغی در تاریکی، سیف،۳۴۵ )
کد isic: 2452
طبقه شغلی: متخصصان
بسط و شرح: نقاشی یکی از رشته‌های اصلی هنرهای تجسمی است و قدمت آن شش برابر زبان نوشتاری است. اهمیت و ضرورت شغل : نقاشی و هنر به‌طورکلی ، انعکاس تاریخ و فرهنگ یک جامعه است . هیچ جامعه ای را بدون هنرورزی نمی توان یافت . هنرهای تصویری از جمله نقاشی برای ابلاغ مفاهیم الهی ، انسانی ، فرهنگی و قومی یک جامعه و رهایی از ورطه انحراف بسیار موثر و گویا هستند . نقاشی ، خط بصری ، قوه ی خلاقیت و فطرت زیبادوستی انسان را پرورش می دهد . .هنر نقاشی از بروز احساس و جوشش درون هنرمند و ابلاغ پیام تا بیان موضوعات تعیین شده را در بر می‌گیرد و هنرمند نقاش آنچه را که می‌خواهد، توسط اشکال و رنگ‌ها روی سطوح کوچک و بزرگ با ابزار و شیوه‌های گوناگون، نقاشی نموده و توسط آن با دیگران ارتباط برقرار می‌کند. نقاش باید ویژگی‌های‌ جسمی‌ و روحی‌ خاصی‌ داشته‌ باشد تا بتواند در کار خود موفق‌ گردد. او باید بسیار خلاق، مبدع و دارای ذوق هنری زیاد باشد. نقاش ها معمولا افرادی درون گرا هستند و ساعات طولانی می توانند به تنهایی کار کنند و از کار کردن لذت ببرند. دید دقیق، خلاقیت بسیار، تحمل و صبر زیاد از اولین نیازهای هنر نقاشی است. (بانک مشاغل و اطلاعات شغلی هر رشته)
مطلوبیت: نقاش می تواند با تهیه مجموعه ای از نقاشی های خود، هر چند وقت یکبار نمایشگاه نقاشی برگزار کند و کارهای خود را به فروش برساند. او همچنین می تواند به‌طور سفارشی برای برخی از مشتریان نقاشی بکشد. کارهایی از جمله برقراری ارتباط با افراد مختلف و شرکت در نمایشگاه ها و جشنواره های مختلف در پیشرفت کاری هر نقاش می تواند بسیار موثر باشد. تدریس خصوصی که معمولا با درآمد خوبی همراه است و همچنین زمینه های کاری مناسبی برای نقاشان در مطبوعات‌ و نشریات‌، صداوسیما، فرهنگسراها، وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامی‌، شهرداری‌ها (به‌ عنوان‌ طراح‌ و مجری‌ نقاشی‌های‌ دیواری) و مؤسسات تبلیغاتی وجود دارد. از محدودیت های هنر نقاشی احتمال آرتروز ، در عالم خیال فرورفتن ، جدایی از افراد ، ضعیف شدن ارتباط با جمع و درآمد محدود هنرمند است.

 

 

 

 

————————————————————————
۸۶.عنوان شغلی: نمایشنامه نویس
معنی لغوی: کسی که متن های قابل اجرا در تئاتر را می نویسد.
مثال: دارم پرده آخر نمایشم را می نویسم (پلو خورش، مرادی کرمانی، ۱۰۲)
کد isic: 2451

 

نظر دهید »
پژوهش های انجام شده با موضوع ارزیابی و سنجش کیفیت محیط شهری در منطقه پنج شهرداری کرمانشاه- ...
ارسال شده در 13 آبان 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

 

 

نمودار(۴-۲): ضرایبR2وβ شاخص‌های سطوح مختلف مدل طراحی شده در منطقه پنج
فصل پنجم
آزمون فرضیات و نتیجه گیری
۵-۱- آزمون فرضیه‌ها
فرضیه شماره۱: کیفیت محیط شهری در منطقه پنج شهرداری کرمانشاه در چهار حیطه «ویژگی­های کالبدی، ویژگی­های کارکردی، ویژگی­های محتوایی، محیط سکونتی» مناسب نیست.
برای ارزیابی فرضیه فوق از آزمون T تک نمونه‌ای استفاده شد. در این راستا ابتدا به ارزیابی کیفیت محیط شهری در سطوح مختلف (کالبدی ـ فضایی، عملکردی ـ ساختاری، محتوایی) و زیرشاخص‌های هر یک از سطوح پرداخته شد. نتایج آزمون T نشان داد که در سطح کیفیت کالبدی ـ فضایی تمامی زیرشاخص‌های مورد بررسی در این سطح کیفیت پایینی دارد و به طور معناداری نشان دهنده رضایت پایین ساکنان منطقه پنج از این متغیرهاست و به طور معناداری نشان‌دهنده رضایت کم ساکنان منطقه پنج از کیفیت کالبدی ـ فضایی محله است.
پایان نامه - مقاله - پروژه
در سطح کیفیت کارکردی که از چهار زیرشاخص تشکیل شده است، تمامی زیرشاخص‌های مورد بررسی کیفیت پایینی داشته و به طور معناداری رضایت پایین ساکنان منطقه پنج را از زیرشاخص‌های سطح کیفیت کارکردی را نشان می‌دهد. در نهایت کیفیت محیط شهری در سطح ویژگی‌های کارکردی مورد ارزیابی قرار گرفت که نتیجه آزمون T نشان داد که کیفیت کارکردی منطقه پنج کیفیت پایینی دارد و به طور معناداری نشان‌دهنده رضایت پایین ساکنان منطقه پنج از کیفیت کارکردی منطقه است (۰۵/۰P<).
در سطح ویژگی‌های محتوایی که از دو زیرشاخص تشکیل شده است تمامی زیرشاخص‌های مورد بررسی در این سطح از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند و به طور معناداری رضایت پایین ساکنان منطقه پنج را از زیرشاخص‌های سطح کیفیت محتوایی محله نشان می‌دهد (۰۵/۰P<). به طور کلی کیفیت محیط شهری در سطح ویژگی‌های محتوایی مورد ارزیابی قرار گرفت که نتیجه آزمون T نشان داد که کیفیت محتوایی محله منطقه پنج در سطح پایینی قرار دارد و به طور معناداری رضایت پایین ساکنان منطقه پنج را از کیفیت محتوایی محله نشان می‌دهد (۰۵/۰P<).
در مرحله بعد محیط شهری منطقه پنج که از سه سطح ( کیفیت کالبدی ـ فضایی، کیفیت کارکردی و کیفیت محتوایی) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمون T نشان داد که به طور معناداری رضایت پایینی از محیط شهری منطقه پنج وجود دارد و محیط شهری منطقه پنج در سطح پایینی قرار دارد (۰۵/۰P<).
در ادامه کیفیت محیط سکونتی منطقه پنج مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمون T محیط سکونتی محله منطقه پنج که از چهار شاخص تشکیل شده است نشان داد که تمامی شاخص‌های مورد بررسی از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند و به طور معناداری نشان دهنده رضایت پایین ساکنان منطقه پنج از شاخص‌های سطح محیط سکونتی محله منطقه پنج است (۰۵/۰P<). به طور کلی کیفیت محیط سکونتی محله منطقه پنج مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آزمون T نشان داد که کیفیت محیط سکونتی محله منطقه پنج در سطح پایینی قرار دارد و به طور معناداری رضایت پایینی از کیفیت محیط سکونتی محله منطقه پنج در میان ساکنان محله وجود دارد (۰۵/۰P<).
در مرحله آخر و برای آزمون فرضیه مورد نظر کیفیت محیط شهری منطقه پنج (متشکل از کیفیت کالبدی ـ فضایی، کیفیت کارکردی، کیفیت محتوایی و کیفیت محیط سکونتی) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمون T نشان داد که کیفیت محیط شهری منطقه پنج در سطح پایینی قرار دارد و ساکنان محله منطقه پنج به طور معناداری رضایت پایینی از کیفیت محیط شهری منطقه پنج دارند (۰۵/۰P<).
بنابراین با توجه با توضیحات فوق و نتایج آزمون T فرضیه شماره ۱ مبنی بر مناسب نبودن کیفیت محیط شهری در منطقه پنج شهرداری کرمانشاه تأیید می‌شود.
فرضیه شماره ۲: بین پایگاه اقتصادی و قومیت شهروندان با رضایتمندی از کیفیت محیط شهری در منطقه پنج شهرداری کرمانشاه ارتباط معناداری وجود دارد.
براساس نتایج حاصل از رگرسیون ملاحظه می­ شود که هر سه متغیر درآمد، قومیت و مدت سکونت دارای یک رابطه معنادار با میزان رضایت شهروندان از کیفیت محیط شهری می باشند. مدت سکونت در مقایسه با درآمد با مقدار بتای ۲۳۹/۰- بیشترین تأثیر را بر رضایت شهروندان از کیفیت محیط شهری داشته است (۰۵/۰P<).

نظر دهید »
راهنمای نگارش مقاله با موضوع طراحیمدلتحلیلاهمیت–عملکرددرمرکزآمارایران
ارسال شده در 13 آبان 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

۲-۱۶-۱۱. الگویاعتبارسنجیروشیبرایارزیابیعملکردارگان‌هایدولتی ۴۵
پایان نامه - مقاله - پروژه
۲-۱۶-۱۲. الگوبرداریازلایحهGPRAجهتبهره‌برداریدرنظامارزیابیعملکرد ۴۶
۲-۱۶-۱۳. تحلیلسلسله‌مراتبیدادهAHP 47
۲-۱۶-۱۴. نظامتعالیدمینگ ۴۸
۲-۱۶-۱۵. جایزهکیفیتاروپاییEFQM 49
۲-۱۶-۱۶. جایزهملیکیفیتبالدریج ۵۰
۲-۱۷. ارزیابیعملکردمرکزآمارایران ۵۱
۲-۱۸. خدماتمرکزآمارایران ۵۲
۲-۱۸-۱. اصولاساسیآمارهایرسمی ۵۲
۲-۱۸-۲. حساب‌هایملیومنطقه‌ایواقماری ۵۵
۲-۱۸-۲-۱. حساب‌هایملی ۵۶
۲-۱۸-۲-۲. حساب‌هایمنطقه‌ای ۵۶
۲-۱۸-۳. شاخص‌هایقیمتونرختورم ۵۷
۲-۱۸-۴. تهیهوانتشارسالنامهآماری ۵۸
۲-۱۸-۵. تدویناستانداردهایطرح‌هایآماری ۵۸
۲-۱۸-۶. طبقه‌بندیآماریاستاندارهایملی ۵۹
۲-۱۸-۷. تهیهتعاریفوتعیینمفاهیمومعیارهاوطبقه‌بندی‌هایآماری ۶۰
۲-۱۸-۸. پیاده‌سازیوبازنگریطبقه‌بندی‌هایبین‌المللیآماری ۶۰
۲-۱۸-۹. نقشه‌هایموضوعیواطلس‌هایآماری ۶۱
۲-۱۸-۱۰. نظارتبربهنگام‌سازینقشه‌هایآماریوتهیهفهرستفایلجغرافیایی ۶۳
۲-۱۸-۱۱. انجامسرشماری‌هایعمومیوآمارگیری‌هاینمونه‌ایدرزمینه‌هایاجتماعی،اقتصادیو … ۶۳
۲-۱۸-۱۲. تهیهوبهنگام‌سازیچارچوب‌هایآماری ۶۴
۲-۱۸-۱۳. تولیدآمارهایمربوطبهشاخص‌هایماده ۶۸ قانونبرنامهپنجمتوسعه (انتشارشاخص‌هایآماررسمی) ۶۴
۲-۱۸-۱۴. نظارتبراجرایطرح‌هاونظامآماریسایردستگاه‌هاوشرکت‌هایخصوصیوارزیابیآنها ۶۵
۲-۱۸-۱۵. توسعهونظارتبرساماندهیآمارثبتی ۶۶
۲-۱۸-۱۶. مشاوره‌هایفنیبهواحدهایآماریوزارتخانه‌ها،مؤسساتدولتی،سازمان‌هاونهادهایملیوبین‌المللی ۶۶
۲-۱۸-۱۷. همکاریومشارکتدرطرح‌هایپژوهشی ۶۷
۲-۱۸-۱۹. برگزاریسمینارهایآموزشیوتوجیهیطرح‌هایآماری ۶۷
۲-۱۸-۲۰. مشارکتدربرگزاریوشرکتدرسمینارهایعلمیوتخصصیملیوبین‌المللی ۶۷
۲-۱۸-۲۱. اطلاع‌رسانیآماری ۶۸
۲-۱۸-۲۲. ارائهخدماتبهمحققانودانشجویانازطریقکتابخانهتخصصیودیجیتال ۶۹
۲-۱۸-۲۳. ارتقایفرهنگآماری ۷۱
۲-۱۸-۲۴. تشخیصصلاحیتشرکت‌هاوکارشناسانمشاورآماری ۷۱
۲-۱۸-۲۵. استقراروپیاده‌سازیدرگاهملیآمار ۷۱
۲-۱۸-۲۶. مستندسازیمدارکواطلاعاتآماری ۷۳
۲-۱۸-۲۷. تهیهگزارش‌هایآماریوبررسیراهبردهایاقتصادی ۷۳
۲-۱۸-۲۸. ایجادنظامرصد،شناخت،پایش،وارزیابینیازذی‌نفعاندرسطحملیوبین‌المللی ۷۳
۲-۱۸-۲۹. محاسبهشاخص‌هایارزیابیکیفیتآماری ۷۳
۲-۱۸-۳۰. انجامفعالیت‌هایبرنامه‌ریزی،پایشواستقرارنظامهایمدیریت،مصرفمنابع ۷۳
۲-۱۸-۳۱. تأمینزیرساخت‌هایITبه‌منظورتهیهوتولیدوانتشارآمارهایرسمیکشوروسامانه‌هایکاربردی ۷۳
۲-۱۸-۳۲. آموزشنیرویانسانیوتوانمندسازی ۷۳
۲-۱۸-۳۳. جذبونگهدارینیرویانسانی ۷۳
۲-۱۹. جایگاهقانونیارزیابیعملکرددرایران ۷۳
۲-۲۰. تحلیلاهمیت–عملکرد ۷۴
۲-۲۰-۱. مقدمه ۷۴
۲-۲۰-۲. تحلیلاهمیت - عملکرد ۷۵
۲-۲۰-۳. متدولوژیتحلیلاهمیت - عملکرد ۷۶
۲-۲۰-۴. ویژگی‌هایIPA 80
۲-۲۰-۵. مزایایروشIPA 80
فصلسوم:روشتحقیق ۸۱
۳-۱. مقدمه ۸۲
۳-۲. مبانینظامسازمانیمرکزآمارایران ۸۲
۳-۲-۱. ساختارسازمانی ۸۲
۳-۲-۲. پیشینهتاریخی ۸۳

نظر دهید »
نگاهی به پژوهش‌های انجام‌شده درباره : نقد و بررسی آثار صوفیه- فایل ۴
ارسال شده در 13 آبان 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

«بسیاری از صوفیه بین شریعت وحقیقت فرق می گذارند واین سخن ناشی از جهل قایل است. چرا که شریعت تمامش حقایق است،بااین همه جمعی ازقدمای صوفیه هم اعراض آنها را از ظاهرشرع ناروا شمرده اند بعضی از صوفیه هم به این گمان که علم از ثمرات تعبد حاصل می آید و آنچه بدین گونه در نفس راه می جوید علم باطن است، اشتغال به آنچه را که علم ظاهری می خوانند نهی کردند وعلم خرق را در مقابل علم ورق نهادند اما این دعوی در حقیقت معاندت با خداست…اما این قوم که علم شریعت را فرو می گذارند و فقط به اقتضای رای خویش به ریاضت می پردازند باز از اظهار نظر در آنچه به علم مربوط است خودداری نمی کنند واز این رو در باب قرآن و حدیث و فقه احکام شریعت سخن هایی می گویند. که جز اغلاط قبیحه نیست تاویلات آنها همه اینگونه است و ابوعبدالرحمن السلمی از سخنان آنها در تفسیر، کتابی دو مجلد ساخته است که آن را حقایق التفسیر خوانده است واکثر آنها هذیان هایی نارواست .برخلاف علم که خوف و خشیت می آورد وانسان رااز دعوی دور می دارد ، صوفیه به سبب آنچه از عمل حاصل کرده اند گرفتار پندار گشته اند وبه دعاوی پرداخته اند». (همان،۵۰).
قبل ازابن الجوزی ، برخی ازخود مشایخ تصوف نیز به شکاف بین طریقت وشریعت پی برده بودند وبه دلیل همین شکاف ونیز به دلیل مخالفت فقیهان زمان خود، سعی در تطبیق تصوف بر مبنای شریعت نمودند واز همین رو انتقاداتی را برطریقت خویش وارد نمودند. درواقع غالب صوفیه قرن پنجم ، صلح با فقها را به از جنگ و داوری می بینند و این امر تصوف این قرن را وارد مرحله تازه ای می کند و آن عرضه داشتن اصول تصوف بر وفق سلیقه فقیهان و متشرعان است.
۱۶
خواجه عبدالله انصاری – فقیه صوفی حنبلی مذهب – (۴۸۱) راه وصل به حق را در پیروی ظواهر مذهب حنبلی می دانست و در مقام شیخ الاسلامی هرات، در امر به معروف و نهی از منکر و اقامه حدود شرعی بسیار متعصب و سختگیر بود.(یوسف پور:۱۳۸۷،۳۸).
اما موثرترین و مهمترین چهره یک صوفی متشرع را باید در آینه گفتار و کردار ابوحامد محمد غزالی (۵۰۵) دید. در حالیکه اقبال خلق به مشایخ و خانقاه ها، آنها را نیز دچار عوام زدگی کرده و از جاده صواب به در برده است و ریا، جهل،اباحت و بسیاری آفات دیگر، از رهگذر همین اقبال عام بر دامن تصوف لکه های عنیف افکنده است؛ غزالی هفده سال اخیر عمر خود را وقف اصلاح جامعه و تلائم میان شریعت و طریقت می کند. مقبولیت عام و نفوذ کلام امام محمد غزالی همچنان که باعث شکستن فلسفه- حداقل در جهان اهل سنت- شد ، استواری و دوام را نیز به صوفیه که در اثر تعصبات اجتماعی و جدال های عقیدتی ، هدف سنگ های فتنه شده بودند اهدا کرد. البته شایان ذکر است که تلاش های غزالی و دیگر صوفیان ، از حیث مبانی و اصول ، چیزی بر تصوف نیفزود، بلکه تنها آنرا زیرذره بین شریعت برد و با موازین دیانت راست کرد.(همان ، ۳۸).
جز صوفیان متشرع، در این قرن صوفیان معتدل و میانه روی نیز بوده اند: شیخ ابو عبدالله الرحمن سلمی نیشابوری مولف کتاب طبقات الصوفیه(۴۱۲)، استاد ابوالقاسم قشیری صاحب رساله قشیریه(۴۶۵) و ابوالحسن علی بن عثمان هجویری غزنوی، نویسنده کشف المحجوب ( حدود ۴۷۰) از این جمله اند. در نوشته های ایشان نیز دغدغه تلائم میان شریعت و طریقت آشکار است.
رساله قشیریه، که اثر عمیقی در متوسطین از صوفیه داشته، یکی از مراجع مهم معرفت بزرگان این مسلک و اقوال ایشان و اصول اساسی تصوف است و قشیری در کتاب خود کوشیده است شریعت و طریقت را با هم وفق دهد. قشیری به شکاف عظیمی که میان این دو به وجود آمده بود توجه کرده و گفته است:
« خداوندان حقیقت از این طایفه بیشتر برفتند و اندر زمانه ما را ، آن طایفه نماند مگر اثر ایشان… و اندر طریقت فترت پیدا آمده بلکه یکسر مندرس گشت به حقیقت و پیران که این طریقت بداشتند برفتند، و اندکی اند برنایان که به سیرت و طریقت ایشان اقتدا کنند. ورع برفت و بساط او برنوشته آمد و طمع اندر دل ها قوی شد و بیخ فرو برد. و حرمت شریعت از دل ها بیرون شد ناپاکی اندر دین قوی ترین سببی دانند و دست بداشتند تمیز کردن میان حلال و حرام . ترک حرمت و بی حشمتی دین خویش کردند و آسان فراز گرفتند گزاران عبادت ها و نماز و روزه را خوار فراز گرفتند و اسب اندر میدان غفلت می تازند … و بدین بی حرمتی ها بسنده نکردند و اشارت کردند به برترین حقایق و احوال دعوی کردند که ایشان از حد بندگی برگذشتند، و به حقیقت وصال رسیدند. … و خویشتن از آن همی شمردند که اسرار احدیت ایشان را پیدا کردند و ایشان را صافی گردانیدند صفات بشریت، و آن حکم از ایشان برخاست». (قشیری:۱۳۷۴،۱۰-۱۱).
۱۷
در واقع قشیری و غزالی، از میان صوفیان بزرگ، تلاش بیشتری را در باز گردانیدن تصوف به حوزه اسلام از خود بروز دادند. اگر کوشش قشیری در آن بود که عقیده رسمی اسلام را به تصوف برگرداند، غزالی می کوشید تا تصوف را در عمق اسلام وارد کند و بدون شک کتاب (احیا العلوم الدین) از مهمترین مآخذ تصوف اسلامی است. بعد از نوشته های قشیری و غزالی ، بیشتر متصوفان به سنت و احترام به شریعت بازگشتند، زیرا این کلمات قشیری ، زنگ خطری برای صوفیان بی توجه به مذهب به شمار می رفت که : شریعت امر به التزام بندگی بود و حقیقت مشاهده ربوبیت، هر شریعت که موید نبود به حقیقت پذیرفته شود و هر حقیقت که بسته شود به شریعت، با هیچ حاصل نیاید و شریعت به تکلیف خلق آمده است و حقیقت خبر دادن است از تعریف حق، شریعت پرستیدن حق است و حقیقت دیدن حق .(حقیقت: ۱۳۷۲ ، ۱۰۱-۱۰۳).<br/ >۱۸
پایان نامه - مقاله - پروژه
فصل سوم: شواهد نقد تصوف در آثار صوفیه
۱۹
۳-۱- انتقاد از اباحتیان :
آنگونه که در آثار صوفیه پیداست ، وجود زمینه های توجیه اباحی گری در تصوف، بعضی را از راه به در کرده و به ادّعاهای گزاف کشانیده است. این عده همواره مطعون و مطرود مشایخ بزرگ تصوف بوده اند. در انتقادهایی که از سوی مشایخ تصوف نسبت به اباحی گری شده است، نامی از اشخاص در میان نمی آید، اما همین طعن و ردهایی که بر ” گروهی ” و ” کسانی” ونظایر آن می شود، نشان میدهد که این تفکر ازگذشته های دور وازهمان دوران نضج، درمیان برخی ازصوفیان ، پیداشده وآنان را به مناهی می کشانده است . در قرن های سوم وچهارم مشایخ بزرگ ومکتب ساز تصوف ، نفی وطرد اباحتیان را وجهه همت خود کرده بودند. ازجمله خواجه عبد الله انصاری به نقل از یحیی معاذ راضی (۲۵۸) می گوید: فرا یحیی معاذ گفتند که :قومی اند که می گویند به جایی رسیده ایم ، که مارا نماز نباید کرد . گفت : به گور رسیده اند ؛ به سقر رسیده اند.(سلمی:۱۳۶۸،۲۰۲).
بسیاری از بزرگان صوفیه معتقد بودند که تا مدتی که آدمی سالک بوده و در زمره مریدان است ، ملزم به رعایت شرع است ، اما چون به مرتبه اولیا رسید تخطی از آن جایز است .لاهیجی در مفاتیح الاعجاز به این نکته اشاره می کند:«بدان که نزد محققان،غرض از شرایع واعمال وعبادات ظاهره وباطنه،قرب ووصول به حق است وروندگان وسالکان راه اله،چون به وسایل عبادات ومتابعت اوامرونواهی به نهایت کمال وصول می یابندوبه مرتبه محبوبی می رسند،به دو قسم می شوند:قسم اول آنهایند که نور تجلی الهی ساترنور عقل ایشان گشت ودر بحر وحدت غرق ومستغرق شدندواز آن استغراق وبی خودی،بار دیگر به ساحل صحووبه مرتبه عقل باز نیامدند،چون مسلوب العقل گشتند،به اتفاق اولیاوعلما،تکالیف شرعیه وعبادات،ازاین طایفه ساقط است،چه تکلیف بر عقل است وایشان را والهان طریقت می گویند».(لاهیجی:۱۳۸۱،۲۵۳).چنین انسانی به مرتبه ای رسیده بس فراتر از عوام الناس . بنابراین اگر ازآنان اعمالی سرزند که در ظاهر مخالف دین باشد ، نباید درآنها شک کرد. نخستین صوفیان معتقد بودند که ولی هرگاه از احکام دین چشم پوشید می رساند که او به مرتبه ولایت رسیده است ، اما بعدها عقیده عمومی درباره اولیاء وتجلیل آنان به حساب دین گذاشته شد ، به این معنی که گفتند ، شخصی که مورد عنایت ربانی قرار گرفته وجزء اولیا شده است ، نمی تواند مرتکب امری شود که آن معصیت است ، یا دست کم ، نمی توان بر طبق ظاهر اعمالش حکم کرد ، پس ولی بالاتر از انتقاد بشری است . شاید این عقیده از آنجا سرچشمه گیرد که صوفیه در شریعت معتقد به ظاهر وباطن هستند . بدین طریق که ظاهرشریعت یعنی دین ، ویژه عامه است وباطن آن ، یعنی تصوّف از آن اولیاء است. عده ای از صوفیان از اینکه طریقت به مرحله ای برسد که اسلام واحکام آنرا انکار کند به وحشت افتادند؛ از اینرو به مخالفت با افراطیان برخاستند زیرا عمل آنان راموجب انحلال وازبین رفتن تصوف می دانستند وگفتنند که انسان کامل به خدا ودرخدا زنده است وباید که اگر حقیقت را “دثار” خود می سازد شزیعت را “شعار” قرار دهد. (حقیقت:۱۳۷۲،۱۰۱)
۲۰
جنید بغدادی نیز ، ادعای اباحتیان را ازمنکراتی چون دزدی وزنا بدتر می شمارد ومی گوید که خود اگر هزار سال زندگی کند ، ذره ای ازاعمال نمی کاهد.(قشیری:۱۳۷۴،۵۱) .
ابو علی رودباری (۳۲۲) نیز ، ادعای اینگونه مبطلان را در اینکه ملاهی و منکرات در آنان بی تاثیر است باطل می شمارد و آنان را می نکوهد.(همان،۷۲).
ابراهیم شیبان نیز می گوید:« هرکسی خواهد که از جمله بطالان بود گورخصت را ملازم گیر. و هم او گوید کی هر که عملش به متابعت سنت نبود باطل بود». (همان،۷۶).
هجویری نیز این گروه از صوفیه را «ملاحده» می نامد و اعتقاد آنان را مبنی بر اینکه چون بنده به مقام ولایت برسد، ترک عبادت او روا خواهد بود و قید شریعت از او گسسته خواهد شد ، نتیجه گمراهی می داند و می گوید که در هیچ مقامی از مقامات سلوک ، هیچ رکنی از ارکان تکالیف شرعی بر نخواهد خواست ، و در بحث استدلالی که در فصل اختلاف صوفیان در ایمان می آورد اعتقاد اباحتیان را رد می کند:
« و این آفت اندر زمانه میان متصوفه ظاهر شد که گروهی از ملاحده گفتند: این رنج چندان است که نشناخته ای، چون بشناختی کلفت برخاست ؛ گوییم که لا ، بل چون بشناختی، دل محل تعظیم شد، تعظیم فرمان زیادت گشت و روا داریم که مطیع به درجتی رسد که رنج طاعت از وی بردارند و بر گزاردن امرش ، توفیق زیادت دهند تا آنچه خلق به رنج گذارند وی را از گزاردن، رنجی نباشد و این جز به شوقی مقلق و مزعج نتواند بود و هرگاه که دوستی اندر دل قویتر بود، فرمان دوست بر دوست آسان تر بود و این ردّ آن گروهیست از ملحده کی گویند؛ بنده اندر دوستی به درجتی رسد که طاعت از وی بر خیزد و این محال بود که اندر حال صحت عقل، حکم تکلیف از بنده ساقط شود از آنچه اجماع است که شریعت محمد مصطفی صلعم هرگز منسوخ نشود». (هجویری:۱۳۷۶،۲۷۱).
در جای دیگر از بین دوازده فرقه از صوفیه که معرفی می کند، ده فرقه آنها را از ” محققان” می خواند و اهل سنت و جماعت می شناسد، دو گروه را “مردود” می خواند کی بی آنکه در مشایخ آنان و کسانی که این دو گروه بدانها تولی دارند طعن کند این دو گروه را با مقالات آنها مردود می شمارد و می گوید از این دو یکی حلولیانند که به حلول و امتزاج منسوبند و سالمیان و مشبهه بریشان متعلقند، دیگر حلاجیانند که به سبب ترک شریعت و میل به الحاد مردود گشته اند. (همان ، ۱۶۴).
۲۱
یکی از دلایل اباحتیان در ترک طاعات و سبک داشتن احکام شریعت این بود که اینها اموری ظاهری هستند و می توان در این گونه امور ریا کرد، بنابراین، اصل در باطن صافی است و برابر باطن پاک ، ظاهر هیچ گونه اعتباری ندارد. امام محمد غزالی در کیمیای سعادت فصلی در باب گمراهی و جهل اهل اباحت گشوده و نادانی آنان را از هفت وجه اثبات کرده است: نخست اینکه به خدا ایمان ندارند، دوم اینکه آخرت و ثواب و عقاب آن را نمی پذیرند؛ سوم اینکه ایمانی ضعیف دارند و می گویند که خدارا به عبادت ما نیازی و از معصیت ما رنجی متوجه نمی شود، زیرا او از عبادت خلق مستغنی است و معصیت و عبادت در نزد او یکسان است؛ چهارم اینکه از شریعت و علت احکام آن آگاهی ندارند؛ پنجم اینکه به صفات و رحمت حق تکیه می کنند و از شدیدالعقاب بودن او بی خبرند، ششم اینکه از روی غرور چنین می پندارند که به جایی رسیده اند که معصیت بر ایشان زیان آور نیست؛ و بالاخره هفتم اینکه بر رغم آگاهی ، گرفتار شهوت و غفلت اند. ششمین دلیل او در بیان گمراهی اباحتیان شایسته تفصیل بیشتری است:
«… وجه ششم – جهل کسانی است به خویشتن غره ، و غرور ایشان آن است که گویند که : ما به جایی رسیده ایم که معصیت ما را زیان ندارد ، و دین ما دو قله گشته است و نجاست نپذیرد؛ و بیشتر این احمقان، چنان معتقد باشند که اگر کسی در یک سخن ، حشمت ایشان فرو نهد یا رعونت ایشان بشکند، همه عمر در عداوت وی می نشینند، و اگر یک لقمه که طمع کرده باشند از ایشان در گذرد، جهان بر ایشان تنگ و تاریک می گرددو این ابلهان که در مردی هنوز دو قله نگشته اند که بدین چیزها باک ندارند، این دعوی ایشان را کی مسلم شود؟ پس به شک اگر کسی نیز آنچنان گشته است که عداوت و شهوت و ریا و خشم ، گرد وی نگردد، هم مغرورباشد بدین دعوی ، چه درجه وی از درجه اشیاء نگذرد و ایشان به سبب خطایی و معصیتی نوحه می کردند و می گریستند و به عذر مشغول می شدندو صدیقان و صحابه از صغایر، حذر می کردند؛ بلکه از بیم شبهتی ، از حلال می گریختند. پس این احمق چه دانسته است که به جوال شیطان نیست، و درجه وی از درجه ایشان در گذشت ؟ و اگر گوید که پیغامبران همچنین بودند، لیکن آنچه می کردند برای نصیب خلق همی کردند، چرا وی نیز از برای نصیب خلق نکند؟».(غزالی:۱۳۸۶،ج۱،۶۵-۷۰).
در جای دیگر این صوفی نمایان مبطل رابدترین افرادمی شمارد که به تقلید وخامی ، ادعای تصوف می کنند وبد نام کن خیل نکونامی چند می شوند. وی این گروه راشیاطین روزگار می خواند وخونشان را هدر می گوید:
«بهترین این قوم آن باشد که سخنکی چند به عبارت صوفیان یاد گرفته باشد وبیهوده می گوید ومی پندارد که علم اولین وآخرین برایشان گشاده شد که آن سخن می توانند گفت وباشد که شومی آن سخن ایشان به جایی کشد که به چشم حقارت در علم وعلماء نگرند وباشد که شرع نیز درچشم ایشان مختصر گرددوگویند که این برای ضعفاست ، وکسانی که در این راه قوی شدند ایشان را هیچ زیان ندارد ، ودین ایشان دو قله شد ، که به هیچ چیز نجاست نپذیرد. چون در این درجه رسیدند، کشتن یکی از ایشان فاضل تر از کشتن هزار کافر در بلاد هند وروم ، که مردمان ، خود را نگاه دارند از کفار ، اما این ملعونان ، مسلمانانی را هم به زبان اصلی مسلمانی باطل کنند. وشیطان در این روزگار هیچ دام فرو ننهاده است مثل این دام ، وبسیار کسی در این دام افتاد وهلاک شد.». (همان ،ج۱، ۴۶۲).
۲۲
در جلد دوم از همان کتاب نیز با اباحتیان به مقابله بر می خیزد ودلایل آنان را رد می کند وهمین حکم را مکرر می گرداند :
«وگروهی دیگر از این قوم بتر باشند. چنانکه طاقت جامه دریده ومختصر ندارند وطاقت گزاردن فرایض وترک معاصی ندارند وبرگ آن ندارند که به عجز خویش اقرار دهند که اندر دست شیطان وشهوات اسیرند . گویند : کار دل دارد وبه صورت نظر نیست ، ودل ما همیشه اندر نماز است وبا حق است ومارا بدین اعمال ، خود حاجت نیست که این برای مجاهده ، کسانی را فرموده اند که ایشان اسیر نفس خویشتن گشته اند ومارا خود ، نفس بمرده است ، ودین ما دو قله شده است که بدین چیز ها آلوده نشود ومتغیر نگردد . و چون به عابدان نگرند گویند : این مزدوران بی مزدان اند . و چون به علما نگرند گویند : این قوم اندر بند حدیث افتاده اند وراه فرا حقیقت نمی دانند . و چنین قوم کشتنی اند وکافران اند وخون ایشان به اجماع امت حلال است». (همان ،ج۲ ، ۳۰۸) .
غزالی در مکاتیب فارسی خویش نیز در حق اباحتیان زندیق وبیان غوایت ایشان وطریقت استیلای شیطان برایشان وبیان اینکه ایشان بدترین خلقند می گوید:
«…شیطان حسد کردند صوفیان را که بهترین خلق بودند وبه هیچ معصیت وشهوت آلوده نبودند وحسد کرد فاسقان را و گفت اگر چه ایشان بدترین امتند ، لیکن امید آن است که رسوایی خویش بدانند و به چشم خویش در نقصان خود نگرند وتوبه کنند و چون توبه کنند ایزد سبحانه وتعالی بپذیرد که گفته است و انی لغفار لمن تاب ، پس طریقی باید ساخت که تا این پاکان آلوده وملوث گردند به معاصی … پس خواست تا میان صوفیان وفاسقان ترکیبی بسازد ، بیامد وصوفیان را گفت که شما آمده اید و خویشتن را می رنجانید بی فایده وخدای را به طاعت شما چه حاجت است واز معصیت شما چه زیان وخدای عزوجل ، کریم ورحیم است ومقصود از تکالیف ، ضبط عوام خلق است تا به سبب اموال دنیا خصومت نکنند ومقصود از طاعت ، قربت است اید وخویشتن را می رنجانید بی فایده وخدای را به خدای تعالی وشما را این قربت است پس نفس را رنجانیدن وشهوات دنیا را دست باز داشتن جز ابلهی نبود ، پس چون این رسوایی
در دل این جماعت اثر کرد وطبیعت برای طلب شهوت دنیا مدد فرستاد ، آن راسخ ومستحکم گشت . سر در معاصی نهادندوزن وفرزند را مباح کردند وبه جامه ولباس صوفیان می بودند والفاظ بی وزن می گفتند وندانستند که خدای تعالی اگر چه رحیم است ، شدید العقاب است وقربت ایشان بیش از قربت پیغامبران ودرجه ایشان نیست وجمله پیغامبران از طاعات وعبادات دست باز نداشتند وبدین شبهت مغرور نشدند . پس شیطان چون این درخت دردل ایشان نشاند ازکار ایشان فارغ شد ودانست که بعد از این نیز ، باصلاح نیایند وقابل علاج نباشند که جمله ی شهوات دنیا را می روند وبزی صوفیان زندگانی می کنند وخویشتن را از مقربان درگاه عزت می دانند پس به حقیقت بباید دانست که این قوم بدترین خلق اند وبدترین امتند وعلاج ایشان مایوس و با ایشان مناظره کردن وایشان را نصیحت گفتن سود ندارد که قمع واستیصال ایشان وریختن خون ایشان واجب است وجز از این طریق نیست در اصلاح ایشان یفعل الله بالسیف والسنان مالا یفعل باالبرهان ». (غزالی:۱۳۶۲، ۸۷).
۲۳
۳-۲- انتقاد از ترک علم :
یکی از چیزهایی که همیشه درتاریخ تصوف ، سبب نکوهش صوفیان می شد این بود که آنان علم را به یک سوافکنده بودند وتکیه برتقوی ودانش را در طریقت کافری می شمردند. کسانی چون ابوعلی ثقفی (۳۲۸) وابوعبدالله ترمذی وابوسعید ابوالخیر وابوحامد غزالی ، بااینکه ابتدا اهل علم بوده اند اماسرخورده از علم و وبحث قیل وقال مدرسه ، به خانقاه پناهیدند (یوسف پور:۱۳۸۷،۳۱۶). اما جز اینها که به مدرسه پشت کرده وبه خانقاه روی آورده بودند ، از مشایخ صوفیه کسانی بوده اند که حتی سواد خواندن ونوشتن نیز نداشته اند واین را هم عیب نمی شمرده اند :ابو علی سیاه ، از مشایخ قرن چهارم ، وشیخ برکه از این گروه بودند . تند روی های بی اساس برخی از علم ستیزان صوفیه ، هم طعنهایی را از بیرون دایره تصوف متوجه صوفیان می کرد وهم خود صوفیان آگاه را به نقد ومخالفت بااین شیوه وا می داشت. (همان:۱۳۸۷ ، ۳۱۶).
ازجمله صوفیانی که این شیوه را به زیر ذره بین نقد خود برده اند ، ابو عبدالله خفیف شیرازی است . این شیخ کبیر درنقد مشایخ نیز به آنان که علم وحقیقت را جمع کرده بودند بیشتر بها می داد ومریدان را به پیروی از آنان فرا می خواند :
«شیخ کبیر گوید که : از جمله مشایخ به پنج کس اقتدا کنید ، یکی حارث محاسبی وابوالقاسم جنید وابومحمد رویم وابوالعباس عطا و عمرو بن عثمان از بهر آنکه ایشان جمع کرده بودند بین علم وحقیقت ، ودیگر مشایخ ارباب حال بودند وصاحب مقامات ومکاشفات ودر هنگام استغراق ، گاهگاهی از ایشان سخنی چند صادر شده است که به میزان شرع ، راست نیست ، چون باز خود می آمدند از آن سخنان توبت می کردند وباز می گردیدند واستغفار واجب می دیدند ». (قشیری:۱۳۷۴،۳۴).
هجویری ضمن اشاره به مشایخی که کتب خود را به آب دادند ، به انتقاد ازمترسّمانی می پردازد که از روی کاهلی ومدد جهل بدان احرار تقلید کردند:
«…واز مشایخ رضی بجز وی همین کردند چون شیخ المشایخ ابوسعید بن فضل الله بن محمد المیهنی وغیر وی کی کتاب به آب دادند وگروهی از مترسمان از کاهلی ومدد جهل را بدان احرار تقلید کردند و مانا که آن احرار بدان جز انقطاع علایق نخواستند و ترک التفات و فراغت دل از مادون حق و این جز از سکر ابتدا و آتش کودکی راست نیاید از آن چه متمکن را کونین حجاب نکند کاغذ پاره ی حجاب نکند چون دل از علایق منقطع شد پاره ی کاغذ را چه قیمت بود . » (هجویری:۱۳۷۶، ۱۴۸ ) .
در جای دیگر در انتقاد از تارکان علم می گوید :
«…. از آنچه آموختن علم فرض عین است و استغنا نمودن از علم کفر محض و فتنها زمانه یکی آن است که مدعیان صلاح و فقر به جهل علم را ترک کنند . ». (همان ، ۴۰۶ ) .
۲۴
« و گروهی از ملحده که تعلق بدین طریق دارند همین گویند که علم ما به هیچ چیز درست نیاید ، پس ترک علم ما را تمام تر از اثبات آن باشد و این از حمق و ضلالت و جهالت ایشان بود . » . (همان ، ۱۷ ).
محمد غزالی بر صوفیانی که بی بهره از علم حال از علم مقال می گریزند ، نقدی تند دارد و آنان را اباحتی می شمارد و در تبیین مراتب علوم سخنانی استوار دارد و مردم را از صوفیان مدعی بر حذر می دارد :
« اما این اباحتیان واین مطوقان بی حاصل که دراین روزگار پدید آمده اند وهرگز خود ، این حال ایشان را نبوده است ولکن عبارتی چند مزیف از طامات صوفیان بگرفته اند ، ونقد ایشان آن باشد که خویشتن را همه روزه می شویند وبه فوطه ومرقع وسجاده می آرایند ، وآنگه علم علما را مذمت می کنند . ایشان کشتی اند وشیاطین خلقند ، ودشمن خدای رسول اند ؛ که خدای ورسول علم را وعلما را ، مدح گفته اند ، وهمه عالم را به علم دعوت کرده اند ، این مدبر مطوق ، چون صاحب حالتی نباشد وعلم نیز حاصل نکرده باشد وی راآن سخن کی روا بود ؟ ومثل وی چون کسی باشد که شنیده بود که کیمیا از زر بهتر است ، که از وی زر بی نهایت آید ، واگر گنج ها ی زر پیش وی نهند دست بدان نبرد وبگوید : زر به چه کار آید و وی را چه قدر باشد ؟کیمیا باید که اصل آن است ؛ زر فرانستاند وکیمیا هرگز نداشته بود، مدبر ومفلس وگرسنه بماند ، واز شادی این سخن که من گفتم که کیمیا از زربهتر بود طرب می کند ولاف می زند. پس مثال کشف انبیا واولیا چون کیمیاست ، ومثال علم علما چون زر است وصاحب کیمیا را براین صاحب زر فضل است بر جمله ؛ ولکن اینجا دقیقه ای دیگراست که اگرکسی چندان کیمیا دارد که از وی صد دینار آید وی را فضل نباشدبرکسی که هزار دینار دارد . وچنانکه کتب کیمیا وحدیث آن وطالب آن بسیار ا
ست وحقیقت آن به روزگار بسیار به دست هرکس نیاید وبیشترکسانی که به طلب آن برخیزند حاصل ایشان قلابی بود ، کار صوفیان نیز همچنین باشد : عزیز بود ، و آن چه بود ، اندک ، وی را بر همه عالمی فضل نباشد ، که بیشتر از ایشان آن باشد که از اوایل کار بر ایشان چیزی پیدا آید و آنگاه از آن بیوفتند و تمام نشوند ، و بعضی باشد که سودایی و خیالی بر ایشان غالب شود ، و آن حقیقی نباشد و او پندارد که در آن کاری است ! و از ده ، نه چنین باشد و چنان که در خواب ، حقیقت است . اضغاث احلام است ، در آن حال همچنین بود . بلکه فضل بر علما کسی را بود که اندر حال چنان کامل شده بود که هر علم که بدین تعلق دارد ، که دیگران را به تعلم بود وی خود بی تعلیم بداند ، و این سخت نادر بود . پس باید که به اصل راه تصوف و فضل ایشان ایمان داری و به سبب مطوقان روزگار ، اعتقاد در ایشان تباه نکنی ، و هر که از ایشان در علم و علما طعن کند ، بدانی که از بی حاصلی می کند . و فقیه بودن منافی تصوف نباشد و جهل شرط تصوف نیست به نزدیکی کسی که تصوف را داند و التفات نباید کرد به خرافات بعضی احمقان که علم را حجاب گویند ، زیرا که جهل حجاب است » . (غزالی:۱۳۸۶،ج۱،۳۸-۳۹).
۳ – ۳ – انتقاد از ترک نکاح :
در بین صوفیه تجرد از لوازم طریقت نبود. بسیاری از مشایخ صوفیه زن و فرزند می داشتند . ابوالحسن خرقانی بنا بر مشهور از زن ناسازگار خویش بلاها می کشید . ابو سعید زن و فرزند داشت و شیخ احمد جام بیش از چهل اولاد آورد . با این همه عده ای از سبکباران هم بودند که ترک تاهل را آزادی از هر گونه تعلق می شمردند . در واقع کسانی از صوفیه که تجرد و سیاحت را جهت تکمیل و تهذیب نفس لازم می شمردند خود را به دام علایق نمی افکندند و به هر بهانه که می شده از این ابتلا می گریختند . در عین حال همین تجرد نیز برای آنها آفت ها داشت. ( زرین کوب : ۱۳۷۳ ، ۱۵۴ ) .
۲۵
هجویری ضمن اشاره به محاسن و آفات تزویج و تجرید ، هلاک بنده را نه اندر تزویج و تجرید ، بلکه در هوا و نفس وی می داند :
« پس درویش را باید که نخست اندر کار خود تامل کند و آفت های تجرید و تزویج اندر پیش دل صورت کند تا دفع کدام آفت بر دلش سهل تر باشد متابع آن شود و در جمله در تجرید دو آفت است یکی ترک سنتی از سنن و دیگر پروردن شهوتی در دل و در تن و خطر افتادن در حرامی و تزویج نیز را دو آفت است یکی مشغولی دل به دیگری و دیگر شغل تن از برای حظ نفس و اصل این مسئله به عزلت و صحبت باز گردد آن که صحبت اختیار کند با خلق ورا تزویج شرط باشد و آن که عزلت جوید از خلق ورا تجرید زینت بود » . (هجویری:۱۳۷۶،۴۷۲) .
« پس هلاک بنده نه اندر تزویج و تجرید است هر دو حال هوای وی است و نفس وی که بلاء وی اندر اثبات اختیار و متابعت هوای خود است . » .( همان ، ۴۷۷ ) .

نظر دهید »
نگارش پایان نامه با موضوع : نقش فرهنگ سازمانی دررابطه بین عدالت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی ...
ارسال شده در 13 آبان 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

عدالت
مطالعه­ ارگان، مورمن و نیهوف(۱۹۹۳) نشان میدهد که عدالت فرایندی، با رفتار شهروندی ارتباط دارد. مطالعه­ آنها نشان داد که سه بعد وظیفه شناسی، جوانمردی و ادب از عدالت فرایندی تأثیرمی­پذیرد در حالی که دو بعد نوع دوستی و فضیلت مدنی به دلیل اینکه امکان بیشتری است که به عنوان»در نقش«در نظر گرفته شوند با عدالت فرایندی، رابطه­ای نشان ندادند و این با ارتباطی که مورمن (۱۹۹۱) در مطالعات» در نقش « گزارش کرده مطابقت دارد. این نکته نشان از این دارد که کنترل رفتار میتواند در فهم بهتر روابط مؤثر باشد. همچنین مشخص شد وقتی که روابط بین عدالت رویه­ای و رفتارشهروندی سازمانی کنترل شود روابط بین تعهد سازمانی(تعهد عاطفی و مستمر) و رضایت کاری با رفتار شهروندی ناچیز و بی اهمیت است.
فضای سیاسی سازمان
تجارب فردی و مطالعات نشان میدهد که رفتار در سازمانها، اغلب ماهیتاً سیاسی است، سیاست های سازمانی یک اصطلاح عمومی است که قدرت رابطه­ها و اثر تاکتیک­ها در محل کار را نشان میدهد. مطالعات ماسیس وآلن (۱۹۹۷)، پورتر، آلن و انگل (۱۹۸۱)، کماکار و بارون (۱۹۹۱) نشان میدهد که سیاستهای سازمانی و ادراک سیاسی، یک اثر منفی بر کارکنان و محیط کار دارد. مطالعات یک رابطه منفی بین ادراک از سیاستهای سازمانی و عملکرد شغل را بازگو میکند در زمینه هایی که به شدت سیاسی درک میشوند احتمال بسیاری است که افراد درگیر در فعالیتهای “خودترفیعی” شوند. در چنین موقعیتی احتمال کمی دارد که افراد، بلند پروازیهای خود ترفیعی خود راقربانی کنند و تلاش خود را روی کمک به دیگران صرف کنند. به عنوان مثال انرژی­ای که آنها درهنگام کمک به دیگران اختصاص میدهند، ممکن است به صورت دوری از تلاش به جهت توسعه “نفع شخصی” درک شود. بنابراین افراد در وضعیت­هایی که به طور سیاسی درک میشوند، رفتارهایشان را با کاهش رفتارهای شهروندی اصلاح می­ کنند و بیشتر در فعالیتهایی که “نفع شخصی” دارد درگیر می­ شود(Dyne- ang˛۲۰۱۰).
پایان نامه - مقاله - پروژه
قرارداد روانشناختی
قرارداد روان­شناختی که بین کارفرما و کارمند وجود دارد عامل دیگری است که باعث ظهور و بروز رفتارهای شهروندی سازمانی می­ شود. وقتی کارکنان درک کنند کارفرمایشان در برآوردن یک یا تعدادی از تعهداتش قصور ورزیده این احتمال وجود دارد که کارکنان متقابلا دست به تلافی بزنند. تحقیقان نشان می­دهد این نقض قرار داد روانی به کاهش اعتماد به کارفرما (رابینسون ،۱۹۹۶ )کاهش رضایت کاری (رابینسون و راسیا ، ۱۹۹۴ ) کاهش تعهد سازمانی (شاپیرو و کسلر ، ۲۰۰۰ ) کاهش تمایل به ماندن در سازمان (ترنلی و فلدمن ، ۱۹۹۹ ) و کاهش عملکرد در« نقش» و « فرانقش » (رابینسون و موویسون ،۱۹۹۵ ) منجر می­ شود. نتایج تحقیقات نشان می­دهد که اعتماد به کارفرما متغیری است که رابطه­ بین تعهدات کارفرما و درگیری کارکنان در رفتار شهروندی را مستحکم می­ کند. کارکنان درک می­ کنند که اگر رفتارهای خاصی را دنبال کنند، می توانند احتمال رسیدن خود را به تعهدات و قول های بیان شده ی کارفرما را افزایش دهند. پس انتظار بیشتری می رود که در رفتارهای شهروندی درگیر شوند. همچنین پذیرش هنجارهای تقابل روابط بین انگیزه­ های کارفرما از انجام تعهداتش و بروز رفتارهای شهروندی سازمانی را تقویت می کند.
رضایت شغلی
دیویس (۱۹۹۲) بیان کرد که رضایت شغلی با عملکرد شغلی و رفتارهای شهروندی سازمانی رابطه­ای مثبت دارد، که این نیز به نوبه خود، موجب اثرات معکوس در نرخ غیبت، ترک خدمت و پریشانی روانی کارکنان می گردد.
براون (۱۹۹۳) نشان داد که کارکنانی که سطوح بالاتری ازرضایت شغلی دارند ممکن است بیشتر در رفتارهای شهروندی سازمانی درگیر شوند. ساگر (۱۹۹۴) نشان می­دهد که افراد با سطوح بالای رضایت شغلی تمایل به جستجوی شغل دیگری از خود نشان نمی دهند و تمایلشان نیز برای ترک خدمت کاهش می یابد. ارگان بیان می­ کند که رضایت شغلی باعث تمایل فرد به همکاری و کمک به سیستم­های اجتماعی می شود. وی با بهره گیری از تئوری مبادله اجتماعی بیان می­ کند که وقتی کارکنان احساس رضایت شغلی داشته باشند، به مقابله به مثل دست زده و در رفتارشهروندی درگیر می­شوند(Dyne- ang˛۲۰۱۰).
۲-۳-۹) پیامدهای فردی و سازمانی رفتار شهروندی سازمانی
محققان مختلف پیامدهای زیادی را برای رفتارهای شهروندی سازمانی ذکر کرده ­اند. عمده­ترین پیامدی که مطرح است افزایش علمکرد و اثر بخشی می­باشد. دلیل اینکه محققان اینگونه علاقمند به مطالعه عوامل ایجاد کننده رفتارهای شهروندی سازمانی می­باشند، این است که در تحقیقات مختلف ثابت شده است که در سازمان هایی که کارکنان آنها رفتارهای شهروندی سازمانی زیادی دارند، عملکرد فردی و سازمانی و بنابراین اثر بخشی سازمانی بالا می­باشد. نکته مهم در اینجا اثر گذاری رفتار شهروندی سازمانی بر جنبه درونی سازمانی است، که هم بطور مستقیم و هم بطور غیر مستقیم موجب بهبود عملکرد و اثر بخشی می شود(Gatman et al , 2010). رفتار شهروندی سازمانی بهره وری کارکنان و گروه ­های کاری را افزایش می­دهد، کار تیمی را تشویق می­ کند، ارتباطات، همکاری و کمک­های کارکنان به یکدیگر را افزایش می­دهد، نرخ اشتباهات را کاهش می­دهد و مشارکت و درگیر شدن کارکنان در سازمان را ارتقا می­دهد. و بطور کلی جو سازمانی مناسبی را فراهم می کند. کارکنانی که محیط کاری را مثبت درک کنند ، احتمال بهبود عملکرد آنها بیشتر می­ شود بنابراین رفتار شهروندی سازمانی با اثر گذاری بر عوامل درونی سازمانی از قبیل جو سازمان، حفظ کارکنان شایسته، بهبود روحیه، افزایش تعهد سازمانی و رضایت شغلی، کاهش نیات ترک شغل، کاهش غیبت و رفتارهای مخرب شغلی و نیز با اثر گذاری بر بهبود عوامل برون سازمانی و همچون رضایت مشتری، کیفیت خدمات و وفاداری مشتریان موجب کیفیت عالی در عملکرد کارکنان می شود(Oplatka et al , 2013).
بسیاری از عوامل ایجاد کننده رفتار شهروندی سازمانی که پیش تر بررسی شدند، دارای رابطه دو طرفه­ای با رفتار شهروندی سازمانی هستند. یعنی علاوه بر اینکه ایجاد کننده این رفتارها هستند، خود پیامد این رفتارها نیز هستند.برای مثال یکی از مهمترین دستاوردها، تاثیر رفتار شهروندی سازمانی بر تعهد سازمانی افراد است. تحقیقات نشان می­ دهند که رفتار شهروندی نیز موجب ایجاد تعهد سازمانی در کارکنان می­ شود. زمانی که کارکان احساس کنند سازمان از آنها پشتیبانی می کند، از طریق ارائه رفتارهای شهروندی تعهد خود به سازمان را نشان می­ دهند. رفتار شهروندی سازمانی با رضایت شغلی نیز رابطه ای دو طرفه دارد. بنابراین از طریق ایجاد رفتارهای شهروندی در محیط کار می­توان مطمئن بود رضایت شغلی کارکنان نیز بالاست. فضای مشوق رفتارهای شهروندی سازمانی،‌توان سازمان در جذب و نگهداری نیروهای شایسته را افزایش می­دهد. بالا بودن سطح رفتارهای شهروندی در یک سازمان باعث می­ شود تا سازمان به محیطی جذاب جهت کار و فعالیت تبدیل شود و از این رو سازمان­هایی که سطح رفتارهای شهروندی در آنها بالاست، با جذب نیروهای شایسته تر، عملکرد بهتری خواهند داشت.تحقیقات دیگر نشان داد که بروز رفتارهای شهروندی سازمانی با ترک خدمت و غیبت رابطه معکوس دارد. به عبارت دیگر مشاهده شد که افرادی که رفتارهای شهروندی سازمانی بیشتری از خود بروز می­ دهند، کمتر سازمان را ترک می کنند. از سوی دیگر طبیعی است که کاهش نرخ ترک خدمت در هر سازمانی می تواند باعث عملکرد بهتر و اثر بخش تر سازمان باشد و به این ترتیب می توان یکی از مکانیسم های عمل رفتارهای شهروندی سازمانی در افزایش عملکرد و اثر بخشی سازمان را ، کاهش نرخ ترک خدمت دانست.می­توان انتظار داشت رفتار شهروندی سازمانی بر کاهش دو متغیر مهم رفتار سازمانی یعنی غیبت و رفتارهای مخرب شغلی نیز اثر گذار است. چرا که کارکنانی که دارای وجدان کار، حس نوع دوستی، حس جوانمردی و گذشت هستند و نیز تمایل به ارائه رفتارهای فراوظیفه­ای دارند، احتمالا کمتر غیبت می­ کنند و دلیل وجود ندارد که رفتارهای مخرب شغلی مثل آسیب رسانی به همکاران و یا به اموال سازمان را از خود نشان دهند. البته تحقیقات بیشتر باید این پیشنهادات را تایید کند(شکرشکن و همکاران، ۱۳۸۹).
۲-۳-۱۰) رویکردهای رفتار شهروندی سازمانی
دو رویکرد اصلی در تعاریف مربوط به مفهوم رفتار شهروندی سازمانی وجود دارد(میرسپاسی وهمکاران ،۱۳۹۰)
الف: رفتارهای در قالب تمایز بین فرا نقش و در نقش
ب: رفتار شهروندی سازمانی به عنوان تمام رفتارهای مثبت در داخل سازمان.
محققان اولیه، رفتار شهروندی سازمانی را جدای از عملکرد در نقش تعریف کرده اند و تأکید نمودند که رفتار شهروندی سازمانی بایستی به عنوان رفتار فرانقش مورد توجه قرار گیرد.واژه­ی گستره ی شغلی درک شده را برای تمایز بین این دو دسته از رفتارها در نقش و فرانقش به کاربردو بیان کرد هر چه کارمند دامنه­ شغل را گسترده تر درک کند، فعالیت­های بیشتری را به عنوان فعالیت­های در نقش تعریف میکند. این فرض بر این نکته تأکید دارد که یک عامل تعیین کننده­ مهم برای این که یک فعالیت رفتار شهروندی سازمانی در نظر گرفته شود این است که، کارکنان به چه گستردگی مسؤلیت­های شغلیشان را تعریف میکنند. یعنی آن چه دیگران به عنوان رفتار شهروندی تعریف میکنند منعکس کننده­ درک کارکنان ازگستردگی کارشان میباشد. مرز مشخص و واضحی بین عملکرد در نقش و فرا نقش وجود ندارد و ازکارمندی به کارمند دیگر و یا کارکنان به سرپرستان تغییر میکنند و بدین خاطر، این رویکرد با آنچه محققین نوعاً به عنوان رفتار شهروندی سازمانی مفهوم­سازی میکنند، در تناقض است. هر چند گروهی از محققان سعی کرده ­اند با بیان تفاوتهای میان رفتار در نقش و فرانقش از یک سو و مفهوم­سازی رفتارشهروندی از سوی دیگر میان آنها ارتباط برقرار کنند.
رویکرد دیگر رفتار شهروندی سازمانی را جدای از عملکرد کاری مورد توجه قرار میدهد. اتخاذ چنین رویکردی، مشکل تمایز میان عملکردهای در نقش و فرانقش را مرتفع می­سازد. در این رویکرد، رفتار شهروندی بایستی به عنوان یک مفهوم کلی، شامل تمام رفتارهای مثبت و سازنده افراد در داخل سازمان همراه با مشارکت کامل و مسؤلانه درنظر گرفته شود در ادامه­ چنین رویکردی گراهام، ونداین و دنیش(۱۹۹۴) رفتار شهروندی سازمانی را به عنوان مفهومی چند بعدی تعریف کرده اند که همه رفتارهای مثبت اعضای سازمان شامل رفتارهای سنتی در نقش، رفتارهای فرا نقش و رفتارهای سیاسی از قبیل مشارکتهای مسؤلانه و کامل سازمانی را شامل میشود(اسلامی و سیار،۱۳۸۶)
۲-۳-۱۱) سیاست­های تشویق رفتار شهروندی سازمانی
تقویت رفتار شهروندی، مانند هر رفتار دیگری که از افراد سر می­زند، نیاز به ترغیب و تشویق دارد. یکی از مواردی که میتواند در این زمینه تأثیرگذار باشد سیاستها و اقدامات سازمانی است. مدیران سازمانی باید با وضع سیاستها و راهبردهای مناسب، در جهت شکوفاتر شدن رفتارهای شهروندی درسازمان تلاش کنند. در همین راستا می­توان چند مورد از این اقدامات را نام برد که برای ارتقا و ترغیب رفتار شهروندی مناسب­اند؛
گزینش و استخدام
برخی از محققان معتقدند افرادی که علائم شهروندی خوبی را در حوزه زندگی شخصیشان بروز می­ دهند به همان میزان تمایل دارند تا شهروندان سازمانی خوبی باشند. بر این اساس سازمان­ها باید فرایندهای جذب و استخدام نیروی خود را طوری طراحی کنند که افرادی با رفتار شهروندی مترقی جذب سازمان شوند. از میان ابزارهای انتخاب و گزینش کارکنان که ممکن است برای شناسایی شهروندان خوب سازمانی مورد استفاده قرار گیرند، مصاحبه­ ها بهتر از بقیه ابزارها هستند. در انجام مصاحبه­ ها باید بیش­تر بر روی رفتارهای همکارانه و گروهی تأکید کرد تا احتمال انتخاب کارکنانی که برای بروز رفتار شهروندی مستعدترند، بیش­تر شود. البته در فرایندهای گزینش و استخدام افراد، سازمان­ها باید به این نکته مهم توجه داشته باشند که رفتارهای شهروندی نباید جایگزین عملکردهای سنتی شغل شوند. بر این اساس ویژگی­هایی که به طور سنتی برای انجام یک شغل لازم است نباید به خاطر یک شهروند خوب بودن، نادیده گرفته شود.
آموزش و توسعه
برخی از سازمان­ها ممکن است به تنهایی به شناسایی شهروندان خوب و افرادی با رفتارهای شهروندی بالقوه، قادر نباشند و نتوانند به مقدار مورد نیاز، این افراد را جذب و استخدام کنند. اما آن­ها می­توانند با اجرای طرح­های آموزشی برای کارکنان فعلی سازمان، به ایجاد رفتارهای شهروندی مفید و سازنده بپردازند. استفاده از برنامه ­های آموزشی موجب تسهیل کمک­های بین فردی در میان کارکنان می­ شود. البته برای توسعه مهارت­ های کارکنان، می­توان از برنامه ­های آموزش میانی و چرخش شغلی نیز استفاده کرد. یکی دیگر از روش­های اجرای برنامه ­های آموزشی، برنامه ­های توسعه است که مستقیماً با ایجاد رفتار شهروندی ارتباط دارد. مطالعات و بررسی­ها نشان می­دهد که آموزش سرپرستان بر پایه اصول عدالت سازمانی با افزایش رفتار شهروندی در میان زیردستان مرتبط است. به عبارت دیگر کارکنانی که سرپرستشان دوره­ های آموزشی عدالت را طی کرده باشند، نسبت به سایر کارکنان، بیش­تر تمایل به بروز رفتارهای شهروندی از خود نشان می­ دهند.
ارزیابی عملکرد و جبران خدمات
سازمان­ها می­توانند با ایجاد سیستم­هایی منظم و منطقی برای ارائه پاداش به کارکنان تا حد زیادی ایجاد رفتار شهروندی را تسهیل کنند. تحقیقات گذشته نشان­دهنده این مطلب است که افراد در کارهایی که احتمال دریافت پاداش وجود دارد بیش­تر مشارکت می­ کنند. به همین خاطر توجه به سیستم­های پاداش مؤثر و اقتضایی توسط سازمان در شکل­دهی شهروندان خوب بسیار تأثیرگذار خواهد بود. بر این اساس اکثر سازمان­ها برای تشویق رفتار شهروندی، پاداش­های سالانه را به کارکنانی می­ دهند که تا حدی به انجام رفتارهای فرانقش، تمایل داشته باشند نه افرادی که فقط دارای ویژگی­های مثبت فردی هستند. با وجود اهمیت این موضوع در مباحث رفتار شهروندی، امروزه ارائه پاداش از طرف سازمان به کارکنانی که مستقیماً درگیر انجام رفتارهای شهروندی هستند به طور بالقوه­ای کاهش داشته و جهت­گیری بیش­تر پاداش­ها به طرف کارها و وظایف رسمی است. برخی از محققان دلیل این امر را این­گونه بیان می­ کنند که توجه بیش از حد به انجام رفتارهای فرانقش توسط کارکنان، برای گرفتن پاداش، موجب غفلت و کوتاهی از انجام وظایف رسمی سازمانی می­ شود و کارکنان سازمان به جای انجام وظایف مربوط به خود، به کارهایی فراتر از نقش خود می­پردازند؛ در حالی­که هدف از تشویق رفتار شهروندی، ترویج رفتارهای همکارانه در کنار وظایف رسمی سازمانی است. در هر صورت سازمان­ها باید بدانند که برای تشویق و ترغیب رفتار شهروندی باید جهت­گیری سیستم­های پاداش خود را در سطح گروهی و سازمانی قرار دهند نه در سطح فردی، زیرا آن­ها با این کار به کارکنان نشان می­ دهند که برای کارهای گروهی که منافع آن به کل سازمان برمی­گردد، ارزش بسیاری قائل هستند و به آن پاداش نیز می­دهد.
سیستم­های غیر رسمی
علاوه بر اقدامات و عملکردهای رسمی سازمان که در جهت تقویت رفتار شهروندی مؤثر است، فرایندهای غیر رسمی نیز وجود دارند که سازمان­ها می­توانند با ایجاد آن­ها به توسعه و تقویت بیش­تررفتار شهروندی بپردازند. برخی از روانشناسان اجتماعی معتقدند که فشارهای اجتماعی و هنجارهای گروهی غالباً تأثیر بیش­تری نسبت به رویه­های رسمی بر رفتار فردی در سازمان­ها می­گذارند. به همین علت توسعه مکانیسم­های غیر رسمی مانند فرهنگ مشارکتی، یک رکن اساسی و محوری برای تقویت رفتار شهروندی در محیط کار است. البته ناگفته نماند که ظهور و ترویج فرهنگ مشارکتی از طریق فرایند جامعه­پذیری صورت می­گیرد، فرآیندی که طی آن اعضای تازه سازمان مواردی را که از نظر سایر اعضای سازمان، پسندیده و مورد قبول است یاد می­گیرند و دوره­ های آموزشی لازم را در این خصوص طی می­ کنند. پس توجه به امر جامعه­پذیری در سازمان نیز می ­تواند برای تقویت رفتار شهروندی مؤثر باشد (طبرسا و همکاران ،۱۳۸۹)
بخش چهارم
پیشینه تحقیق
۲-۴) پیشینه تحقیق
۲-۴-۱) تحقیقات انجام شده در داخل کشور
فانی و همکاران(۱۳۹۲) تحقیقی با عنوان ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ را انجام دادند. ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎری اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻓﻨﺎوری وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷﺶ دﻓﺘﺮ ﺑﺎ ۱۵۰ ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﻣﻨﺪ ﺷﺎﻏﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه است و پایایی ابزار از طریق ضریب آلفای کرانباخ مورد تایید قرار گرفت. داده ­ها از طریق آزمون ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﺼﻮر ﻣﺜﺒﺖﺗﺮی از ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ذﻫﻦ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺎﺷﺪ، رﻓﺘﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.  
وطن­خواه و همکاران(۱۳۹۲) تحقیقی با عنوان راﺑﻄﻪ ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و رﻓﺘﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎی داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺗﻬﺮان انجام دادند. ﺗﺤﻘﻴﻖ حاضر ﻣﻘﻄﻌﻲ و ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﺑﺮ روی ۳۱۲ ﻧﻔﺮ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎی ﻣﻨﺘﺨﺐ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺗﻬﺮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻤﻮﻧﻪﮔﻴﺮی ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻃﺒﻘﻪای اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. دادهﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮﺳﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺟﻤﻊآوری ﺷﺪ. ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ ﭘﺮﺳﺶ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آﻟﻔﺎی ﻛﺮوﻧﺒﺎخ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ، رواﻳﻲ ﭘﺮﺳﺶ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ در ﺳﻄﺢ ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺮم اﻓﺰار SPSS نسخه ۱۸ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ. نتایج نشان داد ﻓﻀﻴﻠﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪی از ﻣﻴﺎن اﺑﻌﺎد رﻓﺘﺎرﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز و اﺣﺘﺮام و ﺗﻜﺮﻳﻢ کمترین اﻣﺘﻴﺎز را ﻛﺴﺐ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. از ﻣﻴﺎن اﺑﻌﺎد ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، ﻋﺪاﻟﺖ ﺗﻌﺎﻣﻠﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز و ﻋﺪاﻟﺖ ﺗﻮزﻳﻌﻲ ﻛﻢﺗﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز را ﻛﺴﺐ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻴﻦ ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و اﺑﻌﺎد ﭘﻨﺞ ﮔﺎﻧﻪ رﻓﺘﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﺎداری وﺟﻮد دارد.
شریفی و همکاران(۱۳۹۱) تحقیقی با عنوان بررسی رابطه بین عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی انجام دادند. پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین عدالت سازمانی با رفتارشهروندی سازمانی کارکنان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران انجام شده است. روش تحقیق از نظر شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی همبستگی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارمندان رسمی و پیمانی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران میباشد که تعداد آنها براساس آمار منتشره ۳۶۰ نفرگزارش شده است حجم نمونه مطابق با جدول مورگان ۱۸۶ نفر برآورد گردید که این تعداد به شیوه تصادفی ای ساده از جامعه آماری انتخاب شده است. ابزار گرداوری داده ­ها پرسشنامه است. نتایج حاصل از آزمون ضریب همبستگی نشان داد که بین عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در سطح ۹۵% اطمینان ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد.
زارع و همکاران (۱۳۹۱) تحقیقی تحت عنوان بررسی ارتباط فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی مطالعه موردی بخش خصوصی کشور را انجام داده­اند. فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی از جمله موضوعات مهم رفتاری هستند که در حوزه تئوریهای مدیریت رفتار سازمانی از اهمیت ویژه­ای برخوردار میباشند و پیوند آن­ها به گونه ­ای است که تقویت یکی منجر به ارتقاء وضعیت دیگری خواهد شد. لذا در این تحقیق، تلاش شده است تا پس از تشریح دقیق مفهوم این دو متغیر، رابطه بین آن دو، مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور، از داده ­های جمع­آوری شده از بخش خصوصی کشور استفاده شده است و داده ­های ۵۵ پرسشنامه جمع­آوری شده با بهره گرفتن از تحلیل عاملی تاییدی مورد تحلیل قرار گرفته­اند. نتایج نشان می­ دهند که فرهنگ سازمانی دارای رابطه مثبتی با رفتار شهروندی سازمانی است. از میان­متغیرهای فرهنگ سازمانی نیز فرهنگ تصمیم ­گیری گروهی بیشترین ارتباط را با رفتار شهروندی سازمانی دارا می­باشد و فرهنگ یادگیری و توسعه در رده بعدی قرار گرفته است. با توجه به یافته­های تحقیق، ضروری است که مدیران سازمانها با تاکید بر ارتقای فرهنگ سازمانی، به بهبود وضعیت رفتار شهروندی سازمانی بپردازند و ساز و کارهایی را بدین منظور در پیش گیرند.
زارعی متین و همکاران (۱۳۹۰) تحقیقی تحت عنوان نقش مولفه های فرهنگ سازمانی در اعتماد سازی: بررسی روابط بین ابعاد فرهنگی گلوب (GLOBE) و اعتماد را انجام داده­اند. در این پژوهش تاثیر ابعاد فرهنگ سازمانی معرفی شده توسط گلوب که بسیار مورد توجه قرار گرفته بر اعتماد مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می­دهد که رابطه مثبتی میان اجتناب از عدم اطمینان، جمع گرایی بین گروهی، برابری جنسی، قاطعیت و نوع دوستی با اعتماد وجود دارد. از طرفی رابطه منفی میان فاصله قدرت و آینده­گرایی بـا اعتماد وجود دارد و در نهایت رابطه معناداری بین جمع گرایی درون گروهی و عملکردگرایی با اعتماد مشاهده نشده است.
شکر کن و همکارانش (۱۳۹۰) تحقیقی تحت عنوان رابطه خشنودی شغلی با رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد شغلی در کارکنان برخی از کارخانه­های اهواز انجام دادند. در این تحقیق برای سنجش رفتار شهروندی سازمانی پنج بعد نوع­دوستی، وظیفه شناسی، ادب و مهربانی، وفاداری و حرف شنوی از طریق پرسش­نامه که توسط سرپرستان تکمیل شد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که ارتباط مثبتی بین رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد شغلی وجود دارد.
گنجی­نیا و همکاران(۱۳۸۹) تحقیقی با عنوان بررسی تاثیر ادراک عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی (مطالعه موردی: ادارات کل بنادر و دریانوردی و گمرک استان گیلان-بندر انزلی) انجام دادند. پژوهش مذکور از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع آوری اطلاعات پیمایشی و از نظر روش توصیفی تحلیلی است. در این تحقیق از تعداد ۳۵۹ نفر ۱۸۶ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و از پرسشنامه به عنوان ابزار جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های تحلیل واریانس و آزمون دانکن استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که در این تحقیق برخلاف پژوهش های مشابه در داخل و خارج از کشور که در آن ادراک عدالت توزیعی تا اندازه­ای توانایی تبیین رفتار شهروندی سازمانی را داشته است، ادراک عدالت توزیعی در سطح اطمینان ۹۵% تاثیر معناداری بر رفتارهای شهروندی سازمانی ندارد، اما سایر ابعاد ادراک عدالت سازمانی یعنی بین فردی، اطلاعاتی و رویه ای بر رفتار شهروندی سازمانی همانند پژوهش های مشابه تاثیر دارد. علت این امر آن است که رفتار شهروندی سازمانی رفتاری داوطلبانه است و بیشتر تحت تاثیر نحوه برخورد و تعامل سرپرستان و رویه ها و خط مشی های سازمان قرار دارد.
هویدا و نادری (۱۳۸۹) تحقیقی با عنوان بررسی سطح رفتار شهروندی سازمانی کارکنان انجام دادند. این مقاله به بررسی میزان رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه اصفهان پرداخته است. جامعه­ آماری آن را تمام کارکنان رسمی دانشگاه اصفهان تشکیل داده­اند و نمونه گیری به شیوه طبقه­ای تصادفی متناسب با حجم انجام گرفته است. روش تحقیق توصیفی – پیمایشی بوده و با بهره گرفتن از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی پودساکف و همکاران(۱۹۹۹) متغیرها اندازه ­گیری شدند .پرسشنامه مذکور از روایی محتوا برخوردار بوده و پایایی آن از طریق محاسبه ی ضریب آلفای کرونباخ۸۹/۰تعیین گردید. یافته­های به دست آمده با بهره گرفتن از آمار توصیفی وآمار استنباطی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد همه ابعاد رفتار شهروندی سازمانی در میان کارکنان به جزء نوع دوستی بیش از حد متوسط بود. میزان جوانمردی در بین کارکنان با توجه به نوع وظایف از تفاوت معنادار برخوردار بود. همچنین بین مؤلفه­ های رفتار شهروندی به جزء مؤلفه­ی جوانمردی رابطه­ مستقیم وجود داشت.
پناهی (۱۳۹۰) تحقیقی با عنوان رابطه بین فرهنگ سازمانی و عدالت سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در اداره کل تربیت بدنی استان اردبیل را انجام داد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و عدالت سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در ادارات تربیت بدنی استان اردبیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان شاغل در ادارات تربیت بدنی استان اردبیل است که دارای مدرک تحصیلی دیپلم و بالاتر هستند و با توجه به اینکه تعداد آنها به ۷۰ نفر می رسد، تعداد نمونه آماری با جامعه آماری برابر در نظر گرفته شد. برای جمع آوری داده ها، پس از پرسشنامه استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون چندمتغیره و آزمون کالموگروف- اسمیرنوف استفاده شد. نتایج نشان داد که میزان فرهنگ سازمانی، ادراک کارکنان از رعایت عدالت در سازمان و رفتار شهروندی سازمانی در این ادارات در سطح متوسطی هستند و همچنین رابطه مثبت و معنی داری بین فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی بدست آمد. رابطه مثبت و معنی داری بین مشارکت کارکنان، یکپارچگی کارکنان، و مأموریت کارکنان و سازگاری کارکنان با رفتار سازمانی وجود دارد که در این میان رابطه بین سازگاری کارکنان با رفتار شهروندیسازمانی قویتر از ارتباط سایر مؤلفه های فرهنگ سازمانی است. علاوه بر این رابطه مثبت و معنی داری بین عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی بدست آمد.
۲-۴-۲) تحقیقات انجام شده خارج از کشور
وان­داین وانگ در سال ۲۰۱۳ تحقیقی با عنوان بررسی تاثیر عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان انجام دادند. مقاله حاضر تاثیر عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه­ های سنگاپور را مورد بررسی قرار داده است. نمونه این تحقیق ۲۹۶ نفر از کارکنان بودند که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و آزمون رگرسیون چند متغیری (همزمان) مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان می دهند که عدالت سازمانی با هر یک از ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی رابطه معنی داری دارند.
چانگ و چلادورای در ۲۰۱۳ تحقیقی با عنوان تاثیر برداشت کارکنان از عدالت سازمانی بر رفتارهای شهروندی سازمانی آنان انجام دادند. روش تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ نحوه جمع­آوری داده ­ها توصیفی – پیمایشی است. در این پژوهش عدالت سازمانی شامل چهار بعد توزیعی، رویه­ای، مراوده­ای و اطلاعاتی و نقش هر کدام در ارتقای رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه کارکنان سازمان­های ورزشی کره مورد سنجش قرار گرفت. داده ­ها از طریق آزمون رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که برداشت کارکنان از عدالت سازمانی شامل هر چهار بعد مذکور بر رفتار شهروندی آنان در سازمان تاثیر گذار است. که در بین آن­ها در رتبه بندی این ابعاد، برداشت کارکنان از عدالت مراوده ای در رتبه اول، عدالت توزیعی در رتبه دوم؛ عدالت اطلاعاتی سوم و رویه ای در رتبه چهارم قرار داشت.
گاتمن و همکاران در سال ۲۰۱۲ تحقیقی تحت عنوان رابطه تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در کشور نپال انجام دادند. نمونه آماری این تحقیق شامل ۲۷۳ پرستار چینی از ۱۲ بیمارستان بود. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه بود و برای تجزیه و تحلیل آماری از روش­های آمار توصیفی(میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی(همبستگی ساده) استفاده شد. نتایج نشان داد که به طور کلی بین تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی ارتباط معناداری وجود دارد به­ ویژه ارتباط مثبت بیشتری بین رفتار شهروندی سازمانی با تعهد هنجاری و عاطفی مشاهده شد.
ارکوتلو در سال ۲۰۱۱ تحقیقی تحت عنوان نقش میانجی­گری فرهنگ سازمانی در رابطه بین عدالت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی انجام دادند.هدف این مقاله بررسی این مورد است که آیا فرهنگ سازمانی، رابطه بین عدالت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی را تحت تاثیر قرار می­دهد. داده ­ها از ۶۱۸ استاد در ۱۰ دانشگاه ترکیه به طور تصادفی جمع­آوری شد. نتایج رگرسیون سلسله مراتبی چندگانه، نقش میانجی­گری فرهنگ سازمانی در رابطه­ بین رفتار شهروندی سازمانی و عدالت سازمانی را تائید نمود. همان­طور که فرض شد، نتایج نشان داد که هرچه احترام به مردم بیشتر باشد، رابطه عدالت تعاملی و رفتارهای شهروندی سازمانی قوی­تر خواهد بود و هرچه تیم­گرایی بیشتر باشد، رابطه­ بین عدالت توزیعی و رویه­ای و رفتارهای شهروندی سازمانی ضعیف­تر خواهد بود.
ژنگ[۲۷] و همکاران در سال ۲۰۱۱ در تحقیقی تحت عنوان فرایند ارزیابی عملکرد و رفتار شهروندی سازمانی به موضوعاتی از قبیل ارزیابی عملکرد، رفتار شهروندی سازمانی،تعهد عاطفی، نظریه­ های تبادل اجتماعی، مدیریت ادراک، رفتار کارکنان پرداختند. در این تحقیق از متغیر تعهد عاطفی و نرخ پاداش به عنوان متغیرهای میانجی استفاده شد. نمونه شامل طیف گسترده­ای از کارکنان شرکت­های واقع در شهرهای مختلف چین بود. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه بود که در مجموع ۹۵۳ پرسشنامه پخش شد و ۷۷۷ پرسش­نامه معتبر در تجزیه و تحلیل نهایی استفاده گردید. یافته­ ها نشان داد که رابطه بین فرایند ارزیابی عملکرد و رفتار شهروندی سازمانی به طور نسبی از طریق تعهد عاطفی میانجی­گری می­ شود و نرخ ارتباط پاداش به­ طور مستقیم ارتباط بین فرایند ارزیابی عملکرد و رفتار شهروندی سازمانی را تقویت می­ کند در حالی که رابطه بین فرایند ارزیابی و تعهد عاطفی را تضعیف می نماید

نظر دهید »
  • 1
  • ...
  • 72
  • 73
  • 74
  • 75
  • 76
  • ...
  • 77
  • ...
  • 78
  • 79
  • 80
  • ...
  • 81
  • ...
  • 82
  • 83
بهمن 1404
شن یک دو سه چهار پنج جم
 << <   > >>
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

مجله علمی سارینا - مجله علمی و آموزشی

 رابطه عاشقانه سالم
 نجات خرگوش بیمار
 استفاده مؤثر ChatGPT
 نژادهای غول‌پیکر سگ
 تبدیل اختلاف به فرصت
 تدریس آنلاین انگلیسی
 نوشتن عناوین جذاب
 فروش فایل آموزشی آنلاین
 درآمد ترجمه هوش مصنوعی
 خلق محتوای جذاب
 درآمد از بازی آنلاین
 ویدئو تبلیغاتی هوش مصنوعی
 تکنیک درآمد آنلاین
 بهبود رتبه سایت
 سویا برای سگ‌ها
 داروی استفراغ سگ
 وابسته کردن خرگوش
 سئو کلاه سفید
 نشانه رابطه سالم
 سرلاک پرنده ضروری
 غذای طوطی ملنگو
 رازهای نژاد کورگی
 فروش دوره آموزشی
 پست شبکه اجتماعی هوش مصنوعی
 تربیت خرگوش
 

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کاملکلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

جستجو

موضوعات

  • همه
  • بدون موضوع

آخرین مطالب

  • مطالب پایان نامه ها درباره طراحی وضعیتی امن برای بکار گیری اینترنت اشیا در صنعت ...
  • نگارش پایان نامه با موضوع ماهیت و آثار مترتب بر همکاری میان بانکهای مرکزی از ...
  • طرح های پژوهشی انجام شده با موضوع بررسی علل عدم بکارگیری RFID برای بهبود فرآیند مدیریت زنجیره تامین ...
  • نگارش پایان نامه درباره بررسی تاثیر لوگوی بانک ملت بر روی عملکرد بانک ملت۹۳- فایل ۱۱
  • " پایان نامه -تحقیق-مقاله | ۵-۲٫ یافته های تحقیق ۱۱۲ – 7 "
  • بررسی نقش سرمایه فکری بر بازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی
  • دانلود پایان نامه در رابطه با بررسی بازتاب توکّل و رضا در متون نثر عرفانی قرن چهار ...
  • " پایان نامه آماده کارشناسی ارشد | قسمت 8 – 2 "
  • " دانلود مقاله-پروژه و پایان نامه | ۱۸-۲انتظارات مشتری از خدمت[۱۲۱] – 5 "
  • راهنمای ﻧﮕﺎرش ﻣﻘﺎﻟﻪ ﭘﮋوهشی درباره توسعه گردشگری شهر میبد با تاکید بر آثار تاریخی- فایل ...

فیدهای XML

  • RSS 2.0: مطالب, نظرات
  • Atom: مطالب, نظرات
  • RDF: مطالب, نظرات
  • RSS 0.92: مطالب, نظرات
  • _sitemap: مطالب, نظرات
RSS چیست؟
کوثربلاگ سرویس وبلاگ نویسی بانوان