ارزیابی عملکرد متوازن ( معیارهای سنجش و نقاط تمرکز )

اهداف و اقدامات ( چه باید بکنیم )

اهداف شخصی

کارکنان با انگیزه فرآیندهای کارا و اثربخش مشتریان راضی سهامداران راضی
دستاوردهای استراتژیک
نمودار ۲-۳ ارتباط بین استراتژی تا عمل ( کاپلان و نورتون ، ۲۰۰۱ )
در پایان باید گفت ارزیابی عملکرد متوازن ( کارت امتیازی متوازن ) نه تنها برای ارزیابی عملکرد، بلکه به عنوان چهارچوبی جهت تدوین و فرموله کردن استراتژی و کنترل نحوه اجرای استراتژی نیز استفاده می شود، از زمان معرفی این تکنیک، تلاش های بسیاری در راستای توسعه این روش برای استفاده در متدهای تصمیم گیری چند معیاره صورت گرفته است ( شجاعی و همکاران، ۲۰۱۲: ۱ ). کاپلان و نورتون اذعان داشتند این تکنیک باعث توازن ۱. اهداف کوتاه مدت و بلند مدت ۲. معیارهای مالی و غیرمالی ۳. عملکرد داخلی و خارجی می شود.

۲-۴) اهداف
هدف در لغت به معنای نشانه و غرض است اما در اصطلاح ، چیزی است که شخص قبل از عمل ، آن را در نظر می گیرد و نیروی خویش و وسایل لازم را برای وصول به آن به کار می برد و هدفش دستیابی و رسیدن به آن است ( شهبازیان، ۱۳۸۱ : ۴۸ ).
۲-۴-۱ اهداف در سازمان
اهداف ، مشخص کننده نتایج راهبردی هستند که سازمان باید به آن ها دست یابد. اهداف باید دست یافتنی ، چالش برانگیز و دارای بعد زمانی باشند و مراحل و شیوه تحقق آن ها نیز مشخص باشد ( فروزنده و همکاران ، ۱۳۹۱ : ۹۶ ).
تعیین اهداف ، بیانگر تعهد مدیریتی برای رسیدن به اهداف خاص و قابل اندازه گیری عملکردی در یک زمان معین می باشد و به تشریح مقدار و نوع عملکرد بر حسب زمان می پردازد و به آن چه باید انجام شود توجه خاصی مبذول می دارد. در حقیقت تعیین اهداف ، رسالت و چشم انداز ِ استراتژیکِ سازمان را به نتایج عملکردی ملموس تبدیل می سازد ( همان منبع ).
نویسندگان کتاب های مدیریتی ادعا کرده اند که از اهداف سازمانی باید همان گونه استفاده شود که ناوبرها از ستاره شمال استفاده می کنند. این نظریه پردازان معتقدند که تعیین اهداف به مثابه شناسایی ستاره شمال است. مدیران باید از اهداف سازمانی به عنوان راه نمایی برای افزایش کارایی سازمان و ارزیابی عملکرد استفاده نمایند.
۲-۴-۲ زمینه هایی که اهداف سازمانی در آن ها استقرار می یابند
پیتر دراکر^[۵۰] از نویسندگان برجسته در مسائل تجاری زمان حاضر می گوید اداره کردن سازمان ها تنها با تاکید عمده بر یک هدف اشتباه است. طبق نظر دراکر ، سازمان ها باید در صدد دستیابی به چند هدف باشند. باید اهداف کافی تبیین شوند ، به نحوی که تمام زمینه های مهم برای عملیات سازمان تحت پوشش قرار گیرد. هشت زمینه کلیدی که اهداف سازمانی باید معمولا بر اساس آن ها تنظیم شوند به شرح زیر می باشد ( سرتو و پیتر^[۵۱]، ۱۹۹۰ ):
جایگاه در بازار : جایگاه سازمان نمایان گر این است که سازمان در مقایسه با سایر رقبا در کجای بازار قرار دارد. یکی از اهداف سازمان باید جایگاهی باشد که سازمان سعی دارد در بازار به دست آورد.
نوآوری : ” هرگونه تغییری که برای بهبود شیوه های هدایت کار سازمان صورت می گیرد “. اهداف سازمانی باید مشخص کننده هدف هایی در زمینه نوآوری باشند که که سازمان آن ها را نشانه رفته است.
قابلیت تولید : ” سطح کالا و خدماتی که توسط سازمان به نسبت منابعی که در روند تولید استفاده می شود تولید می گردد “. سازمان هایی که از منابع کمتری برای تولید سطح مشخصی از تولیدات استفاده می کنند بازدهی تولید بیشتری دارند تا سازمان هایی که منابع بیشتری را برای همان سطح تولید به کار می گیرند.
سطح منابع : ” مقدار نسبی منابع گوناگونی که توسط سازمان نگهداری می شود مانند موجودی کالا ، تجهیزات و نقدینگی “. بیشتر سازمان ها باید اهدافی را تنظیم کنند که نشان دهنده مقدار نسبی هر یک از این دارایی ها باشد که باید نگاه داشته شوند.
سودآوری : ” توانایی سازمان برای کسب درآمد، بیشتر از هزینه های لازم برای ایجاد آن در آمد “. سازمان ها معمولا اهدافی دارند که بیان کننده سطحی از سودآوری است که برای تحقق آن در تلاش اند.
کارایی و توسعه مدیریت : ” کیفیت عملکرد مدیریتی و روند رشد شخصی مدیران “. به دلیل عملیاتی بودن این زمینه ها در موفقیت بلند مدت سازمان ، تاکید بر آن ها با تعیین اهداف سازمانی ذیربط و کوشش در راه دستیابی به این اهداف ، از اهمیت به سزایی برخوردار است.
عملکرد و دیدگاه کارکنان : ” کیفیت عملکرد کارکنان غیر مدیریتی و نگرش آن ها نسبت به کارشان “. این زمینه ها نیز در نیل به اهداف بلند مدت سازمان حیاتی است ، اهمیت این ملاحظات باید از طریق تدوین اهداف سازمانی مورد تاکید قرار گیرد.
مسئولیت اجتماعی : ” تعهد تشکیلات در کمک به بهبود رفاه جامعه ، در حالی که سازمان در راه نیل به اهدافش کوشش می کند “. تا چندی پیش ، تنظیم اهداف سازمانی در این زمینه بحث انگیز بود اما امروزه تنظیم اینگونه اهداف سازمانی امری عادی است و بسیار مهم تلقی می شود.
۲-۴-۳ مراحل تعیین هدف
مدیران و برنامه ریزان ضمن مطالعه و پیش بینی ، فهرستی از اهداف تهیه می کنند.
اهمیت هر هدف ارزیابی می شود تا روشن گردد که چه هدفی برای هر دوره زمانی بایستی انتخاب شود.
برنامه اجرایی طراحی می شود.
در صورت امکان ، برنامه های جانشین پیش بینی می شود تا جایگزین برنامه هایی شود که با مشکل روبرو می شوند.
بسیاری از صاحبنظران اهداف را از نظر زمانی، متفاوت دسته بندی کرده اند. برخی، اهداف را به صورت اهداف کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت ، عده ای نیز به شکل کوتاه مدت و بلند مدت، عده ای دیگر نیز به صورت اهداف کوتاه مدت، میان مدت ، بلند مدت و استراتژیک دسته یندی کرده اند. ما در این جا با توجه به نوع و مضمون تحقیق ، دسته بندی زیر را ارائه می دهیم : کوتاه مدت ، بلند مدت و استراتژیک.
۲-۴-۴ ویژگی های اهداف

عبارت بلند مدت به دوره زمانی ۱۸ ماه پس از شروع بانکداری الکترونیکی اطلاق می‌شود که این دوره بانک‌ها از طریق کاهش هزینه و صرفه‌جویی نسبت به مقیاس، درآمدهایشان افزایش می‌یابد. اهم این ویژگی‌ها به شرح زیر است:
- کاهش هزینه‌های عملیاتی
- کاهش هزینه پردازش معاملات و اطلاعات
- ارائه خدمات به مشتریان بازار هدف (خارج از مرزهای جغرافیایی)
- ایجاد درآمد مناسب‌تر و گسترده‌تر (عزیزی سرخنی و همکاران ،۱۳۸۷،۴).
۲-۸- زیر ساخت‌های‌ بانکداری :
ایجاد وگسترش بانکداری الکترونیک مستلزم برخورداری از برخی زیر ساخت‌های مناسب اقتصادی و اجتماعی است که اعم این زیر ساخت‌ها عبارتند از: ۱٫شبکه‌های ارتباطی و مخابراتی مناسب۲٫امنیت تبادل اطلاعات۳٫زیر ساخت‌های حقوقی و قانونی مناسب(مقررات) ۴٫امادگی فرهنگی جامعه و بنگاه‌های اقتصادی برای پذیرش و استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی( گرامی وبتوخته، ۲۰،۱۳۸۵).

۲-۸-۱- زیرساخت‌های ارتباطی و مخابراتی مناسب:
مهم‌ترین و اثرگذارترین عامل در فرایند توسعه بانکداری، ایجاد تجهیزات ارتباطی و مخابراتی مناسب است (فکور ثقیه،۱۳۸۵). چون تمامی خدمات بانکداری الکترونیک براساس وجود زیرساخت‌های مخابراتی طراحی و ایجاد شده است هر چه این سامانه گسترده‌تر و قوی‌تر باشد به همان نسبت سامانه بانکداری می‌تواند حتی در روستاهای دور افتاده به ارائه خدمات بهتر بپردازد (بیات،۲۰،۱۳۸۷).
در مدیریت بانکداری باید برحسب نوع خدمات و انتظاراتی که از خدمات جدید می‌رود از مناسب‌ترین ابزار ارتباطی بهره برد. مهم‌ترین ویژگی که در گزینش این ابزار الزامی است توجه به اصل اول بانکداری الکترونیکی یعنی جایگاه مشتری ‌مداری در استفاده از سامانه‌های بانکداری است. این ابزار شامل استفاده از شبکه جهانی اینترنت با پهنای باند متناسب، شبکه داخلی مثل اینترنت، سامانه‌های ماهواره‌ای (VSAT) خطوط فیبر نوری، شبکه گسترده تلفن همراه و تلفن ثابت و غیره است (اخوت پور،۵۲،۱۳۸۶).
۲-۸-۲-امنیت تبادل اطلاعات:
امنیت اولین و مهم‌ترین موضوع در بحث بانکداری است و این مهم به خصوص در مورد بانکداری بیشتر جلوه می‌کند،زیرا محیط مجازی در ذات خود ناامن است.امنیت اطلاعات به حفاظت از اطلاعات و به حداقل رساندن دسترسی غیر مجاز به انها اشاره می‌کند.
در فرایند بانکداری، امنیت به معنای شناخت هویت مشتری و بانک وهمچنین حفظ اطلاعات در طول انتقال آن است. به طور معمول مشتری با نام کاربروکلمه عبور خود را به بانک معرفی می‌کند وازسوی دیگر بانک‌ها یا بالعکس،لازم است اطلاعات تنها برای گیرنده وفرستنده قابل دسترسی بوده ودرطول زمان ارسال تغییر نکرده باشد. همچنین گیرنده باید مطمئن شود که اطلاعات ازفرستنده مورد نظررسیده است وفرستنده نیز اطمینان یابد که گیرنده حقیقی و مؤثق است وتحت هیچ شرایطی فرستنده نتواند فکر اطلاعاتی که می‌فرستد شود.یکی ازعوامل مهم درمقبولیت وگسترده شدن فرایند بانکداری توسعه نرم افزاری وافزایش امنیت در سامانه‌های آن است. چنانچه زمینه لازم جهت تامین این دو نیازفراهم شود کاربرد عمومی از سامانه‌های الکترونیکی گسترش می‌یابد و ریسک استفاده از چنین سامانه‌هایی با حفظ درجه امنیتی بالا کاهش می‌یابد واعتماد و رضایتمندی مشتری افزایش می‌یابد. به هر حال مساله امنیت،حتی درکشورهای بسیارپیشرفته نیز هم‌چنان یک چالش به شمار می‌آید (اخوت پور،۵۱،۱۳۸۷).
بیش از یک سوم نقص‌های امنیتی نظام‌های رایانه‌ای درانگلیس ناشی از کارمندان و یک سوم از بدترین حوادث ناشی از ویروس‌های رایانه‌ای است.صرف نظر از دلایل فوق، نا به سامانی موجود در وضعیت امنیت فضای تبادل اطلاعات سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی، از یک سو موجب اخلال در عملکرد صحیح دستگاه‌ها می‌شود و کاهش اعتبار این دستگاه‌ها را درپی خواهد داشت و از سوی دیگر، موجب اتلاف سرمایه‌های ملی خواهد شد. بنابراین هم‌زمان با تدوین سند راهبردی امنیت فضای تبادل اطلاعات کشور،توجه به مقوله ایمن‌سازی فضای تبادل اطلاعات دستگاه‌های دولتی ضروری می‌رسد. به منظور پیاده‌سازی یک ظرفیت امنیتی مؤثر، سازمان‌ها نیاز به تعیین ضعیف‌ترین نقاط اتصال خود دارند و طراحی یک معماری وسیع امنیتی، جهت تحقق اهداف مدیریت امنیت ضروری است هدف از ایمن سازی اطلاعات، تضمین جامعیت، محرمانه بودن و دسترس‌پذیر بودن اطلاعات است.
۲-۸-۳-زیرساخت‌ها حقوقی و قانونی مناسب(مقررات):
هر فناوری جدید برای گسترش وتوسعه پیش از مقبولیت عمومی نیازمند مقبولیت قانونی است تا کلیه ظرفیت‌های آن مورد استفاده قرار گیرد.یعنی اگر به دنبال این هستیم که فرایند بانکداری با اقبال عمومی مواجه شود ضروری است بسترهای قانونی مورد نیاز را فراهم کنیم و با شناخت تمامی احتمالات در فرایند بانکداری در صد ریسک را کاهش داده و اعتماد عمومی نسبت به سامانه‌های بانکداری را افزایش دهیم. همچنین لازم است در تدوین نظام نامه‌ها مباحث اقتصادی ریسک بالا را نمی‌پذیرند به خصوص اگر دریچه جدیدی برای حرکت و فعالیت‌های اقتصادی باز شده باشد که در این صورت تا از پشتوانه‌های قانونی آن مطمئن نشوند نقشی در توسعه این فرایند به عهده نخواهد گرفت (اخوت‌پور،۵۲،۱۳۸۶).
۲-۸-۴-آمادگی فرهنگی جامعه و بنگاه های اقتصادی:
مجله‌ هاروارد بیزنیس درسال۲۰۰۰ به مناسبت هفتادمین سال انتشار خود،ازپنج اندیشمندونظریه پرداز
چالش‌های احتمالی ورود به قرن۲۱را پرسید.
درهیچ یک از پاسخ‌های این متفکران، چالش‌های ورود به قرن ۲۱ از نوع چالش‌های فنی نبوده،بلکه بیشترآنها این چالش‌ها رااز نوع چالش‌های فرهنگی پیش‌بینی کردند.مدیریت بانکداری الکترونیکی نیزدراین بخش بادوچالش اساسی ومحوری مواجه خواهد بود.اول این که باگرایش به سمت بانکداری بسیاری از روش‌های کهنه باید در قالب این سامانه الکترونیکی گنجانده شود ولازم است در این زمینه به کارمندان بانک‌ها آموزش‌های مناسب داده شود تا از این پدیده جدید استقبال کرده وخود را با آن هماهنگ کنند.باید کارمندان راتوجیه کردکه دربانکداری به شیوه الکترونیکی بسیاری از کارهای سخت افزاری آنها حذف خواهد شدودر عوض سرعت آنها بالاخواهدرفت وبه جای سخت کار کردن، سریع‌ترکارخواهند کرد.به عبارت دیگربانکداری الکترونیکی نیروهای موسسات مالی رااز نیروهای کمی به نیروهای کیفی تبدیل خواهد کرد.چالش دوم مربوط به تطبیق ابزارهاو روش‌های بانکداری الکترونیکی با فرهنگ،روحیه ودانش مردم است. مردمی که سالهاست با روش‌های سنتی خو گرفته‌اندوبه راحتی حاضربه کنار گذاشتن آنها نیستند.بسیاری ازآنهاهنوز به کارت‌هااعتمادندارندویا تلفن‌های گویا را ابزاری تجملی می‌دانندو به آن بی‌اعتمادندوخدمات این سامانه راغیرکاربردی و سطحی می‌دانند.درواقع بانکداری الکترونیکی برای توسعه،نیازجدی به فرهنگ سازی برای جذب مشتریان دارد (اخوت پور ،۱۳۸۶،۵۲).
۲-۹-انواع کانال‌های ارائه خدمات الکترونیکی:
بانکداری اینترنتی :
ظهور اینترنت تأثیرزیادی بربانکداری گذاشته است.بااستفاده از بانکدار محدودیت زمانی و جغرافیایی ندارد.مشتریان سراسر جهان می‌توانندطی۲۴ساعت شبانه روز ودرتمام روزهای هفته به حساب‌های خود دسترسی داشته باشند.بانکداری بااستفاده از فناوری وب و اینترنت مشتریان را قادر ‌می‌سازدتا فعالیت مالی خودرادر یک محیط مجازی انجام دهند.تفاوت بین بانکداری و بانکداری خانگی این است که برای دست‌یابی به خدمات بانکی ازطریق اینترنت نیازی به نصب یک نرم افزار اختصاصی وجود ندارد بلکه خدمات بانکی می‌تواندازطریق شبکه عمومی اینترنت قابل دسترسی باشدومشتری از طریق اینترنت به حساب بانکی خود مرتبط می‌شود.این نوع از بانکداری تاحدودی زیرمجموعه بانکداری تحت وب می‌باشدبااین تفاوت که دربانکداری تحت وب درابتدا معرفی بانک و خدمات آن مورد توجه قرار می‌گرفت.با توسعه کاربردهای وب بانکداری نیز گسترش یافت.باافزایش روزافزون افرادی که به اینترنت دسترسی دارند ارائه این گونه خدمات نیز توسعه می‌یابد و بانک‌هایی که به این مساله بی‌توجه باشنداز صحنه بازار محو خواهند شد (لیائو و همکاران، ۱۹۹۹).
۲-۹-۱- بانکداری خانگی:^[۱۹]
یک نوع از خدمات بانکداری الکترونیکی، بانکداری خانگی یا انجام امور بانکی از منزل می‌باشد.در این نوع از بانکداری دسترسی به اطلاعات حساب‌ها و خدمات بانکی از طریق رایانه‌های شخصی و با بهره گرفتن از یک مودم و یک خط تلفن به علاوه یک نرم افزار کاربردی مالی یا بانکی صورت می‌پذیرد.
۲-۹-۲- صفحات وب
درحال حاضربسیاری از سازمان‌ها برای ابلاغ پیامهای بازاریابی خود درایجاد وب سایت سرمایه گذاری می‌کنند. اکنون ۶۳ درصدازکلیه کسب وکارها درانگلستان دارای وب سایت مختص به خود هستند (وایت و همکاران، ۲۰۰۴).
ساده ترین شکل بانکداری که به منظور نمایش اطلاعات در مورد بانک و محصولات و خدمات آن می‌باشد از طریق شبکه وب جهان گستر است. امروزه تمامی بانک‌های عمده و موسسات مالی دارای صفحات وب می‌باشند.این صفحات امکان تعامل مشتریان و بانک را به منظور تبادل اطلاعات فراهممی‌کنند.همچنین ازوب به عنوان ابزاری برای رسیدگی به شکایات و دریافت پیشنهادات مشتریان و توسعه ارتباطات و توسعه خدماتی مانند پست الکترونیک استفاده می‌گردد (دانیل و همکاران، ۱۹۹۹).
۲-۹-۳-بانکداری تلفنی
یکی از متداول ترین الگوهای بانکداری که از مدت‌های مدیدی مورد استفاده قرار می‌گرفته است بانکداری تلفنی می‌باشد.به طور کلی سه نوع سامانه بانکداری تلفنی وجود دارد.یک نوع آن به طور اتوماتیک و از طریقسامانه رایانه‌ای پاسخگو است.برای استفاده از برخی از این سامانه‌ها لازم است مشتری یک شماره خاص را بگوید و سامانه مزبور مجهز به نرم افزاری است که کلمه مورد نظر را تشخیص می‌دهد و دستور مشتری را اجرا می‌کند.نوع دیگر،بانکداری تلفنی مبتنی بر اپراتور است.در این حالت یک فرد مسئول پاسخ‌گوی وراهنمایی مشتری است.البته این امربه صورت شبانه روزی هزینه عملیاتی بالایی رابرای بانک در پی دارد.نوع دیگربانکداری تلفنی مبتنی برpc^[20]است که از یک رایانه شخصی برای ارتباط با سامانه استفاده می‌شود.یعنی شخصی با بهره گرفتن از رایانه خود به سامانه بانک متصل می‌شود.مطالعات انجام شده درمورد بانک‌های آمریکایی نشان داده است که هزینه مبادلات بانکی ازطریق بانکداری تلفنی۴۰درصدهزینه ارائه همین خدمات از طریق شعبه می‌باشد (لیائو و همکاران، ۱۹۹۹).
خدمات زیادی را می‌توان از طریق بانکداری تلفنی دریافت کرد مانند دریافت صورت حساب، درخواست دسته چک، انتقال وجه بین حساب‌های مختلف مشتری در بانک، پرداخت وجه به طرف دوم، دریافت توصیه‌های مالی که عموماً توسط سامانه اپراتور انسانی ارائه می‌شود، درخواست چک‌های مسافرتی از بانک که البته مشتری باید برای گرفتن آن به شعبه مراجعه کند و یا از طریق پست سفارشی برای مشتری ارسال می‌شود.با توجه به دسترس بودن تلفن برای همگان این روش می‌تواند بسیار سودمند باشد (اسینگر، ۱۹۹۹).
۲-۹-۴-خدمات بانکی مبتنی بر تلویزیون^[۲۱]
در این روش با بهره گرفتن از تلویزیون‌های ماهواره‌ای اطلاعات در مورد حساب‌های مشتریان بر روی صفحه تلویزیون آنها ارائه می‌شود.در سال ۱۹۹۷ آزمایش های متعددی در مورد ارائه خدمات بانکی به خانه مشتریان از طریق تلویزیون صورت گرفت.با این وجود در حال حاضر فقط انجام مجموعه محدودی از عملیات بانکی از این مسیرامکان پذیر است.امتیازعمده این نوع خدمات دراین است که نیازمنداستفاده از رایانه‌های شخصی نبوده و این امر توسعه بازاری این سامانه‌ها را تشویق می‌کند. افراد تلویزیون را دوست دارند و تلویزیون درسطح جهان یک رسانه کاملاً جا افتاده است و این امربرای این نوع از خدمات یک مزیت محسوب می‌شود (سکشن۴، ۲۰۰۴).
۲-۹-۵- بانکداری از طریق تلفن همراه^[۲۲]:
ازدیگرمفاهیمی که درزمینه بانکداری الکترونیک توسعه یافته است بانکداری از طریق تلفن همراه است.این رویکرد در حقیقت توسعه یافته بانکداری و بانکداری خانگی است (حسن زاده،۱۳۸۲،۷).
بانکداری موبایلی را می‌توان به صورت کانالی تعریف کرد که مشتریان ازطریق یک دستگاه موبایل با بانک تعامل می‌کننددرواقع انجام خدمات مالی از زمانی که اینترنت بی‌سیم پا به عرصه دنیای دیجیتال نهاده است، امکان‌پذیر شده ومفهوم بانکداری رابه دنیای موبایل توسعه داده است. کاربردتلفن همراه دربانکداری به دو روش استفاده اس‌ام‌اس(SMS BANKING)واستفاده از اینترنت صورت می‌گیردکه نتیجه ارائه خدمات نوین وسریع،سبب جلب نظر مشتری و بازدهی بیشتر برای بانک می‌شود(اخوت پور،۸۵،۱۳۸۷).
۲-۹-۶-دستگاه‌های خودپرداز اتوماتیک
یکی از اولین رویکردهای بانکداری الکترونیک که در مراحل اولیه توسعه این روش بانکداری پدیدار شد، ماشین‌های خودپرداز اتوماتیک بود.این ماشین‌ها بسیاری از خدمات بانکی را به صورت شبانه روزی انجام می‌دهند و مشتریان با بهره گرفتن از یک شماره شناسایی شخصیمبادلات مالی خود را به انجام می‌رسانند.با بهره گرفتن از کارت و شماره شناسایی شخصی، مشتریان می‌توانند به دریافت و پرداخت پول و انتقال وجه بین حساب‌ها بپردازند و یا اطلاعاتی را در مورد حساب خود به دست آورند و درخواست صورت حساب کنند.مبادلات انجام شده به صورت کاملاً الکترونیکی بوده و بلافاصله ثبت می‌شود (لیائو و همکاران، ۱۹۹۹).
۲-۱۰-پیشینه تحقیق:
۲-۱۰-۱سوابق داخل کشور:
۱-مطالعه‌ای با عنوان عوامل مؤثر بر پذیرش تلفن بانک اینترنتی در تهران صورت گرفته است که تحقیق تحقیق فوق از نظر هدف،کاربردی وازنظرروش،توصیفی –پیمایشی است.هم چنین به دلیل سنجش رابطه از نوع همبستگی چندمتغیره (تحلیل مسیر) می‌باشد. تحلیل داده‌های تحقیق با بهره گرفتن از نرم افزاری آماری lisrel8.8انجام شده است. جامعه آماری پژوهش فوق را مشتریان بانک توسعه تعاون ایران در شهر تهران تشکیل می‌دهند. این مشتریان دودسته اند: گروهی که از سیستم این بانک استفاده نکرده‌اند (کاربران بالقوه) وگروهی که از این سیستم استفاده کرده‌اند (کاربران جاری). حجم نمونه مورد نظر بااستفاده از فرمول تعیین حجم نمونه از جامعه نامحدود، تعداد۳۴۹ نفرمحاسبه شده و پرسشنامه به شیوه کاملا تصادفی دربین افراد نمونه توزیع شده است.
نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که متغیرهای سودمندی درک شده وقابلیت سازگاری درک شده، عوامل تعیین کننده نگرش مشتریان نسبت به سیستم تلفن بانک هستند. به عبارتی هرچه فرد ادراکات مثبتی نسبت به مفید بودن استفاده از تلفن بانک داشته باشد،نگرش اوبرای استفاده از این سیستم مثبت‌تر می‌شود همچنین هرقدر افراد،سیستم تلفن بانک را سازگارتر با شیوه مورد علاقه خودبرای انجام فعالیتهای بانکی وسازگارتر با سبک زندگی خود درک کنند واحساس کنند که تلفن بانک با کلیه جوانب فعالیت‌های بانکی‌شان تناسب بیشتری دارد،نسبت به استفاده از این سیستم نگرش مطلوب تری خواهند داشت.
۲- پایان نامه کارشناسی ارشد به نگارش آرزو پورمیرزا به راهنمایی دکتر محمدتقی حمیدی بهشتی در دانشگاه تربیت مدرس- دانشگاه تکنولوژی.
«پذیرش تلفن بانک فناوری اطلاعات از سوی مشتریان در سال ۲۰۰۷»
تحقیق صورت گرفته به منظور درک رفتار مشتریان و سازگار نمودن تلفن بانک فناوری اطلاعات انجام شده است. برپایه نمونه های رندوم و تصادفی،نمونه جمعیت،نحوه رفتار و شخصیت مشتریان بانک ملت و بانک سامان مورد بررسی قرار گرفته ونتایج بصورت جزئیات ارائه شده است.
تجزیه آماری، تفاوت‌های اساسی میان ویژگی‌های جمعیتی مشتریان و همچنین رفتار مشتریان را نشان داده است. علاوه بر این باجه شعبه به عنوان کانال پرطرفدار شناخته شده و بعد از آن دستگاه‌های خودپرداز، تلفن بانک فناوری اطلاعات، تلفن بانک و ایمیل بانک که کمترین استفاده از سوی مشتریان را دارا میباشند، قرار دارند. ویژگی‌های جمعیتی مشتریان بسیار با پذیرش تلفن بانک الکترنیکی ارتباط دارد. و در این میان درک کاملی از میزان کارایی تلفن بانک فناوری اطلاعات بدست آمد. نتایج نشان میدهد که جنبه های امنیتی و پایین بودن آگاهی درباره تلفن بانک تلفن بانک و دانش فنی مهم ترین و اساسی‌ترین موانع در جهت پذیرش تلفن بانک فناوری اطلاعات می‌باشند. این تحقیق توضیح جدیدوبه روزی از رفتارهای مشتریان ایرانی در قبال تلفن بانک فناوری اطلاعات دارد و همچنین ادبیاتی از تلفن بانک فناوری اطلاعات در اقتصاد ایران ارائه میدهد. علاوه بر این، راهبردهای ویژهای که بانک‌ها میتوانند به منظور افزایش کارایی سیستم ارائه شده انجام دهنده تلاش در جهت خصوصی سازی مراحل میباشند.
۳- پایان نامه کارشناسی ارشد به نگارش فریده جهانگیری، به راهنمایی دکتر موسی خانی در دانشگاه تهران- دانشکده مدیریت، ۱۳۸۶
«بررسی عوامل موثر در آمادگی فناوری اطلاعات برای تلفن بانک فناوری اطلاعات در بانک توسعه تعاون»
تحقیق صورت گرفته تلاش کشورهای در حال توسعه از جمع کشور خودمان را در زمینه آمادگی فناوری اطلاعات با چالش هایی همراه دانسته که یکی از دلایل اصلی آن کمبود آمادگی فناوری اطلاعات میباشد. و این که برای بانک‌ها مهم است که بدانند آیا سازمان شان آمادگی رشد و توسعه به کارگیری فناوری‌ها که در واقع همان تلفن بانک فناوری اطلاعات میباشد را دارا هستند یا نه.
برای رسیدن به چنین هدفی با بهره گرفتن از مدل های موجود در زمینه ارزیابی آمادگی فناوری اطلاعات، عوامل اصلی که در آمادگـی فناوری اطلاعات برای تلفن بانک فناوری اطلاعات موثر هستنـد، احصـا شد و پرسشنامهای توسط ۸۶ کارشناس و خبره در زمینه تلفن بانک تلفن بانک در بانک توسعه تعاون تکمیل شده سپس از آزمونهای دو جملهای و T – Test برای تست فرضیات اصلی وفرعی استفاده شد. برای اولویت‌بندی شاخصها و عوامل از آزمون فریدمن استفاده گردید. در نهایت وضعیت آمادگی بانک توسعه تعاون در ابعاد مختلف مشخص گردید. و نهایتاً براساس وضعیت پیشنهاداتی به بانک توسعه تعاون ارائه شد.
این پژوهش با این هدف که کدام ابزار ارزیابی بهترین وسیله برای سنجش آمادگی فناوری اطلاعات است؟بررسی شد و به این نتیجه رسید که مناسب بودن ابزار بسته به هدف استفاده کننده از ابزارها دارد و ابزارهای سنجش آمادگی الکترویکی در واقع از لحاظ اهداف و استراتژی و نتایج بسیار متنوع هستند. استفاده کننده از ابزار باید یک ابزاری را انتخاب کند که آنچه را که مورد نظرش است بسنجد.
۴- پایان نامه کارشناسی ارشد به نگارش محمود صالحی ممان، به راهنمایی دکتر داور ونوس، دانشگاه تهران- دانشکده مدیریت، ۱۳۸۳٫

- راویچاندران(۲۰۰۵) در تحقیقی با عنوان منابع سیستم های اطلاعاتی و ظرفیت ها بر عملکرد شرکتی پرداخته اند. در این تحقیق محقق نتیجه گرفته است که سیستم های اطلاعاتی می تواند بر مزیت رقابتی و ظرفیت های سازمانی تاثیر گذار باشد.
- لادو و شانگ(۱۹۹۸) استدلال می کنند که سیستم های خبره با ایفای نقش های مهمی در جمع آوری اطلاعات، به روزرسانی و استفاده از شایستگی های متمایز در یک سازمان می توانند به عنوان منبع بالقوه ای برای ایجاد مزیت رقابتی پایدار محسوب شود. شانگ و لادو به دنبال آن تاثیر IT را برتوسعه انواع شایستگی های متمایز در سطوح عملیاتی نشان داده اند.

فصل سوم
روش شناسی تحقیق
مقدمه
بر این اساس، هدف این فصل ارائه روش و قلمرو پژوهش است که بخش هایی از آن در فصل اول تشریح گردیده و در این فصل جزئیات فرایند و روش پژوهش تشریح می‌گردد که شامل تشریح روش تحقیق، قلمروهای تحقیق، ابزار تحقیق، روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه، سنجش اعتبار و پایایی تحقیق و روش تجزیه و تحلیل داده ها می باشد.
۳-۱ روش تحقیق
انتخاب روش تحقیق یا به عبارت دیگر این که از روش های تحقیق برای یک مطالعه خاص بهترین روش کدام است، بستگی به شیوه تعریف مسأله و تدوین فرضیه ها دارد(خاکی، ۱۳۷۸). تحقیقات را بر اساس معیارها و مبناهای مختلفی می توان دسته بندی کرد:
۳-۱-۱ طبقه بندی بر اساس هدف
این که پژوهش مورد نظر به چه هدفی خواهد رسید و چه کاربردی خواهد داشت و تا چه میزان تعمیم پذیر خواهد بود، می تواند تعیین کننده نوع پژوهش از نظر هدف باشد. پژوهش از نظر هدف را می توان به پژوهش بنیادی^[۲۴](پژوهش ناب یا محض)، پژوهش کاربردی^[۲۵](پژوهش کاربسته) و پژوهش عملی^[۲۶](پژوهش بالینی در علوم پزشکی و غیره) طبقه بندی کرد(خاکی، ۱۳۷۸). به عبارت دیگر، پژوهش کاربردی یا کاربسته به بررسی ساخت های نظری در یافت ها و موقعیت های عملی و واقعی می پردازد و به روش^[۲۷]می انجامد. روش تحقیق پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است، چرا که به سمت کاربرد علمی دانش هدایت می شود.
۳-۱-۲ طبقه بندی بر اساس روش
روش تحقیق پژوهش حاضر براساس ماهیت، توصیفی و پیمایشی و علّی است. پژوهش توصیفی^[۲۸] به پدیده هایی میپردازد که به صورت طبیعی رخ می دهند و در آن هیچ دستکاری آزمایشی صورت نمی گیرد. بنابراین پژوهش توصیفی شامل مجموعه فنونی می شود که برای مشخص کردن نمایش با الگو، با توصیف پدیده هایی که به صورت طبیعی و بدون دستکاری آزمایشی رخ می دهند، به کار می روند(همان منبع، ۷۴). در حقیقت، در پژوهش های توصیفی محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است و می خواهد بداند پدیده، متغیر، شیء یا مطلب چگونه است. به عبارت دیگر، این پژوهش وضع موجود را بررسی می کند(حافظ نیا، ۱۳۸۵، ۵۸).
پیمایشی^[۲۹] پژوهشی است توصیفی- تبیینی که براساس انتخاب نمونه ای تصادفی که معرف افراد جامعهی پژوهش باشد و پاسخ آن ها به یک مجموعه پرسش با بهره گرفتن از پرسشنامه، نظرسنجی و یا روش های دیگر است که به مطالعه وضع موجود اعم از نگرش ها، عقیده ها، رفتارها و به طور کلی استخراج اطلاعات درباره ی شرایط زندگی و مقوله هایی که افراد را معین و متمایز میگردانند، می پردازد(خاکی، ۱۳۷۸). بنابراین، این تحقیق پیمایشی است زیرا درباره این که گروهی از مردم چه می دانند، چه فکر می کنند یا چه کاری انجام می دهند تحقیق می کنیم.
پژوهش علّی برای کسب اطلاع از وجود رابطه بین متغیرها انجام میپذیرد. در پژوهش همبستگی بر کشف وجود رابطه بین دو گروه از اطلاعات تأکید می شود. این ها اطلاعاتی است که در خصوص یک متغیر در دو جامعه یا دو موقعیت گردآوری شده، یا اطلاعاتی است که در خصوص دو یا چند متغیر در یک جامعه تهیه شده است. در این تحقیقات محقق می خواهد بداند که آیا بین دو چیز یا دو گروه اطلاعات رابطه و همبستگی وجود دارد یا خیر؛ و اگر چنین ارتباطی وجود دارد، از چه نوع و میزان آن چقدر است(حافظ نیا، ۱۳۸۵). تحقیق همبستگی هرگز یک رابطه علت و معلولی را روشن نمی کند، بلکه صرفاً وجود یک رابطه را توصیف می کند(خاکی، ۱۳۷۸). بنابراین، این تحقیق همبستگی است، زیرا به دنبال رابطه بین دو متغیر هستیم و اگر این رابطه وجود دارد، اندازه و حد آن چقدر است.
بنابراین با توجه به مطالب مذکور، می توان گفت که پژوهش حاضر، از نظر هدف، یک تحقیق کاربردی و از نظر روش، پیمایشی و از نظر نوع ارتباط، همبستگی می باشد.
۳-۲ روش و ابزار گردآوری داده ها و اطلاعات
۳-۲-۱ مطالعات کتابخانه ای
ـ مطالعات کتابخانه ای: برای بررسی ابعاد مختلف موضوع، ایجاد ساختار اصلی و تعیین متغیرهای تحقیق و هم چنین تهیه محتوای پرسشنامه، اطلاعات مورد نیاز از طریق منابع کتابخانه ای شامل کتاب، مقالات مروری و پژوهشی داخلی و ترجمه متون خارجی، جستجوی اینترنتی و سایت های رسمی آموزشی ـ پژوهشی کشور به دست خواهد آمد.
ـ مطالعات میدانی: مطالعه میدانی از طریق نظرسنجی از شرکت های بیمه انجام می شود. جهت جمع آوری داده ها، با مراجعه به بیمه مرکزی و پژوهشکده بیمه واقع در شهر تهران و ضمن اخذ گواهی معتبر و معرفی نامه جهت انجام پژوهش، با هر شرکت ذیربط پرسشنامه هایی تکمیل خواهد شد.
۳-۲-۲ پرسشنامه
در این تحقیق نیز علاوه بر روش کتابخانه ای، از پرسشنامه برای به دست آوردن و جمعآوری اطلاعات مورد نیاز درباره فرضیه های تحقیق استفاده شده است. این پرسشنامه در قالب طیف ۵ گزینه ای لیکرت ارائه می شود.
۳-۳ روایی و پایایی پرسشنامه
۳-۳-۱ روایی پرسشنامه
در تعیین روایی پرسشنامه، تأکید پژوهشگر بیشتر به روایی سازه بوده است. در این تحقیق به منظور بررسی روایی، از روایی محتوی استفاده می کنیم. همچنین به منظور بررسی برازش مدل از تحلیل مسیر استفاده گردید که کلیه شاخص های برازش در سطح مطلوبی ارزیابی گردید.
۳-۳-۲ پایایی پرسشنامه
در این پژوهش برای تعیین پایایی ابزار از روش آلفای کرونباخ^[۳۰] استفاده شده است. ضریب آلفای کرونباخ برای سنجش میزان تک بعدی بودن نگرش ها، قضاوت ها، عقاید و سایر مقولاتی که اندازه گیری آن ها آسان نیست به کار می رود، در واقع در این جا بررسی می شود تا چه حد برداشت پاسخ گویان از سؤالات یکسان بوده است. اساس ضریب آلفای کرونباخ بر پایه طیف ها یا مقیاس ها است. در واقع با محاسبه آلفای کرونباخ همسانی گویه ها سنجیده می شود. ضریب آلفای کرونباخ معمولاً زمانی به کار برده می شود که سؤالات آزمون دو جوابی نباشد، بلکه درجه مخالفت یا موافقت مشخص گردد. در هر تحقیقی که براساس پرسشنامه تنظیم می شود، باید ضریب آلفای کرونباخ محاسبه گردد تا اطمینان حاصل شود که سوالات یک سویه نیستند. این کار وقتی پیش نمونه یا پیش آزمون گرفته می شود انجام می گیرد. چون فرمول آلفای کرونباخ مبتنی بر واریانس است، بنابراین طبق خواص واریانس، به هر ترتیبی نمره داده شود مقدار آن تغییر پیدا نمی کند. ضریبی که بر پایه این روش بدست می آید در واقع شاخص هماهنگی درونی پرسش ها یعنی میزان تداخل همه پرسش ها از لحاظ سنجش یک ویژگی مشترک است. برای گزینش سؤالاتی که عامل به خصوصی را می سنجند، بهترین مجموعه آن است که ضریب هماهنگی درونی آن با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه می شود، دارای بزرگترین مقدار باشد. به همین منظور از فرمول ضریب آلفای کرونباخ برای تعیین اعتبار پرسشنامه استفاده می شود(مومنی،۱۳۹۰).

که در آن تعداد سئوالات پرسشنامه = J ، واریانس پاسخ های همه آزمودنی ها به سئوال J = ^۲S_j، واریانس جمع نمرات هر آزمودنی در همه سئوالات = S²
هر چه این معیار به عدد یک نزدیکتر باشد، نشان دهنده پایایی بالا و هر چه این مقدار به صفر نزدیکتر باشد، نشان دهنده عدم پایایی پرسشنامه یا تحقیق می باشد. در صورتی یک پرسشنامه پایاست که مقدار آلفای کرونباخ بزرگتر از مقدار ۷/۰ باشد. و هرچه این مقدار به عدد ۱ نزدیکتر باشد، پرسشنامه از پایایی بالاتری برخوردار است. پایایی ابزار تحقیق در این بخش مقدار ۰.۸۷۴ محاسبه شده است که نشان از پایایی ابزار تحقیق دارد.
در این پژوهش جهت برآورد پایایی، از روش آلفای کرونباخ در نرم افزار SPSS استفاده می گردد.
۳-۴ جامعه و نمونه آماری
انجام هر تحقیق عملی مستلزم صرف هزینه و زمان است، به همین دلیل امکان بررسی کامل جمعیت(جامعه) به صورت سرشماری وجود ندارد، لذا پژوهشگران با توجه به چنین واقعیتی در صدد برمیآیند که از طریق نمونه گیری، اطلاعات احتمالی را با بهره گرفتن از تحلیل داده های به دست آمده پیرامون نمونه به دست آورند و در نهایت از طریق تعمیم، این اطلاعات را به جامعه اصلی منتسب نمایند(خاکی،۱۳۷۸: ۱۵۸).
۳-۴-۱ جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق را کلیه مدیران و کارکنان شعب شرکت های بیمه در استان تهران تشکیل می دهند. تعداد این افراد ۸۰۰ نفر می باشد.
۳-۴-۲ نمونه آماری
روش نمونه گیری در این پژوهش، نمونه گیری تصادفی ساده خواهد بود که در آن پرسشنامه هایی به صورت تصادفی توزیع خواهد شد. در این تحقیق به منظور تعیین حجم نمونه آماری از فرمول نمونه گیری زیر استفاده می شود:
در رابطه بالا، با توجه به مقدار سطح اطمینان ۹۵ درصد، مقدار جدول نرمال استاندارد ۹۶/۱ می باشد. همچنین d مقدار خطای تحقیق است که ۵ درصد در نظر گرفته خواهد شد.
اجزای این فرمول در ادامه بیان شده است:
N=حجم جامعه
Z_a/2=1.96
P=0.5
Q=0.5
D=0.05
با توجه به استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه تحقیق ۲۵۶ نفر تعیین شده است.
۳-۵ روش ها و تکنیک های تحلیل آماری
آمار توصیفی: در این بخش اطلاعات جمعیت شناختی اعضای نمونه آماری چون: سن، جنس، تحصیلات و غیره با بهره گرفتن از جداول و نمودارها تحلیل می گردد.
آمار استنباطی: در این بخش با بهره گرفتن از آزمون های زیر فرضیه های تحقیق بررسی می شود:
- استفاده از آلفای کرونباخ به منظور پایایی پرسشنامه
- به منظور انجام تجزیه و تحلیل های مورد نظر و تایید یا رد فرضیات تحقیق از نرم افزار SPSS-AMOS استفاده خواهد شد. در این پژوهش جهت ارزیابی روایی سازه از نتایج تحلیل عاملی تأییدی(CFA) استفاده می شود. در CFA شاخص های متعدد برازندگی مدل می تواند روایی سازه را مشخص کنند. با بهره گرفتن از نرم افزار ایموس برای هر یک از متغیرهای مکنون به همراه هر یک از عوامل آن تحلیل عاملی تاییدی اجرا و مقادیر شاخص های ^۲χ ،NFI ،GFI ، RMSEA وSRMR ،NNFI محاسبه می شود. برای به دست آوردن ماتریس الگو از شیوه استخراج بزرگ نمایی بیشینه و چرخش غیرمتعامد پروماکس به سبب امکان مستقل نبودن عوامل از یکدیگر استفاده می شود.
۳-۵-۱ مدل یابی معادلات ساختاری
۳-۵-۱-۱ پایه های مدل یابی معادلات ساختاری
مدل یابی معادله ساختاری یک تکنیک تحلیل چندمتغیری بسیار کلی و نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری و به بیان دقیق تر بسط مدل خطی کلی است که به پژوهشگران امکان می دهد مجموعه ای از معادلات رگرسیون را به گونه هم زمان مورد آزمون قرار می دهد. مدل یابی معادله ساختاری یک رویکرد آماری جامع برای آزمون فرضیه هایی درباره روابط بین متغیرهای مشاهده شده و مکنون است، که گاه تحلیل ساختاری کوواریانس، مدل یابی علی و گاه نیز لیزرل نامیده شده است. اما اصطلاح غالب در این روزها، مدل یابی معادله ساختاری یا به گونه خلاصه مدل یابی معادلات ساختاری است. نرم افزار مدل یابی معادلات ساختاری به عنوان یکی از پیشرفت های روش شناختی نویدبخش در علوم اجتماعی و علوم رفتاری می تواند مدل های سنتی را مورد آزمون قرار دهد و در عین حال امکان بررسی روابط و مدل های پیچیده تری مانند تحلیل عاملی(تاییدی) و تحلیل سری های زمانی را نیز فراهم و کاربرد داده های همبستگی، آزمایشی و غیرآزمایشی را برای تعیین میزان موجه بودن مدل های نظری در یک جامعه به خصوص امکان پذیر سازد(مومنی و ۱۳۹۰). به سبب آن که بسیاری از مسائل تاریخی، منطقی و فلسفی تاکنون حل نشده باقی مانده است، آزمون پیوندهای علی بین متغیرها و اندیشه توانا بودن آماری برای تحقق یک مدل علی نیز تا حد زیادی با اصطلاح مدل ساختاری جانشین شده است. این مطلب متضمن توصیف روابط کمابیش ثابت بین شرایط یا واقعیت های اجتماعی مرتبط با یکدیگر است که می توان آن را آشکار کرد و از طریق روش های آماری مورد آزمایش قرار داد. مدل یابی معادلات ساختاری زبانی مختص به خود دارد. البته همه روش های آماری به گونه کلی دارای این ویژگی هستند، اما به نظر می رسد که ابداع کنندگان و کاربران مدل یابی معادلات ساختاری زبان اختصاصی خود را به سطوحی نو ارتقا داده اند. این که چرا پژوهشگر برای کابران مدل یابی معادلات ساختاری ناگزیر است آن را با زبان خود برنامه اجرا و از برخی مفروضه های پیچیده آماری استفاده کند، به این دلیل است که این نرم افزار دارای مزایای جالب زیر است:
مفروضه های زیربنایی این تحلیل های آماری آشکار و آزمون پذیر است و به پژوهشگر امکان کنترل کامل و به گونه بالقوه درک بیشتر تحلیل ها را می دهد. نرم افزار ارتباطی گرافیکی، خلاقیت را تقویت و تصحیح سریع مدل را تسهیل می سازد. برنامه مدل یابی معادلات ساختاری، آزمون های کلی برازندگی با مدل و برآورد پارامترهای انفرادی را به گونه همزمان فراهم می سازد. به منظور پالایاش خطاها، می توان مدل های اندازه گیری و تحلیل عاملی را به کار برد. این کار موجب می شود روابط برآورده شده بین متغیرهای مکنون کمتر به وسیله خطای اندازه گیری آلوده شود. برخلاف روش های قدیمی تر، برآورد خطای اندازه گیری و پس ماندهای همبسته را ممکن می سازد، چارچوب واحدی به دست می دهد که بر پایه آن می توان مدل های خطی بی شماری را با به کار بردن نرم افزار انعطاف پذیر و پرقدرت آن، با داده ها برازش داد(شوماخر و جی لومکس،۱۳۸۸). توانایی برازش مدل های غیراستاندارد شامل کار با داده های طولی، پایگاه داده ها با ساختارهای خطاهای خود همبسته و پایگاه متغیرهای دارای توزیع غیرنرمال و داده های ناقص را داراست. این ویژگی جالب ترین کیفیت آن است. به منظور مطالعه هر دو نوع خصوصیت اندازه گیری و ساختاری مدل های نظری، ویژگی های تحلیل عاملی و رگسیون چندگانه را با هم ترکیب می کند(مومنی،۱۳۹۰).

کم

بالا

۵

مبدل تشدیدی ترکیبی ZVZC با ترانسفورماتور پالسی

ZVS

ZVS/ZCS

ZVS

ZCS

__

*

کم

بالا

۶

مبدل تشدید ZCS

ZCS

ZVS

ZVS

ZCS

___

*

بالا

کم

۷

مبدل شبه تشدید

ZCS

ZVS

ZVS

ZCS

___

*

کم

بالا

۳.۲.۲ توپولوژی مبتنی بر تقویت کننده های ولتاژ ^[۲۴]
اجزای اصلی توپولوژی مبتنی بر تقویت کننده های ولتاژ، خازن و دیود هستند. این توپولوژی با
کوک کرافت _– والتون^[۲۵] نقش قابل توجهی در افزایش ولتاژ درکاربردهای پلاسما و ارتباطات از قبیل: میکرو الکترونیک، دستگاه های گیرنده فرکانس های رادیویی و منابع توان پالسی و… دارد. شکل (۲_-۱۳) نمونه ای از یک تقویت کننده ولتاژ N طبقه کوک کرافت _– والتون را نشان داده است. از مشخصات مهم توپولوژی تقویت کننده ولتاژ که برای طراحی منابع توان پالسی پلاسما می توان در نظر گرفت، این است که سادگی وکاربردی بودن مدار تقویت کننده ولتاژ یکی از فاکتورهای کلیدی استفاده گسترده آن است. اجزای اصلی هر طبقه شامل تعدادی از خازن و دیود است که کوپل شده اند و این عمل باعث افزایش ولتاژ می شود. عملکرد هر طبقه از این تقویت کننده می تواند به عنوان روند تکمیلی و تحلیلی برای این توپولوژی باشد که افزایش ولتاژ خروجی را در پی دارد. بنابراین در این توپولوژی نیازی به استفاده از گیت قطع و وصل کلیدها و ترانزیستورها که همراه با مدارات کنترلی جانبی است، نمی باشد. روشن است این مدارات کنترلی، تنظیمات را سنگین تر، پیچیده تر و گران تر می کند و در نتیجه قابلیت اطمینان و راندمان سیستم کم می شود. از سوی دیگر، ورودی مدار توپولوژی قابلیت تغذیه از هر نوع شکل موج ورودی به جز شکل پالسی را دارد. بنابراین هیچ الزامی وجود ندارد که فقط شکل موج ورودی، سینوسی باشد. در این توپولوژی می توان ولتاژ را به مقدار زیادی با هرنوع شکل موج متناوبی از جمله سینوسی، ذوزنقه ای یا سینوسی هارمونیک دار که در ورودی داشته باشیم، افزایش داد. هم چنین شوک ولتاژی ناشی از dv/dt ایجاد شده که در ورودی این مدار وجود دارد را می توان با کنترل جریان نشتی عبوری از خازن ها کنترل کرد.

از مزایای عمده استفاده از تقویت کننده ولتاژ در پلاسما، دارای ابعاد کوچک و وزن کم هستند که راندمان وقابلیت اطمینان بالایی دارند. معایب اصلی آن نیز عبارتنداز: تاخیر زمانی بین ورودی و خروجی مدار، که مقدار آن بزرگ می باشد. بنابراین به ظرفیت مناسب خازنی نیاز است. این مقدار را می توان در محدوده قابل قبولی با افزایش فرکانس کاری تقویت کننده ها که از مبدل های AC_-DC_-AC در ورودی آن استفاده شود ، کاهش داد .
شکل (۲_-۱۳)تقویت کننده ولتاژ N طبقه کوک کرافت _– والتون
۴.۲.۲ توپولوژی مولدهای پالس مبتنی بر اینورترها
به منظورافزایش کنترل پالس های ولتاژ خروجی، می توان از مدولاسیون پهنای پالس (PWM) با بیش از یک سطح ولتاژی استفاده کرد. این عمل توسط اینورترهای دو سطحی دو یا چند سطحی مدرن ایجاد می شود. با توجه به توسعه این توپولوژی در پلاسما، با این حال استفاده از اینورترها و مشکلات احتمالی آن در این زمینه به ندرت در نظر گرفته می شود. با بررسی در این زمینه در می یابیم که کمتر اینورتر به عنوان ماژول های جانبی در ساختار منبع توان پالسی پلاسما استفاده می شود. با توجه به این که تولید پالس دوقطبی برای سیستم های پلاسما نیاز به مهارت زیادی دارد. معایب اصلی توپولوژی هایی که از اینورترهای ۲ سطحی استفاده می کنند به شرح ذیل می باشد:
الف) مقدارشوک ولتاژی ناشی از dv/dt ایجاد شده در دو سر بار قابل توجه است که منجر به ایجاد نویز الکترومغناطیسی با فرکانس زیاد در سیستم می شود.
ب) مقدار تلفات در ترانسفورماتورهای مورد استفاده برای سیستم کلید زنی (IGBT و …) (منظور تلفات هسته است) و فیلترهای رزونانسی مرتبط ، زیاد می باشد.
ج) به علت وجود نویز تدریجی در شکل موج پالسی تولید شده اینورتر ۲ سطحی (که این مقدار در زمان افزایش فرکانس، بیشتر می شود ) منجر به افزایش تلفات می شود.
اخیرا توپولوژی اینورترهای چندسطحی با چند خروجی با برتری در جنبه های مختلف در مقایسه با توپولوژی اینورترهای یک سطحی جایگزین شده است. این روش جدیدی است برای افزایش قابلیت اطمینان و راندمان منابع توان پالسی با سطح ولتاژی بالا، که ادوات نیمه هادی در فرکانس های کلیدزنی کمتر با راندمان بیشتر کار کنند در نتیجه ولتاژ بیشتری در مولدهای پالس، با شوک ولتاژی کمتر در سراسر کلیدها ایجاد می شود. در این حالت، اثرات تداخلات الکترومغناطیسی به حداقل می رسد. یکی از کاربردهای جدید توپولوژی با اینورترهای چند سطحی، در سیستم های پلاسما با دشارژ آرام است که دارای فرکانس خروجی (۵ تا ۱۰۰ هرتز) و ولتاژ خروجی(۵ تا ۱۵۰ ولت) می باشد.

که در آن α وγ ثابت هستند. در حقیقت α مشابه با فاکتور سرد شدن در الگوریتم SA می­باشد. برای هر مقدار ۰< α <1 و γ>0 زمانی که t به سمت بی نهایت میل کند، A_i^t به صفر و r_i^t به مقدار r_i⁰ میل می­ کند به عبارتی :

A_i^t →۰, r_i^t → r_i⁰ as t→۰
در ابتدا هر خفاش مقادیر متفاوتی از بلندی صدا و نرخ ارسال پالس دارد. این پارامترها در ابتدا به صورت تصادفی انتخاب می­ شود. سپس مقدار آن­ها به روزرسانی می­ شود.
برای بخش جستجوی محلی، وقتی یک راه حل از بین بهترین راه­ حل­های موجود انتخاب شد، موقعیت جدید برای هر خفاش به­ طور محلی توسط پیاده­روی تصادفی به صورت زیر تعیین می­ شود:
(۳-۱۰) x_new = x_old+εA^t
که در آن ε یک عدد تصادفی در بازه­ی[-۱,۱] است و A^t میانگین بلندی صدای تمامی خفاش­ها در این زمان است[۴۸]،[۴۹].
۳-۳-۷- راه حل‌های پیشنهادی برای بهبود عملکرد الگوریتم خفاش
۳-۳-۷-۱‌- انتخاب جمعیت اولیه براساس قاعده‌ی تولید عدد متضاد^[۵۱]
جهت افزایش نرخ و سرعت همگرایی به جواب، باید برای هر کدام از اعضای جمعیت اولیه تقریب مناسبی زده شود. تولید عدد متضاد از جمله راهکارهایی است که به این منظور استفاده می­ شود.
اگر X_i یک بردار تصادفی در فضای جستجو باشد بردار متضاد آن  به صورت زیر ساخته می‌شوند:
(۳-۱۱)
متغیرهای  باید در محدوده‌ی تغییرات x_i,j یعنی  باشند. حال اگر  دارای تابع هدف بهتری نسبت به  باشد جایگزین آن می‌شود.
۳-۳-۷-۲- استراتژی جهش خود تطبیق
همان­گونه که پیشتر ذکر شد مشکل اصلی الگوریتم BA گیر کردن در بهینه‌های محلی است. برای حل این مشکل و فرار از بهینه‌های محلی روش جدیدی مبتنی بر دو قانون جهش استفاده شده است. در هر تکرار، هر عضو جمعیت فقط می‌تواند از یکی از این جهش‌ها برای بهبود وضعیت خود استفاده کند. برای انتخاب نوع جهش، برای هر عضو از اعضای جمعیت یک عدد تصادفی  تولید می­ شود. با توجه به مقدار S_i یکی از دو نوع جهش برای عضو مورد ­نظر انتحاب می­ شود.

• • روش جهش اول:

در این روش در هر تکرار kپس از محاسبه میانگین جواب­ها و اختلاف آن با بهترین جواب، طبق رابطه زیر موقعیت جدید به­دست می ­آید:
(۳-۱۲)
به ترتیب خفاش با بهترین موقعیت از نظر تابع هدف و میانگین موقعیت خفاش‌ها در تکرار جاری می‌باشد.  نیز ضریب یادگیری است که با توجه به رابطه‌ی  یکی از دو مقدار یک یا دو را اختیار می‌کند. این روش علاوه بر افزایش سرعت همگرایی ،از همگرایی زودرس جلوگیری می­ کند.

• • روش جهش دوم:

روش دوم به منظور جلوگیری از افتادن در بهینه‌های محلی و ایجاد سکون در جمعیت از تئوری موج ضربه‌ای کوچک (Wavelet) کمک می­گیرد. تابع موج ضربه‌ای مورلت^[۵۲] (شکل ۳-۷) به عنوان تابع موج ضربه‌ای مادر^[۵۳] به کار می‌رود که فرمول آن به فرم زیر است:
(۳-۱۳)
شکل۳-۷ تابع موج ضربه‌ای مورلت
پارامتر d تعبیه شده در این تابع، کمک می‌کند تا تصمیم‌گیرنده بتواند دامنه‌ی تابع را تعیین کند:
(۳-۱۴)
در هر تکرار برای هر خفاش که این جهش را برای تولید بردار طراحی آزمایشی انتخاب کرده، سه عضو متفاوت از جمعیت کنونی انتخاب می‌گردد پس از آن عملگر جهش طبق رابطه زیر اعمال می‌گردد:
(۳-۱۵)
که  همان  می‌باشد و به صورت زیر نوشته می‌شود:
(۳-۱۶)
در این رابطه  یک عدد تصادفی تولید شده در بازه‌ی [-۴,۴] می‌باشد و d به صورت زیر نوشته می‌شود:
(۳-۱۷)
که  حد بالا و پارامتر تعیین‌کننده یکنواختی افزایش تابع d می‌باشند. درتکرارهای ابتدایی الگوریتم، مقدار k نسبت به ماکزیمم تکرار k_max خیلی کوچک­تر است پس d براساس رابطه‌ی (۱۷-۳) مقدار کوچکی است که در نتیجه آن مقدار Δ بزرگ خواهد بود. اگر >0Δ باشد موجب می‌گردد تا خفاش مورد نظر در جهت بهترین موقعیت کشف شده توسط الگوریتم در این تکرار حرکت کند. اگر ۰>Δ باشد باعث می‌شود خفاش مورد نظر در خلاف جهت بهترین موقعیت کشف شده توسط الگوریتم در این تکرار حرکت کند. این حرکت در جهت خلاف کمک می­ کند تا نقاط رها شده­ای که ممکن است حاوی اطلاعات مفید باشند کشف شوند. هر چه الگوریتم به ماکزیمم تکرار خود نزدیک­تر شود d بسیار بزرگ­تر می‌گردد در نتیجه آن Δ کوچک­تر می‌شود. مقدار کوچک برای Δ باعث می‌گردد الگوریتم BA بیشتر به جستجوی محلی و بهره‌برداری بپردازد.
بعد انتخاب نوع جهش و انجام آن برای هر خفاش‌ها، بردار آزمایشی تولید شده با بردار اولیه ترکیب می‌گردد و بردار جدید تحت رابطه‌ی زیر به دست آید:
(۳-۱۸)
حال اگر بردار جدید تابع هدف کوچکتری نسبت به بردار اولیه داشته باشد جایگزین آن می‌شود، در غیر این صورت الگوریتم با همان بردار اولیه به کار خود ادامه می‌دهد.
۳-۵- معیارهای مقایسه‌ی الگوریتم‌های بهینه‌سازی
در مقایسه الگوریتم‌های بهینه‌سازی دو معیار همگرایی و عملکرد مطرح می‌شود . بعضی از الگوریتم‌ها دارای همگرایی بوده ولی ممکن است عملکرد ضعیفی داشته باشند ، یعنی فرایند بهبود آنها از کارایی و سرعت لازم برخوردار نباشد ؛ برعکس بعضی دیگر از الگوریتم‌ها همگرایی نداشته ولی عملکرد آنها خیلی خوب است . در فاز عملکرد چندین معیار مطرح است که در ادامه بررسی می­ شود.
۳-۵-۱-کارآیی^[۵۴]
این معیار میزان موفقیت الگوریتم را در تولید جواب‌های بهینه نشان می‌دهد. هرچه بهترین جواب، بدترین جواب و میانگین جواب‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر باشند، نشان‌دهنده_­­ی کارایی بالای الگوریتم می‌باشند.
۳-۵-۲- انحراف استاندارد^[۵۵]
معیار انحراف استاندارد دومین معیار مورد استفاده برای مقایسه‌ی عملکرد الگوریتم‌های متفاوت در زمینه‌ی حل مسأله‌ی بهینه‌سازی مورد نظر می‌باشد. این معیار به طور گسترده توسط محققین در مقالات زیادی مورد استفاده قرار می‌گیرد. Std نشان‌دهنده‌ی میزان انحراف جواب‌های خروجی نسبت به میانگین جواب‌ها می‌باشد. هر چه Std ‌یک الگوریتم کمتر باشد، نشان می‌دهد که آن الگوریتم دارای عملکرد بهتر و مطمئن‌تری در به دست آوردن جواب است.
۳-۵-۳- قابلیت اعتماد^[۵۶]