دول واسکوکان(۱۹۹۵) در تحقیق خود تحت عنوان مدل شناختی تأثیر مذهب بر سلامتی به این نتیجه رسیدند که باورهای مذهبی از طریق افزایش احساس کنترل،غنی سازی خودوخوش بینی،باعث ایجادشادی می شود.
جمع بندی:
مطالعات تاریخی گواه آن است که، دین به عنوان یک واقعیت موجود در جهان هستی از بدو خلقت انسان مطرح بوده است. مردم همواره برای نیل به به کمال از آن استفاده می کرده اند. قرآن کریم، بحث های مفصلی بر روی پرورش صحیح انسان داشته و بر روی بهداشت روانی بحث می کند . امروزه روان شناسان دریافته اند ، که دعا و نماز و داشتن ایمان محکم؛ تشویش، نگرانی و یأس را برطرف میسازد. به طور کلی نظریه پردازان دیگری وجود دارند که راه رسیدن به شادکامی و خوشبختی روان شناختی را در پرتو توجه به ارزش ها و هدف های معنوی، نیاز های بنیادین، معنا دار بودن و هدفمندی زندگی، عشق و علایق دینی و الهی میدانند. پیشینه ی تحقیقات نشان می دهد که تحقیقات زیادی راجع به شادی و همچنین در زمینه ی دین و مذهب انجام گرفته است، اما بحث ما در این پژوهش دانشجویان است که افرادی فرهیخته و جوان هستند در این رابطه بهره گیری از نظرات روان شناسان، جامعه شناسان، محققین علوم دینی و تاریخ شناسان امری ضروری برای شناخت مبانی و ضرورت های شادی در جوانان است.

فصل سوم:
روش تحقیق

 

• • روش تحقیق

 

• • روش و ابزار گرد آوری اطلاعات

 

• • روایی و پایایی ابزار

 

• • روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

 

• • جامعه و نمونه آماری

 

• • روش نمونه گیری

 

روش تحقیق:
در این پژوهش با توجه به موضوع، ماهیت وهدف تحقیق، روش مطالعه از نوع همبستگی می باشد، در این مطالعه روابط متغیر ها به صورت همزمان مورد بررسی قرار می گیرد، بدون این که هیچ کدام دستکاری یا کنترل شوند (هومن،۱۳۸۷).
روش وابزار گرد آوری اطلاعات:
یکی از مهمترین اقدامات پژوهشگر انتخاب ابزار جمع آوری داده ها می باشد، با توجه به موضوع وروش مورد استفاده در این پژوهش، ازپرسش نامه به عنوان ابزار جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. پرسشنامه یکی از ابزار های رایج و معتبر است که در تحقیقات همبستگی برای کسب داده های تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد وشامل مجموعه ای از (سؤال) است که به تناسب گویه های مورد نظر تنظیم شده و پاسخ دهنده با ملاحظه ی آنها پاسخ های لازم را ارائه می دهد. واین پاسخ ها داده های مورد نیاز پژوهشگر را تشکیل می دهد. درپژوهش حاضر، از پرسشنامه ی شادمانی مونش که حاوی ۲۴ سؤال است استفاده شده است. که دراین پرسشنامه با توجه به تعداد سؤالات آزمون و میزان نمره ی متعلق به هر سؤال، هر پاسخگویی می توانست حداکثر نمره ی خام ۲۴ را به دست آورد، هرچه نمره خام کسب شده بالاتر باشد،نشان می دهد شادی در او بیشتر است. و پرسشنامه ی دیگری که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته، پرسشنامه ی هویت دینی است. این پرسشنامه مشتمل بر۳۱ سؤال است و با توجه به سؤالات تحقیق تنظیم گردیده است. زیربنای نظری این پرسشنامه براساس مطالعات انجام گرفته در زمینه ی هویت دینی و همچنین مقیاس های دینی است که در قالب پرسشنامه در ایران تدوین شده، که به تهیه ی این پرسشنامه کمک کرده اند.
روایی وپایایی ابزار:
۱-پرسشنامه هویت دینی: روایی پرسشنامه به این سؤال اشاره می کند که آیا این ابزار، صفت یا آن ویژگی را که برای سنجیدن آن تدوین شده است می سنجد یا خیر(هومن، ۱۳۸۶، ص۳۵۹). برای سنجش روایی محتوایی این پرسشنامه و بررسی این مسئله که آیا این پرسشنامه ارتباط هویت دینی با شادمانی را می سنجد، پس از تهیهی ماده ها و فرم های تجربی مقیاس، ابتدا پرسشنامه در اختیار چندین تن از متخصصان در رشته های علوم تربیتی، روان شناسی، علوم و معارف اسلامی قرار گرفت وبا مقیاس لیکرت نظر سنجی شد و بر اساس نتایج این نظر سنجی اصلاحات صورت گرفت و پس از ارزیابی و اعمال نظرات متخصصان پرسشنامهی ۳۱ سؤالی تکثیر گردید. این پرسشنامه شامل سه مؤلفهی ۱- اعتقادات دینی، ۲-عواطف و احساسات دینی و۳- انجام رفتارهای دینی است، که گویه های۹-۱ پرسشنامهی هویت دینی مربوط به مؤلفهی اعتقادات دینی، گویه های ۲۰-۱۰ مربوط به مؤلفهی عواطف و احساسات دینی و گویه های ۳۱-۲۱ پرسشنامهی هویت دینی مربوط به مؤلفهی انجام رفتارهای دینی است. زیربنای نظری این پرسشنامه براساس مطالعات انجام گرفته در زمینه ی هویت دینی و همچنین مقیاس های دینی است که در قالب پرسشنامه هایی نظیر موارد ذیل، در ایران تدوین شده است، می باشد که به تهیه ی این پرسشنامه کمک کرده اند که عبارتند از: ۱-مقیاس اندازه گیری اعتقادات ونگرش مذهبی دانشجویان (خدایاری فرد و همکاران (۱۳۷۸).۲-مقیاس جهت گیری مذهبی با تکیه بر اسلام آذربایجانی (۱۳۸۲). ۳-مقیاس خود سنجی التزام عملی به معتقدات اسلامی نویدی(۱۳۷۶). ۴-پرسشنامه ی هویت دینی رحیمی نژاد(۱۳۷۴). ۵-آزمون معبد گلزاری(۱۳۸۳). ۶- پرسشنامه ی معصومه غفوری کله(۱۳۸۴) می باشد. و در نهایت روایی صوری و محتوایی گویه های پرسشنامه مورد تأیید اساتید قرار گرفت.
برای برآورد پایایی پرسشنامه نیز از روش آلفای کرونباخ و محاسبه ی همسانی درونی استفاده شد. بدین منظور ابتدا این پرسشنامه بر روی ۳۰ دانشجو اجرا شد و مقدار آن ۸۹۷ /۰ محاسبه گردید، نمرات برای هریک از زیر مقیاس ها از ۱ تا ۵ در تغییر می باشد، به طوری که در پرسشنامه ی هویت دینی؛ به گزینه ی کاملاً موافقم ارزش عددی ۵ ، موافقم ۴، نظری ندارم۳، مخالفم ۲ و کاملاً مخالفم ۱، داده شد.
۲- پرسشنامه ی شادمانی: مقیاس مونش^[۴۵] به منظور اندازه گیری شادمانی طرح شده است. با در نظر گرفتن دیدگاه های مختلف درباره ی سلامت روان شناختی و مقیاس های متنوعی که برای اندازه گیری آن ساخته شده اند، کوزما^[۴۶] و استونز^[۴۷](۲۰۰۰) آزمونی را ساختند که بیشتر بر مقدار و شدت احساسات مثبت و منفی تأکید می کند. هر کدام از این احساسات دو بعد کوتاه مدت و بلند مدت را در بر می گیرد. ماده های مربوط به بعد کوتاه مدت(۱۰ ماده) نشان دهنده ی جنبه ی حالتی( مثبت و منفی) و ماده های مربوط به بعد بلند مدت(۱۴) ماده مربوط به به بعد رگه ای( مثبت و منفی) است. هر کدام از جنبه های مثبت و منفی حالتی دارای ۵ سؤال و هر کدام از جنبه های مثبت و منفی رگه ای این مقیاس دارای ۷ سؤال است. روی هم رفته این مقیاس ۲۴ عبارت دارد.
سؤالات این مقیاس به صورت ۳ درجه ای( بلی=۲)، (نظری ندارم =۱) و(خیر=۰) نمره گذاری می شوند. هر کدام از جنبه های مثبت و منفی حالتی با داشتن ۵ سؤال، نمره ای از ۰ تا۱۰ و هر کدام از جنبه های مثبت و منفی رگه ای با داشتن ۷سؤال، نمره ای از ۰ تا ۱۴ خواهند داشت. نمره ی کلی مقیاس با توجه به جنبه های مثبت و منفی حالتی و رگه ای و با فرمول خاصی محاسبه می شود.
پایایی این آزمون با بهره گرفتن از روش باز آزمایی بعد از ۱۸ ماه برابر با ۷۰% گزارش شده است( کوزما و استونز، به نقل از باباپور و همکاران، ۱۳۸۲). در تحقیق باباپور و همکاران، ۱۳۸۲ همسانی درونی آزمون برابر با ۷۱/۰ به دست آمده است.
پژوهش هایی که به منظور بررسی روایی پیش بین مقیاس شادکامی مونش انجام شده است که این آزمون با ۷۶/۰ دقت می تواند بین افراد بهنجار و سایکوتیک تمایز قائل شود، همچنین مشاهده شده است که این آزمون با۷۶/۰ دقت می تواند افراد افسرده را از افراد سالم افتراق دهد. به علاوه همبستگی این آزمون با دیگر مقیاس های سلامت روان از جمله درجه بندی شادکامی یودگس^[۴۸] (۵۰/۰) نشان دهنده ی روایی همگرای این آزمون است.
روش تجریه وتحلیل اطلاعات:
برای انجام این تحقیق وبه منظور جمع آوری داده های طبقه بندی، سازماندهی، استخراج، توصیف وتجزیه وتحلیل داده ها از تکنیک های آمار توصیفی وهمچنین برای تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شده است. بعد از جمع آوری پاسخ های آزمودنی ها (پرسشنامه ها)، به هریک از گزینه ها ی پرسشنامه ارزش عددی داده شده است.
آمار توصیفی: به منظور بدست آوردن فراوانی ها، درصدها، میانگین ها وانحراف استانداردها وتنظیم جداول از آمار توصیفی استفاده گردیده است.
جامعه و نمونه ی پژوهش:
جامعه ی آماری این پژوهش شامل کلیه ی دانشجویان کارشناسی پیوسته و ناپیوسته ی دانشکده های ادبیات و علوم انسانی، برق، کامپیوتر، معماری-هنر و شهرسازی دانشگاه آزاداسلامی شهرستان نجف آباد است که در سال تحصیلی ۹۰-۱۳۸۹ مشغول به تحصیل بودند، که تعداد آن ها ۹۷۹۷ نفربود. ازاین جامعه ی آماری با توجه به تعداد دختران و پسران و بر اساس فرمول مورگان ۳۷۰ نفر دانشجو انتخاب شدند . ازآن جایی که تعداد دانشجویان دختر ۵۱۶۲ نفر و تعداد دانشجویان پسر ۴۶۳۵ نفر می باشد با روش نمونه گیری طبقه ای نسبی ۱۹۶ نفر دختر و ۱۷۴ نفر پسر شاغل به تحصیل در ۴ دانشکده برق، علوم انسانی، کامپیوتر، معماری - هنر وشهر سازی به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند.
جدول(۱-۳) توزیع فراوانی گروه نمونه بر اساس جنسیت

 

جنسیت	فراوانی	درصد
مرد	۱۷۶	۴۷%
زن	۱۹۴	۵۳%

رضایت شغلی – ویژگی های شغلی

 

بین ویژگی های کارکنان با رضایت شغلی رابطه معناداری وجود دارد

 

 

 

۱۰

 

رابطه سرمایه اجتماعی با رضایت شغلی

 

اسدی/ایران/۸۷

 

سرمایه اجتماعی رضایت شغلی

 

بین اعتماد به خود و رضایت شغلی کارمندان دانشگاه سنندج رابطه معناداری مشاهده شده است

 

 

 

۱۱

 

سرمایه اجتماعی با میزان بهره وری بانکی

 

پویا/ایران/۸۷

 

سرمایه اجتماعی و بهره و ری

 

بین سرمایه اجتماعی و میزان بهره وری در بانکهای سپه رابطه معناداری وجود دارد

 

 

 

۱۲

 

رابطه بین سرمایه اجتماعی و کارآفرینی

 

حسینی/ایران/۹۰

 

سرمایه اجتماعی و کارآفرینی

 

بین ابعاد سرمایه اجتماعی و کار آفرینی رابطه معناداری وجود دارد

 

 

 

۱۳

 

رابطه سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری

 

خیرخواه /ایران/۹۰

 

سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری

 

بین ابعاد سرمایهاجتماعی و سرمایه فکری معلمان۹۹% رابطه معناداری وجود دارد

 

 

 

۱۴

 

تاثیر ابعاد سرمایه اجتماعی و تعهد سازمانی

 

میرحاجی/ایران/۹۰

 

سرمایه اجتماعی و تعهد سازمانی

 

هرچه در سازمانهای غیر رسمی تر باشیم رابطه ضعیفتر و هرچه در سازمانهای رسمی باشیم رابطه معنادارتر میباشد.

 

 

 

سایر مطالعات
پس از بررسی و پیگیری های زیاد مشخص شد که مطالعه ای کاملاً مشابه با تحقیق حاضر در ایران صورت نگرفته است. تنها مطالعه مشابه تحقیقی بود که توسط نادر سالارزاده و به راهنمایی داوود حسن زاده با عنوان بررسی تأثیر میزان سرمایه اجتماعی بر رضایت شغلی معلمان ابتدایی شهرستان تبریز انجام شده است و نتایج به دست آمده ارتباط معناداری بین سرمایه اجتماعی و رضایت شغلی را نشان می دهد.
۲-۳۲- وزارت نیرو :
آغاز تشکیل وزارت آب و برق ( که بعدها به وزارت نیرو تغییر نام و وظیفه پیدا کرد) از اولین نظام موسسه برق تهران مصوب بیست و پنجم مهرماه ۱۳۱۵ که به منظور برق رسانی به منازل و معابر شهر تهران تاسیس شده بود و قانون اجازه تاسیس بنگاه آبیاری مصوب بست و نه اردیبشهت سال ۱۳۲۲ که وظیفه اش توسعه و اصلاح امور آبیاری کشور بود به وجود آمد. وضعیت ساختار اداری دولت پس از مشروطه تا سال ۱۳۴۲ که وزارت آب و برق تاسیس شد ، همیشه بگونه ای بده که ضرورت تمرکز مربوط به امور آب و برق و انرژی در یک مجموعه منسجم احاس میشد. به وجود آمدن تاسیسات سدهای خزنی در نقاط مختلف کشور (لار،لتیان،ردودزن، زرینه رود و …) قانون اجرای انتقال برق از طریق خطوط هوایی (۲/۳/۱۳۳۹) و وجود چندین دستگاه که متکفل مسئله آب رسانی و برق رسانی بوده اند نیز هیچگاه راهگشای حل معضلات جامعه نبوده است . بنابراین ، دیدگاه های جدیدی که دخالت موثرتر دولت در امور زیربنائی در بخش های آب ، برق و انرژی را ضروری میدانست؛ همچنان سبب بوجود آمدن طیف وسیعی از دستگاه های اجرایی موازی و مشترک گردید که به نحوی به مسئله تامین برق و آب (آشامیدنی ، کشاورزی و سایر مصارف) مشغول بودند. اما مشکل اساسی این بود که این دستگاه ها از نظام و انسجام و هماهنگی خاصی برخوردار نبودند. به همین دلیل این معضل دولتمردان را برآن داشت تا با تاسیس یکسازمان که بتواند وظایف ارائه خدمات آب و برق را در سراسر کشور برعهده بگیرد ؛ موافقت کنند.و همین تفکر در نهایت منجر به تأسیس (( وزارت آب و برق)) شد.

لایحه قانون تاسیس وزارت آب وبرق مصوب بیست و ششم اسفند ۱۳۴۲ در واقع نقطه پایانی به تمامی سرگردان هایی بود که هم مصرف کنندگان آب و برق داشتند و هم شرکت هایی که در این زمینه فعالیت می کردند.
بر اساس این مصوبه وظایف اصلی این وزارت خانه عبارت بودند از:
الف_ نظارت بر منابع آب کشور و اجرای طرح های تامین آب و انتقال آنها به مراکز مصرف
ب- نظارت بر نحوه جاری شدن فاضلاب شهرها و واحدهای صنعتی
ج- اجرای طرح های انتقال و توزیع برق در قالب ایجاد شرکت های برق منطقه ای و نظارت بر نحو استفاده از برق.
با تاسیس وزارت نیرو تمامی اختیارات وزارت آب و برق به وزارت نیرو منتقل شد و حتی بر اساس ماده ۹ این قانون سازمان انرژی اتمی ایران از سازمانهای زیر مجموعه وزارت نیرو محسوب شد و در اصلاح ماده ۱ قانون وزارت نیرو در بیستم اردیبشهت ۱۳۵۷ احداث تکمیل و بهره برداری از نیروگاههای اتمی نیز از وظایف اصلی وزارت نیرو تلقی شد براساس ماده ۸ این قانون شرکت ملی نفت ایران نیز موظف شد که برنامه هایتولید پالایش و توزیع نفت و گاز را دراختیار وزارت نیرو قرار دهد هرچند پس از پیروزی انقلاب اسلامی و توجه به توسعه و ضرورت استفاده گسترده از انرژی اتمی سازمان انرژی مستقل از وزارت نیرو منفک شد.
در ادامه تکمیل وظایف وزارت نیرو در ۲۹ تیرماه ۵۴ قانون تشکیل شرکت های تامین آب و تاسیسات آب و فاضلاب شهرها به تصویب رسید براساس این قانون ایجاد شبکه های جمع آوری دو دفع فاضلاب نیز با همکاری شهردادی ها یا بخش خصوصی برهعهده وزات نیرو گذاشته شد.

پریالت و جروم^[۴۱]

خدمت، کاری است که فردی برای فرد یا افراد دیگر انجام میدهد.

 

لمپ^[۴۲] و همکاران

خدمت، نتیجه تلاش فرد برای دیگران است که بصورت کار، فعالیت یا ایفای نقش ظاهر میشود.

 

کاتلر و آرمسترنگ

خدمت، فعالیت یا منفعتی است که یک طرف به طرف دیگر عرضه میکند. خدمت اساساً نامحسوس است و مالکیت چیزی را در بر ندارد.

 

هاروی^[۴۳]

خدمت، نتیجهای است که مشتریان خواستار آن هستند.

 

 

منبع: (شریف زاده و خانباشی، ۱۳۸۷)
ویژگیهای خدمات
خدمات دارای چهار ویژگی مهم میباشد که عبارتند از: (چیهیو^[۴۴]، ۲۰۰۹، طالقانی و میرموسوی، ۱۳۸۹).
ناملموس بودن
مقصود از نامشهود بودن خدمات این است که هنگام خرید نمیتوان خدمات را با چشم دید، مزه آن را چشید، آنها را احساس نمود، شنید یا از بوی آنها آگاه شد. خریداران برای کاهش دادن عدم اطمینان می‎کوشند در مورد کیفیت نوع خدمت به نشانههایی دست یابند. از این رو، وظیفه یا تخصّص کسی که خدمتی را ارائه میکند این است که این خدمت را به گونهای قابل لمس نماید. در حالی که بازاریاب‎های محصول میکوشند در سایه تلاشهای مشهود بر میزان نامشهودی اقلام عرضه شده بیفزایند، بازاریاب‎های خدمات میکوشند بر میزان مشهود بودن اقلام نامشهود یا ناملموس بیفزایند.
غیر قابل تفکیک بودن
کالاهای فیزیکی تولید میشوند، آنها را در انبار میگذارند، سپس به فروش یا در نهایت به مصرف میرسند. برعکس، خدمات را نخست میفروشند، آنگاه (به صورت همزمان) آنها را تولید و مصرف میکنند. مقصود از تفکیک ناپذیری خدمات این است که نمیتوان خدمات را ازکسی که آنها را ارائه میکند جدا کرد، چه اینکه ارائه کنندۀ خدمت انسان یا دستگاه (ماشین) باشد. اگر کارگر یا کارمندی خدمتی را ارائه کند، در آن صورت وی بخشی از این خدمت به حساب میآید. از آنجا که مشتری هم هنگام تولید خدمت حضور دارد، یکی از ویژگی های خاص بازاریابی خدمات این است که رابطۀ متقابل بین ارائه کننده خدمت و مشتری وجود دارد. ارائه کننده خدمت و مشتری، هردو بر نتیجۀ حاصل از خدمت اثر میگذارند
گوناگون بودن
مقصود از متغیر بودن خدمت این است که کیفیت خدمت به عوامل زیر بستگی دارد: ارائه کننده خدمت، زمان، مکان و شیوهای که این خدمت ارائه میشود.
غیر قابل نگهداری بودن
این که میگویند خدمات غیرقابل نگهداری یا به بیان دیگر فاسدشدنی است، بدین معنی است که نمیتوان خدمات را در انبار گذاشت و پس از مدتی آنها را فروخت یا به مصرف رسانید. اگر میزان تقاضا ثابت و پایدار باشد، مسأله غیرقابل نگهداری بودن خدمت حل می‎شود ولی هنگامی که تقاضا نوسان داشته باشد، سازمان های ارائه کننده خدمات با مسائل و مشکلاتی رو به رو میشوند. از این رو سازمان‎های خدماتی میکوشند استراتژی هایی تدوین نمایند که بین عرضه و تقاضا رابطه بهتری برقرار شود.
نگاهی به مفهوم کیفیت
جدول ۲-۲ تعاریف مختلف کیفیت از دیدگاه صاحبنظران این رشته

 

محقق

تعاریف

 

کروسبای

کیفیت، هیچ معنا و مفهومی به جز هر آنچه مشتری واقعاً میخواهد، ندارد. به عبارت دیگر، یک محصول، زمانی با کیفیت است که با خواسته ها و نیازهای مشتری انطباق داشته باشد. کیفیت باید به عنوان انطباق محصول با نیاز مشتری تعریف شود.

 

کاتلر و آرمسترانگ

کیفیت یعنی مجموع کل ویژگیها و خصوصیات یک محصول یا خدمت که بتواند نیازهای مشتری را برآورده کند.

 

گاروین^[۴۵]

کیفیت، مجموعهای از خصوصیات و مشخصات یک کالا یا یک خدمت است که احتیاجات و رضایتمندی مصرفکننده را تامین میکند و توسط مشتری تعیین میشود نه توسط تولیدکننده.

 

اعرابی و اکرمی

کیفیت یک محصول یا خدمت، درجه تطبیق آن با استاندارد تعریف شده برای آن محصول یا خدمت است.

 

استونسون^[۴۶]

کیفیت در سازمانهای خدماتی عبارت است از حدی که خدمات ارائه شده، انتظار مشتری را برآورده میسازد.

 

 

۴-۴) تحلیل روایی و پایایی
با آزمون­های خاصی می­توان روایی ابزار اندازه ­گیری را سنجید ولی در پژوهش حاضر از روش روایی محتوا استفاده می­ شود، چرا که این روش اطمینان می­دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش­های مناسب برای اندازه ­گیری مفهوم مورد سنجش را در بر دارد. همچنین برای آزمون روایی سوالات پرسشنامه از روایی سازه استفاده شده، بدین منظور پرسشنامه نهایی مورد استفاده جهت جمع­آوری داده ­ها پس از مشورت با صاحب نظران حوزه بازاریابی و همچنین اساتید راهنما و مشاور بدست آمد. تحلیل عاملی تأییدی جهت بدست آوردن مقیاس­های مناسب و متناسب با فرهنگ ایرانی ضروری تشخیص داده شده و اعمال گردید.

۴-۴-۱) تحلیل عاملی تأییدی متغیر قابلیت ­های بازاریابی
جهت سنجش روایی گویه ­ها و اطمینان از تک بعدی بودن^[۱۵۲] مقیاس‌های ارزیابی هر یک از ساختارها و اعتبار مدل ارزیابی از تحلیل عاملی تأییدی استفاده گردید، مقادیر ضرایب استاندارد و معناداری تحلیل عاملی تأییدی در دو شکل زیر نشان داده شده است.

شکل ۴-۴: ضرایب استاندارد تحلیل عاملی تأییدی متغیر قابلیت ­های بازاریابی

شکل ۴-۵: مقادیر معنی داری تحلیل عاملی تأییدی متغیر قابلیت ­های بازاریابی
بر اساس نتایج تحلیل عاملی برای متغیرهای مدل تمامی پارامترهای مدل معنی­دار است. بدین معنی که هم همبستگی میان ابعاد متغیر معنی­دار است و هم همبستگی بین سوالات و عامل­ها به سطح معنی­داری رسیده ­اند، از طرفی شاخص­ های برازش مدل (جدول ۴-۶) حاکی از این است که داده ­ها با مدل به خوبی برازش دارند. شاخص­ های برازش کلی مدل شامل کای اسکوئر به درجه آزادی( ، شاخص برازش مقایسه­ ای (CFI)، شاخص­ های توکر- لوئیس^[۱۵۳] (TLI) همان شاخص برازش غیر نرم (NNFI)، شاخص برازندگی (GFI) و ریشه میانگین توان دوم خطای تقریب(RMSEA) نشان دهنده برازش مطلوب مدل می­باشد.
جدول ۴-۶: شاخص­ های نیکویی برازش حاصل از تحلیل عاملی تأییدی قابلیت ­های بازاریابی

 

معیارهای برازش مدل

شاخص

بعد

حد مطلوب

نتیجه

 

کای دو نسبی

 

۱۸/۲

۳>

بسیار خوب

 

ریشه میانگین مجذورات تقریب

RMSEA

۰۶۱/۰

۱/۰>

برازش خوب

 

ریشه مجذور مانده­ها

RMR

۰۶۴/۰

حدود صفر

قابل قبول

 

شاخص برازش هنجار شده

NFI

۹۵/۰

۹۰/۰<

قابل قبول

طی تحقیقی به منظور بررسی و تعیین روابط علت و معلولی صفات وارد شده به مدل رگرسیونی با یکدیگر و با عملکرد بوته، تجزیه مسیر انجام و تعیین شد که بالاترین اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد دانه مربوط به تعداد بلال در بوته می باشد. همچنین مشخص شد هر چند که تعداد دانه در ردیف بلال جزئی از عملکرد دانه در ذرت محسوب می شود، لیکن دارای کمترین اثر مستقیم بر عملکرد نسبت به سایر صفات می باشد. تجزیه به مولفه های اصلی موجب استخراج ۷ مولفه شد که جمعا ۸۵ درصد تغییرات را شامل می شدند. جهت انجام تجزیه به عامل ها از چرخش متعامد وریماکس استفاده شد و با توجه به ماهیت صفات قرار گرفته در این عامل ها، عامل اول و دوم به ترتیب خصوصیات بلال و عملکرد دانه نامگذاری شدند. تجزیه خوشه ای به روشUPGMA هیبریدهای موردمطالعه را به پنج گروه مجزا تقسیم بندی نمود (گلباشی و همکاران، ۱۳۸۹).
محمدی و همکاران، به منظور بررسی روابط بین صفات مهم ۱۴ هیبرید ذرت در قالب طرح بلوک کامل تصادفی، نشان دادند که بین هیبریدهای مورد مطالعه از نظر ارتقاع بوته و بلال، تعداد ردیف دانه و تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه، ماده خشک و عملکرد دانه اختلاف معنی داری وجود دارد، تجزیه ی خوشه ای، هیبریدهای مورد مطالعه را به ۵ دسته تقسیم نمود که خوشه های دوم و سوم از نظر عملکرد دانه و صفات موثر بر عملکرد از میانگین بالاتری برخوردار بودند. تجزیه به مولفه های اصلی صفات از نظر نیاز حرارتی نشان داد که دو مولفه اصلی ۳/۸۰ درصد از تغییرات واریانس را در این گروه از صفات توجیه نمود (محمدی و همکاران، ۱۳۹۲).
خاوری خراسانی و همکاران در سال ۱۳۸۷ در بررسی ویژگی های زراعی ۹ رقم ذرت شیرین (چهار رقم ذرت شیرین و چهار رقم ذرت خیلی شیرین به همراه رقم شاهد دانه طلایی KSC403 su)) در مشهد نتیجه گرفتند که بین ارقام تفاوت معنی‌داری وجود داشت، بطوریکه رقم زودرس (Chase) با میانگین ۶۵/۱۶ تن دانه بالاترین عملکرد دانه قابل کنسرو شدن را به خود اختصاص داد.
همچنین در آزمایشی که توسط عزیزی در سال ۱۳۸۷ جهت مقایسه عملکرد و سایر صفات در ارقام ذرت شیرین صورت گرفت که شامل ۸ هیبرید ذرت شیرین خارجی (۴ ذرت شیرین معمولی و ۴ ذرت فوق شیرین به نام های EX08716636، Obsession، Harvest gold، chase، Temptation، Challenger ، Basin، Power house،KSC403su) به همراه رقم هیبرید شاهد KSC403su در ۶ منطقه کشور (کرج، مشهد، گرگان، جیرفت، ورامین، میاندوآب) بود، نتایج مقایسه میانگین نشان داد که ارقام مختلف در مکان های مختلف واکنش نسبتاً متفاوتی را دارند به طوری که رقم KSC403su در مناطق آزمایشی کرج، مشهد، گرگان و ورامین از عملکرد کمتری نسبت به سایر مناطق برخوردار بوده است و رقم Basin در کرج، مشهد و ورامین و در شهر های گرگان و جیرفت بترتیب ارقام Obsession و Harvest gold بیشترین عملکرد دانه در بوته را داشته اند.
فریدی مایوان در سال ۱۳۸۹ طی بررسی تأثیر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام ذرت شیرین و فوق شیرین گزارش کرد که بیشترین عملکرد دانه و شاخص برداشت دانه در رقم Obsession و کمترین آنها در رقم Basin مشاهده شده است.
سایمون و همکاران در سال ۱۹۹۹، طی مطالعه ی خود روی ۱۰ رقم سفید ذرت شیرین برای ارزیابی صفات کیفی که شامل میزان شیرینی، بافت و ظاهر بود، از تست پانل استفاده نمودند ((Simonn et al., 1999.

بارگمنس و لیل در سال ۱۹۸۷، ۷ رقم ذرت فوق شیرین را در نیوزلند توسط تست پانل ارزیابی نمودند، نتایج نشان داد رقم Temptation با عملکرد ۱۴ تن در هکتار از نظر تازه خوری و قابلیت کنسروسازی بهترین بود ((Burgmans and Lill, 1987.
سایمون و همکاران در سال ۱۹۹۶، در مطالعه ی خود روی بررسی صفات کیفی ۵ ارقام ذرت شیرین نسبت به رقم Silver Queen از تست پانل استفاده نمودند، که صفاتی چون میزان شیرینی، عطر، طعم مورد بررسی قرار گرفت. آنها بیان داشتند که ارقام Silverade و Even از نظر ظاهر و ارقام SS7801, Treasure و Even از لحاظ میزان شیرینی از امتیاز بالایی برخوردار بودند (Simonne et al., 1996).
کوینگ و همکاران در سال ۲۰۱۳، ۳۰ واریته ی ذرت شیرین در اوهیو شمالی را با بهره گرفتن از تست پانل که شامل صفاتی چون بافت دانه، رنگ دانه، میزان شیرینی، عمق دانه و یکنواختی اندازه دانه را ارزیابی نمودند. رقم Obsession از نظر دانه بندی رتبه ۴، رنگ دانه ها رتبه ۴، لطافت رتبه ۳، میزان شیرینی رتبه ۵ و عمق دانه رتبه۲ ارزیابی شدند. رقم Passion از نظر دانه بندی رتبه ۴، رنگ دانه ها رتبه ۴، میزان شیرینی رتبه ۴ و عمق دانه رتبه ۲ گزارش شد ((Koenig et al., 2013.
ارزیابی ارقام بر اساس چند صفت با بهره گرفتن از تجزیه بای پلات:
ارزیابی بر اساس چند صفت بنا به چهار دلیل اصلی جنبه مهمی از ارزیابی ارقام به شمار می رود:
۱- یک رقم ایده آل باید برخوردار از چند ویژگی باشد. برای مثال اگرچه عملکرد هدف اصلی اصلاحی محسئب می شود، کیفیت نهایی نیز باید با ژنوتیپ پر محصول همراه باشد تا به عنوان یک رقم پذیرفته شود. سایر صفات مانند رسیدگی، توانایی بقا، مقاومت به بیماری های مختلف و… نیز برای موفقیت یک رقم ضروری است.
۲- اغلب اهداف مهم اصلاحی، صفات پیچیده برخوردار از چند جزء هستند. برای مثال عملکرد را می توان به اجزای عملکرد و کیفیت را به چند جزءمربوط به کیفیت تجزیه کرد. مهمتر از آن، اجزای سازنده صفت به جای خود صفت پیچیده، به هنگام شناسایی والدین برای تلاقی و افراد در نسل های اولیه، مورد گزینش قرار می گیرند.
۳-هنگامی که صفت هدف متشکل از اجزای مختلف است یا به صفات متعدد بستگی دارد، ضروری است که سودمندترین اجزا برای گزینش غیر مستقیم تعیین شود.
۴-رقم به عنوان یک سیستم بیولوژیکی محسوب می شود و مجموعه ای ساده ای از صفات مستقل نیست. اصلاح مؤثر به درک سیستم های بهبود رقم، از جمله درک اجزای اساسی سیستم و روابط متقابل میان آنها نیاز دارد.
اگرچه روش بای پلات در ابتدا برای تجزیه داده های آزمایش های چند محیطی برای یک صفت خاص پیشنهاد شد ولی به همان اندازه برای کلیه انواع داده های دو طرفه که بر ساختار انتری x تستر، مانند ژنوتیپ x صفت تکه دارد، قابل کاربرد است. تنها تفاوت در این است که در داده های ژنوتیپ x صفت، صفات مختلف واحدهای متفاوت دارند و قبل از این که یک تجزیه ی بای پلات منطقی انجام شود، نیاز است واحد ها از طریق استاندارد کردن حذف شوند. بنابراین معادله ۲-۱ برای میانگین یا داده های بدون تکرار :
/d_j= g_i1e_1j+g_i2e_{2j +}ε_ij(Y_ij-µ-β_j)
و معادله ۲-۱ برای داده های تکرار دار:
Y_ij- µ-β_j/s_j=g_i1e_1j+g_i2e_2j+ε_ij
مدل های مناسبی هستند ((Yan, 2001.
کدام ژنوتیپ از چه نظر خوب است:
یکی از جنبه های مهم GGE بای پلات نمایش چند ضلعی می باشد که بهترین راه برای شناسایی ارقام برخوردار از بالاترین ارزش ها برای یک یا چند صفت می باشد (Yan and Kang, 2000. Gauch and Zobel, 1997).
روابط متقابل میان صفات:
بردارهای تستر ها خطوطی هستند که از مبدا بای پلات سرچشمه می گیرند و به علایم صفات وصل می شوند از آنجا که کسینوس زاویه بین بردارهای هر دو صفت ضریب همبستگی بین آن ها را برآورد می کند این نمودار از بای پلات بهترین راه برای نمایش گرافیکی روابط متقابل میان صفت می باشد (Yan and Kang, 2000; Gauch and Zobel, 1997).
فصل سوم:
مواد و روشها
مواد و روشها
مشخصات طرح آزمایشی
به منظور بررسی وراثت پذیری صفات مرتبط با عملکرد کمی در ژنوتیپهای ذرت شیرین و فوق شیرین، آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (شمال شرق ایران) اجرا گردید. در این پژوهش ۳۷ لاین و هیبریدذرت شیرین و فوق شیرین (شامل: ۱۳ لاین، ۱۷ هیبرید و ۷ رقم تجاری جدید ذرت شیرین و فوق شیرین) در سه تکرار، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفت (جدول ‏۳-۱). شایان ذکر است که ترکیبات هیبرید مورد بررسی در این پژوهش از طریق سلفینگ و خویش آمیزی در هیبریدهای تجاری خارجی ذرت شیرین و فوق شیرین و دو رگ گیری بین والدین خویش آمیخته در طی سالهای زراعی ۱۳۹۱ الی ۱۳۹۲ به دست آمده اند. بعلاوه به دلیل کنترل ژنتیکی متفاوت ذرتهای شیرین و فوق شیرین، لاینهای والدینی ذرت شیرین حاوی ژن su با هم و لاینهای ذرت فوق شیرین حامل ژن sh2 نیز با یکدیگر تلاقی داده شدهاند. در این آزمایش هر کدام از لاینها و هیبریدها روی دو خط ۵ متری با تراکم ۶/۷ بوته در متر مربع کشت شد. فاصله بین ردیفهای کشت ۷۵ سانتی متر و بین بوتهها روی ردیف ۵/۱۷ سانتی متر در نظر گرفته خواهد شد. زمین آزمایشی انتخاب و پس از آماده سازی زمین، کاشت بذور در اوایل خرداد ماه انجام شد. ضمنا روش آبیاری مورد استفاده نشتی بوده وکود دهی و وجین علفهای هرز براساس عرف آزمایشات ذرت بود.
جدول ‏۳-۱- مواد ژنتیکی مورد آزمایش

 

	هیبرید های امید بخش		هیبرید های تجاری		لاین های سلف شده
۱	Temptation-2 × Power house	۱۹	KSC 403	۲۶	K^ S13/2 -82
۲