• کتابشناسی و مولف شناسی.

 

• تهیه مقالات در مورد برنامه‌ها و پروژه‌ها.

 

۲-۱۱-۵-۷ بخش تحلیل و غنی سازی
حجم انبوه اطلاعات فراهم آمده در نرم افزارها نیازمند آن است که با به‌کارگیری شیوه‌های نوین اطلاع‌رسانی و خدمات پژوهشی متناسب با نیاز مخاطبان عرضه شده و بازیابی اطلاعات را برای کاربران تسهیل سازد.

طرح‏‌هاى پژوهشى انجام شده در این بخش به لحاظ ساختار و شیوه‏‌ى اتخاذ شده در اطلاع رسانى، به گروه‌های زیر، تقسیم می‌شوند:

 

• معجم‏‌هاى دایرهالمعارفى

 

• معجم‏‌هاى موضوعى

 

• معجم‏‌هاى رجالى

 

• معجم‏‌هاى فرمت تخصصى

 

• درختواره

 

۲-۱۱-۵-۸ بخش مدیریت پایگاه‌ها
این بخش عهده‌دار راه‌اندازی، رشد و توسعه پایگاه‌های مرکز، می‌باشد که اهم فعالیت‌های آن به شرح زیر است:

 

• طراحی و ایجاد پایگاه‌ها.

 

• ارتقاء کمی و کیفی پایگاه‌های مرکز.

 

• کنترل و مدیریت اطلاعات پایگاه، به‌وی‍ژه پایگاه‌های خود روزآمد.

 

• نگهداری و به‌روز‌رسانی پایگاه‌های مر‌کز.

 

• افزایش کاربری پایگاه‌ها.

 

• پیشنهاد پایگاه‌های جدید.

 

۲-۱۱-۵-۹ بخش مالکیت معنوی
دفتر مالکیت معنوی، همزمان با تشکیل ساختار جدید معاونت پژوهش تاسیس گردید.هدف از تاسیس این دفتر، ایجاد تعامل مثبت و فعال فرهیختگان و اندیشمندان صاحب اثر با مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی می‌باشد.در این راستا، دفتر ضمن جمع‌ آوری اطلاعات لازم و شناسایی صاحبان آثار، زمینه ارتباط مرکز با ایشان را فراهم می کند تا آثار فاخر علوم اسلامی با طیب خاطر صاحبان آنها، در تولیدات نرم‌افزاری مرکز به بهره‌برداری رسیده و در دسترس محققین قرار گیرد.
۲-۱۱-۵-۱۰ دفتر منابع انسانی
وظایف و مسئولیت‌های این دفتر دربرگیرنده اهم اقداماتی است که به صورت تفکیکی عبارتند از: برنامه ریزی و تامین و آموزش منابع انسانی که به شرح ذیل انجام می‌شود:

 

• تحلیل توانایی‌های نیروی‌انسانی معاونت جهت استفاده مطلوب از توانایی‌های کارکنان.

 

• پیش‌بینی نیازهای آینده نیروی انسانی.

 

• بررسی و تایید شرایط و صلاحیت کارکنان معاونت و تعیین آموزش‌های مورد نیاز.

 

• تعیین نیازهای آموزشی کارکنان و اجرای برنامه‌های آموزشی.

 

• ارزیابی دوره‌های آموزشی برگزار شده.

 

• انجام اقدامات لازم برای تامین نیروی‌انسانی مورد نیاز معاونت و برنامه‌ریزی‌ روند ارتقاء کارکنان از بدو ورود به معاونت.

 

۲-۱۱-۵-۱۱ بخش تبلیغ و فرهنگ‌سازی
پس از بازنگری در اهداف مرکز، فعالیت در حوزه فرهنگ دینی نیز در زمره این اهداف قرار گرفت. در پی نیل به این هدف، این بخش تاسیس شد. حفظ و تقویت و تعالی هویت ایرانی-اسلامی و ترویج فرهنگ اهل بیت (علیهم السلام) در داخل و خارج کشور، در ارتباط با مبلغان، مخاطبان عمومی، و مخاطبان خاص از نظر جنسیت، حرفه و …، با بهره گرفتن از فن‌‌آوری اطلاعات و ارتباطات، از سیاست‌های کلی این بخش می‌باشد.
۲-۱۱-۵-۱۲ بخش چندرسانه‌ای
هدف از تاسیس این بخش تهیه، تولید و آماده‌سازی دیتا‌های غیر‌متنی کلیه پروژه‌ها از قبیل پویا‌نمائی، صوت گذاری متون، تهیه فیلم‌های مختلف، نقشه‌ها، تصاویر شخصیت‌ها و اماکن مختلف به طور متمرکز در یک بخش می‌باشد. از دیگر اهداف تشکیل این بخش، ارتقاء نرم‌افزارهای مرکز، از بعد چندرسانه‌ای بوده است.
۲-۱۱-۵-۱۳ بخش ورود اطلاعات
این بخش دارای قسمت‌های مختلفی است که به اختصار عبارتند از:
تایپ: در این قسمت متون پروژه‌های مرکز، دو بار و توسط دو نفر به صورت مجزا تایپ می‌گردد.

 

• اسکن و نویسه‌خوانی:

 

استعاره مجرّده، استعارهای است که در آن، امور ملایم با مشبّه ذکر گردد، مانند: اِشتَرِ بالمعروف عِرضَکَ مِن الاَذی^[۶۲].
در این مثال، اِشترِ برای اِحفَظ (حفظ کن) استعاره آورده شده و من الأذی با اِحفظ تناسب دارد. وجه تسمیه این استعاره به مجرّده آن است که مقداری از مبالغه را دارا نیست، چرا که ذکر یکی از ملایمات مشبّه در کلام سبب میگردد که مقداری از مشبّهٌ به دور گردد و این از ادعای اتحاد که اساس استعاره است دور میباشد.

مثال دیگر: رأیتُ بحراً علی فَرَس یُعطی که رکوب برفرس واعطاء ملائم با مستعارٌله است که رجل سخی باشد وبدیهی است که اعتبار ترشیح وتجرید بعد ازتمام شدن استعاره است با قرینه پس قرینه مصرحه را تجرید نگویند چنان چه قرینه مکنیه را ترشیح اطلاق نکنن بلکه ترشیح و تجرید زاید بر آنهاست^[۶۳].
استعاره مطلقه، استعارهای است که از امور ملایم با مستعارٌ منه (مشبّهٌ به) و مستعارٌ له (مشبّه) خالی باشد و یا همراه چیزی باشد که مناسب با مشبّه و مشبّهٌ به است.
مثال برای قسم اول:
الَّذِینَ یَنقُضُونَ عَهدَ مِن بَعدِ مِیثَاقِهِ^[۶۴].
در این آیه، «یَنقضون» ، برای «یُبطلون» استعاره آورده شده و چیزی مناسب با مستعارٌ له و مستعارٌ منه در کلام نیامده است.
مثال برای قسم دوم:

 

لدی أسد شاکی السَّلاح مُقذَّف

لَه لِبَدٌ أظفارُه لم تُقلَّم[۶۵]

اسد، استعاره برای مرد شجاع است. شاکی السّلاح (کسی که سر تا پا مسلّح است).
شاعر، أسد را برای مرد شجاع، استعاره آورده است و «شاکی السَّلاح مُقذَّف» (کسی که سر تا پا مسلّح و جنگ آزموده است) را که مناسب با مستعارٌ له است ذکر کرده که این تجرید است، سپس «له لبد اظفارُه لَم تُقلَّم» (یالهای بر شانه افتاده و ناخنهای کوتاه نشده) را که مناسب با مستعارٌ منه است ذکر کرده و این ترشیح است. اجتماع تجرید و ترشیح به تعارض و سقوط هر دو میانجامد، گویا استعاره به چیزی نزدیک نگشته است و این همان رتبه استعاره مطلقه است^[۶۶].
۲-۱۱-
۲-۱۲-
۲-۱۳- تمثیل یا استعاره تمثیلیه
هرگاه جمله ای درغیر معنی اصلی به علاقه مشابهت به کار رود آن را تمثیل یا استعاره تمثیلیه گویند چنان که سنایی در بیت زیر عبارت « تکیه برآب زدن » را درمعنی کار بیهوده انجام دادن به کار برده است :
ای که بر چرخ ایمنی زنهار تکیه برآب کرده ای هشدار
این نکته را نباید از نظر دور داشت که در این گونه استعاره وجه شبه از امور متعدد انتزاع شده و از این حیث به تشبیه مرکب باز می گردد و به عبارت دیگر این گونه استعاره را مجاز آمیخته به استعاره توان گفت.^[۶۷] واین استعاره در ضرب المثل هل فراوان وارد شده است مانند:
«انّی أراک تقدم رجلاً و توخرُ اُخری » یعنی تو را می نگرم یک گام پیش می نهی و بار دیگر واپس می گذاری . این مثال برای کسی زده می شود که در کاری تردید دارد پس یک بار پیش می رود ویک بار واپس می گراید. ویا مانند : « الصیفَ ضَیعتِ اللبن » در تابستان شیر را تباه ساختی. این مثال برای کسی زده می شود که در به دست آوردن چیزی در زمانی که برای او ممکن بوده است کوتاهی کرده ، سپس آن چیز را در زمانی طلب کرده است که دستیابی به آن چیز در آن زمان در توان او نبوده ^[۶۸].
فصل سوم
دلالات استعاری در آیات قرآنی
جزء ۹ الی ۱۶
۳-۱- سوره اعراف آیه ۱۵۴
وَ لَمَّا سَکَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الْأَلْواحَ وَ فِی نُسْخَتِها هُدىً وَ رَحْمَهٌ لِلَّذِینَ هُمْ لِرَبِّهِمْ یَرْهَبُونَ
و چون خشم موسی فرونشست ،الواح را برگرفت ؛ و در رونویس آن ،برای کسانی که از پروردگارشان بیمناک بودند ،هدایت و رحمتی بود.
در این آیه دو استعاره مطرح است یکی استعاره تصریحیه تبعیه است سکون را به سکوت تشبیه نموده است.
و دومی استعاره مکنیه میباشد به این صورت که غضب را تشبیه نموده به انسان، ناطقی که اغراء میکند موسی را و تحریک میکند او را و به او میگوید به قِومت این حرف و آن حرف را بزن و لوحها را بینداز و سَرِ برادرت را بگیر سپس این اغراء و تحریک را قطع میکند و دیگر سخن نمیگوید.
البته اقسام دیگری هم برای استعاره هست که قبلاً بحث آن گذشت که، به آن بحث در اینجا برمیگردیم و میگوئیم که این استعاره که عبارتست از اسناد سکوت به غضب درآن استعارهای است معقول برای مشارکت امری معقول که این یکی از پنج استعاره میباشد. مستعار عبارتست از سکوت، مستعارٌ له عبارتست از غضب و مستعارٌ منه ساکت.
معنی آیه این میشود که چون خشم و غضب موسی زایل شد چون حقیقت سکوت زایل شدن و از بین رفتن کلام است و حقیقت زوال غضب و از بین رفتن غضب عبارتست از نبـــودن چیزی که دلالت کند بر غضب مثل کلام یا غیرکلام در آن حال غضب و غضب و عصبانیت موسی از این کلام خدا معلوم میشود که فرمود لَئبسَ ما خَلَفتُمونی مِن بَعدی ( اعراف آیه ۱۵۰ بعد از من بد جانشینی برایم بودید.
و چون موسی ،خشمناک و اندوهگین به سوی قوم خود بازگشت ، گفت: « پس از من چه بد جانشینی برای من بودید ! ایا بر فرمان پروردگارتان پیش گرفتید؟ و الواح را افکند و ] و موی[ سر برادرش را گرفت و او را به طرف خود کشید. ] هارون[ گفت: « ای فرزند مادرم، این قوم، مرا ناتوان یافتند و چیزی نمانده بود که مرابکشند؛ پس مرا دشمن شاد مکن و مرا در شمارگروه ستمکاران قرارمده». )
چون این صحبت مقدمهای است برای القاء الواح و چون کلامی که دلالت کند بر غضب زایل شد، استعاره سکوت برای غضب نیکوست.
و از سکوت ِ غضب لازم نمیآید که رضا حاصل شده باشد چون موسی به معصیت آنها راضی نبوده و بر باقی ماندن آنها بر معصیت هم راضی نبوده تا این که توبه کنند.
به خاطر همین خداوند سبحان خبر داده از آن به سکوت غضب فقط نه حصول رضا، و این استعــاره (معقول برای معقول) لطیفترین استعارات پنچگانه میباشد. چون این استعاره، استعاره معقول برای معقول است برای مشارکت در امر معقولی. (الدرویش ،۲۰۰۹،ج ۳ : ۵۰)
دراین آیه شریفه دواستعاره وجود دارد:
۱-استعاره ی تصریحیّه
۲- استعاره ی مکنیّه
اکنون به شرح استعاره اول می پردازیم:
ارکان استعاره در آیه شریفه عبارتند از:
- مستعار : لفظ « سکت ».
- مستعارٌله : « سکن ».
- مستعارٌمنه : « سکت » یعنی فرونشستن ، آرامش یافتن.
- جامع یا وجه شبه : آرامش یافتن.
شرح استعاره ی آیه به اعتبار گوناگون:
۳-۱-۱-۱. به اعتبار ذکر طرفین(مصرّحه،مکنیّه) :

درنهایت، باید این نکته را مدنظر قرار داد که پیاده سازی مدل­های اندازه گیری رضایت مشتری نیازمند تحقق شرایطی است که لازمه کار محسوب می­ شود: اول آنکه، منافعی که بکارگیری نظام اندازه گیری برای سازمان­ها به دنبال دارد باید بسیار بیشتر از هزینه­ای باشد که بابت آن صرف می­ شود. دوم اینکه، همان­طور که در مدل­های متعدد اشاره کردیم، نگرش سیستماتیک و فرآیندگرا باید در مورد مفهوم رضایت مشتری نیز اعمال گردد. بدین معنی که به منظور بکارگیری این شاخص در تصمیم گیری­های استراتژیک سازمان باید محرک­ها (ورودی­ ها) و نتایج (خروجی­ها) رضایت مشتری و روابط متقابل مابین این متغیرها متناسب با محیط کاربرد این مدل شناسایی شده و به طور کامل تجزیه و تحلیل گردد. و سپس با بهره­ گیری از این اطلاعات، راهبردهای استراتژیک سازمان را طوری تعیین نمود تا از طریق هدایت رفتار مشتریان، بهبود میزان فروش و ارتقای سود سازمان را در پی داشته باشد (Kavoosi & Saghai, 1392).

۲-۳- مدیریت کیفیت خدمات
پالمر (۲۰۰۱) اظهار می­دارد که برخلاف برخی باورهای نادرست در خصوص بی اهمیت بودن بخش خدمات در اقتصاد، امروزه به پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم خدمات در بخش­های اقتصادی توجه قابل ملاحظه­ای می­ شود (Palmer, 2001). انتظارات مشتریان نیز برای دریافت خدمات نسبت به گذشته افزایش یافته است. و کیفیت خدمات ارائه شده باید مطابق با انتظارات مشتریان باشد.
همان گونه که ویپل و تاچ (۱۹۸۸) خاطر نشان می­سازند، مفهوم رضایتمندی غالبا در رابطه با رضایت از خدمات مشتری بیان می­گردد. و همچنین اوری (۱۹۹۱) اظهار می­ کند که رضایتمندی از خدمات به کیفیت خدمات ارائه شده بستگی دارد (Yvette Reisinger & Turner, 2006). بنابراین مفاهیم و ویژگی­های خدمات و کیفیت خدمات و انتظارات و رضایتمندی از آن در ادامه مطرح می­ شود.
۲-۳-۱- خدمت
قبل از پرداختن به تعریف کیفیت خدمات باید بدانیم که خدمت چیست. در طول چند دهه اخیر تعاریف متفاوتی از خدمت ارائه شده است با این حال تعریف جامعی ارائه نشده است. برخی از تعاریف خدمت:

 

• • خدمت؛ تعریف کاتلر و همکاران (۱۹۸۹) از خدمت: به معنای “هرگونه فعالیت یا مزیتی است که یک طرف به طرف دیگر ارائه کرده و در اصل ناملموس بوده و به مالکیت چیزی نمی­انجامد. خدمت ارائه شده ممکن است با یک محصول فیزیکی مرتبط باشد یا نباشد” (Yvette Reisinger & Turner, 2006).

 

• • خدمت؛ نتیجه­ای است که مشتریان خواستار آن هستند (Harvey,1998).

 

• • خدمت؛ فرآیندی است مشتمل بر یک سری فعالیت­های کم و بیش نامحسوس که بطور طبیعی اما نه لزوما همیشگی، در تعاملات بین مشتریان و کارکنان و یا منابع فیزیکی یا کالاها و یا سیستم­های ارائه کننده خدمت، روی داده تا راه حلی برای مسائل مشتریان باشد (gronroos,2000) (Javadein & Keimasi, 1390).

 

ویژگی­های خدمات عبارتند از: ناملموس بودن، تفکیک ناپذیری، تغییرپذیری، فناپذیری و عدم انتقال مالکیت بر خدمت (Lovelock & Wright, 2003).
۲-۳-۲- کیفیت خدمات
کیفیت خدمات یک نیرویی محرکه مهم در جذب و نگهداری مشتری (Cronin Jr, Brady, & Hult, 2000) و مهمترین عاملی است که بر رفتار و نگرش مصرف کنندگان اثر می­ گذارد (hallowell,1996). در زمینه گردشگری، کیفیت خدمات به کارآیی خدمات در سطح ویژگی­های کالاهای خدماتی برمی­گردد (Lian Chan & Baum, 2007; Pourfaraj & Salehipour, 1392).
پاراسورامان و همکاران (۱۹۸۵) جز اولین محققینی محسوب می­شوند که به تحلیل مفهوم کیفیت پرداختند. آنها اظهار می­دارند: کیفیتی که مصرف کننده از یک خدمت ادراک می­ کند، تابعی از اندازه و جهت شکاف بین خدمت مورد انتظار و ادراک شده می­باشد (به نقل از : (Rajaee, 1390)).
جایاواردنا (۲۰۰۲)، آینده محصولات گردشگری را وابسته به توانایی مقاصد گردشگری در تحویل محصولی با کیفیت بالا قلمداد می­ کند تا بدین طریق سلایق، نیازها، خواسته ­ها و تقاضاهای در حال تغییر مسافران بین المللی جلب شود. وی معتقد است برای حصول به این هدف، لازم است تا مسئولان گردشگری، تصویر ادراک شده مشتریان از محصولات مقصد گردشگری را سنجش نمایند تا نسبت به چگونگی تحویل این محصولات آگاهی بیشتری بدست آورند (به نقل از : (Rajaee, 1390)).
تعریف کیفیت نه تنها از جهت معنایی مهم است بلکه مهمتر از آن هدایت کننده تلاش­ های کارکنان در جهت رسیدن به خدمات با کیفیت­تر خواهد بود. برخی از تعاریف کیفیت:

 

• • کیفیت عبارت است از آماده بودن خدمت یا کالا برای استفاده کننده که خود نیازمند کیفیت طراحی، انطباق، در دسترس بودن و مناسب بودن مکان ارائه خدمت است (coyothetis,1992).

 

• • کیفیت هیچ معنا و مفهومی بجز هر آنچه که مشتری می­خواهد، ندارد (Crosby,1984).

 

• • سازمان استانداردهای بین المللی، کیفیت را این گونه تعریف می­ کند: تمامیت ویژگی­ها و خصوصیات محصول یا خدمت که توانایی برآورده­کردن نیازهای مشتری را دارد.

 

• • دمینگ و باوم کیفیت را چنین تعریف می­ کنند: ” کیفیت مفهوم وسیعی است که تمام بخش­های سازمان نسبت به آن متعهد هستند و هدف آن افزایش کارایی کل مجموعه است به طوری که مانع پدیدآمدن عوامل مخل کیفیت می­ شود و هدف نهایی آن مطابقت کامل با مشخصات مورد نیاز مشتری با حداقل هزینه برای سازمان است که منجر به افزایش رضایت می­ شود” (Javadein & Keimasi, 1390).

 

پیلر می­گوید این حقیقت که کیفیت محصول ادراک شده در حال تبدیل شده به مهمترین عامل رقابت در دنیای کسب و کار است، باعث شده است که عصر کنونی کسب و کار را “عصر کیفیت” بنامند (Javadein & Keimasi, 1390).
۲-۳-۳- ابعاد کیفیت خدمات
ابعاد بسیاری برای کیفیت خدمات وجود دارد. همچنین این مساله در صنعت خدماتی پرتماسی مانند گردشگری و مهمان نوازی بسیار پیچیده تر می­ شود. براساس نظرات لهتینن و لهتینن(۱۹۸۲)، سه بعد متمایز کیفیت خدمات عبارتند از:

 

1. 1. فیزیکی: که شامل جنبه­ های فیزیکی خدمات می­گردد.

 

1. 1. سازمانی: که شامل تصویر ذهنی یا پروفایل سازمان ارائه دهنده خدمات می­گردد

 

1. 1. تعاملی: که از روابط متقابل تماس بین کارکنان و مشتری ناشی می­گردد.

 

محققین بر نقش مهم بعد تعاملی کیفیت خدمات تاکید کرده ­اند. کیفیت خدمات در جریان تعامل بین مشتری و تامین کننده خدمات یا رویارویی خدمات رخ می­دهد (Yvette Reisinger & Turner, 2006; Valarie. A & Parasoraman, 1387) (Yvette Reisinger & Turner, 2006; Valarie. A & Parasoraman, 1387).
تحقیق گروه کانونی مشتریان که توسط پاراسورامان، بری و زیتامل در سال ۱۹۸۵ انجام گرفت، تاکید کرد که هم ابعاد و جنبه­ های فرایند خدمات و هم نتایج آن، بر ارزیابی مشتریان از کیفیت خدمات، تاثیر می­ گذارد. بنابراین، پنج بعد نهایی طبقه بندی شده توسط این سه استاد، به شرح زیر است:

 

1. 1. اطمینان: دانش و ادب کارکنان و توانایی آنها در ایجاد اطمینان.

 

1. 1. همدلی: دلسوزی و توجه خاصی که شرکت به مشتریان معطوف می­ کند.

 

1. 1. قابلیت اعتماد: توانایی ارائه مناسب و مطمئن خدمات وعده داده شده.

 

1. 1. قابلیت پاسخگویی: میل و اشتیاق برای کمک به مشتریان و ارائه سریع خدمات.

 

1. 1. موارد ملموس: ظاهر وسایل و تجهیزات، کارکنان و وسایل ارتباطی (Valarie. A & Parasoraman, 1387).

 

۲-۳-۴- اهمیت کیفیت خدمات
یکی از مفاهیم نزدیک به کیفیت، مفهوم رضایت است. وجود اختلاف بین این دو مفهوم، مورد توجه بسیاری از صاحبنظران بوده است. اوه و پارکس (۱۹۹۷) بیان می­ کنند که رضایت، مقایسه ذهنی مصرف کننده بین انتظارات و عملکرد؛ در حالی که کیفیت خدمات، مقایسه عینی بین انتظارات و عملکرد است. پاراسورامان، زیتامل و بری (۱۹۹۸) نیز اظهار می­دارند که کیفیت خدمات بر پایه­ انتظارات مصرف کننده از آنچه تمایل به آن دارد یا می­خواهد، می­باشد و رضایت، واکنشی احساسی نسبت به آن چه یک خدمت داشته است، می­باشد (Alampay, 2003).
اولیور (۱۹۹۷) مدل مفهومی با ترکیب سه متغیر: رضایت، کیفیت و وفاداری ارائه کرد و نشان داد که کیفیت خدمات بر رضایت و رضایت بر وفاداری تاثیر مثبت و معناداری دارد. در رابطه با گردشگری مدل­های چندی ارائه شده است که نشان دهنده اثر مثبت رضایت بر وفاداری است (J. Lee, Graefe, & Burns, 2007).
سرانجام دلایل متعددی را می­توان برشمرد که بدان جهت سازمان­ها باید به دنبال ارائه خدمات با کیفیت تر به مشتریان خود باشند که در زیر به صورت خلاصه آورده شده است.

 

1. 1. افزایش انتظارات مشتریان: واقعیت آن است که انتظارات مشتریان نسبت به گذشته افزایش یافته است. افزایش انتظارات مشتریان را می­توان به چندین عامل ربط داد؛ از جمله، افزایش آگاهی­ها و سطح دانش مشتریان، تبلیغات سازمان، عملکرد رقبا و … .

 

1. 1. فعالیت رقبا: رقبا با تغییر خدمات خود و چگونگی ارائه آن به مشتریان، مدام در حال متغیر کردن بازار هستند و از این راهکار درصددند تا سهم بازار خود را افزایش دهند، این امر خود باعث افزایش انتظارات مشتریان می­ شود. این امر سایرین را وادار می­سازد تا در جهت ارتقاء کیفیت خدمات خود گام بردارند.

 

1. 1. عوامل محیطی: عواملی از جمله عوامل سیاسی و قانونی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، سازمان­ها را وادار به ارائه خدمات با کیفیت­تر می­ کند. برای مثال طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب رجوع در نظام اداری از جمله عوامل سیاسی به شمار می­رود. بعلاوه امروز با گسترش دسترسی به اینترنت، مشتریان به راحتی می­توانند اطلاعات به هنگامی از سراسر جهان بدست بیاورند، این موضوع نیز خود باعث افزایش انتظارات آنان شده است.

 

1. 1. ماهیت خدمات: ارزیابی کیفیت خدمات باتوجه به ویژگی­­های خدمات برای دریافت کنندگان آن مشکل می­باشد. بدین دلیل مشتریان باتوجه به شواهد فیزیکی احاطه کننده خدمات و نیز رفتار و برخورد کارکنان به ارزیابی کیفیت خدمات می­پردازند.

 

1. عوامل درون سازمانی: سازمان­ها با فعالیت­های ترفیعی خود انتظارات و خواسته­ های مشتریان را بالا می­برند. در نتیجه مشتری زمانی که به سازمان مراجعه می­ کند، انتظار خدمات وعده داده شده را دارد. بنابراین عملکرد سازمان باید پاسخگوی انتظارات ایجاد شده در مشتریان باشد.

جز فزونی شعشعه و تیزی ناب

 

 

 

پردۀ خورشید هم نور رب است

 

بینصیب از وی خفاش است و شب است
(۶/۱۲۱۱-۱۲۱۰)

 

 

 

عقل:
در نگاه اول به مثنوی گمان میرود که مولانا، نسبت به عقل یکسره راه انکار پیموده و نظر مثبتی دربارۀ آن ندارد. اما با تعمق بیشتر در ابیات این نکته را میتوان دریافت که گاه عقل را پایی چوبین برای استدلالیون میشمارد و از دوراندیشیهایی آنان به ستوه میآید و دیوانگی را بر عقل ترجیح میدهد، باز آنجا که در پی اثبات حقیقت وجود آدمی و گوهر ذات وی بوده است از عقل و اندیشه سخن گفته و انسانیت انسان را محصول عنصر عقل دانسته است:

 

 

ای برادر تو همان اندیشهای

 

ما بقی تو استخوان و ریشهای

 

 

 

گر گل است اندیشۀ تو ، گلشنی

 

ور بود خاری، تو هیمۀ گلخنی
(۲/۲۷۹-۲۷۸).

 

 

 

مولانا در حکایت «نامه نوشتن غلام به نزد شاه» در دفتر چهارم عقل و عاقل بودن را از دیدگاه پیغمبر (ص) چنین بیان کرده است: پیغمبر انسان بیعقل را دشمن و غول گمراه کننده و در عوض انسان عاقل را جان و روح خود معرفی میکند و حتی نکوهش عقل حقیقت جو را با جان و دل
میپذیرد زیرا « سرزنش عقل کمالطلب، سرزنش از عالم غیب است.» (استعلامی، ۱۳۷۹: ۳۰۴)

 

 

گفت پیغمبر که: احمق هر که هست

 

او عدوّ ماست و غول رهزن است

 

 

 

هر که او عاقل بود او جان ماست

 

روح او و ریح او ریحان ماست
(۴/۱۹۴۹-۱۹۴۸).

 

 

 

مولانا در عین حال که عقل را میستاید و آن را معیار انسانیت میداند از نقصان و کاستی آن نیز یاد میکند و کاستی عقل را سبب دور شدن از هویت انسانی میداند.
مولانا برای عقل، اقسام و درجاتی قائل شده است و از دو زاویۀ متفاوت و در عین حال مرتبط به تقسیم عقل پرداخته است:

 

 

• دیدگاه کسبی و غیرکسبی بودن عقل: که از این دیدگاه عقل را به دو نوع اکتسابی و غیراکتسابی تقسیم کرده است. عقل اکتسابی «عقلی است که از راه تعلیم موجود باشد در مقابل عقل غریزی» (دهخدا، ۱۳۷۷: ۱۶۰۰۳).

 

 

عقل غیر اکتسابی «نوری است که در دل انسانها پس از تطهیر و تزکیه آشکار میشود تا به وسیلۀ آن نور بسیاری از امور که قبلا فقط اسمی از آنها را شنیده بود به طور وضوح ببیند» (گوهرین ،۱۳۸۴: ۲۰۹).

 

 

• از دیدگاه جزوی یا کلی بودن

 

 

عقل جزوی در مثنوی «عقل فردی است که محدود در اقلیم حیات حس و عنصری است و از ادراک و فهم حقیقت عقل کل که در معنای خاص خویش حکمت بالغۀ بیپایان حق است البته قاصر و عاجز است.» (زرین کوب، ۱۳۶۴: ۶۱۳).

فصل دوم
مبانی نظری تحقیق
۲-۱- مقدمه
امروزه اکثر سازمان ها در تمام بخش های صنعتی ، بازرگانی و دولتی اساسا بر سیستم های اطلاعاتی خود متکی هستند و فناوری اطلاعات به طور تفکیک ناپذیری با کسب و کار در هم آمیخته است(رو کارت،۱۹۸۸،۲۰). در صنایعی مثل ارتباطات، رسانه ها ، سرویس های تفریحی و مالی که محصول از قبل دیجیتالی شده و یا در حال دیجیتالی شدن است ، وجود و موفقیت یک سازمان عمدتا بر پایه ی کاربرد موثر فناوری اطلاعات متکی است. با پیدایش تجارت الکترونیک ، استفاده از فناوری، در حال تبدیل شدن به راهی قابل قبول و کاملا پیش بینی شده در اداره ی کسب و کار می باشد. در نتیجه به طور روز افزون، سازمان ها به فناوری، به عنوان ابزاری برای ایجاد فرایندهای کسب و کار فرصت های جدید نگاه کرده و سعی در بالا بردن مزیت های رقابتی، خود دارند (لیدا چن ، ۲۰۱۰ ،). در این فصل ابتدا مبانی و مفهوم سیستم های اطلاعاتی و همسویی و سپس مدل های همسویی مورد بررسی قرار میگیرد. و نهایتا چارچوب نظری تحقیق بیان می شود.

۲-۲-رشد و تکامل سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در سازمان ها
برای ایجاد سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات و استفاده ی استراتژیک از آن ها، درک چگونگی رشد و تکامل سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در سازمان ها مهم است. بسیاری از سازمان ها در اثر استفاده از سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات، به موقعیت کنونی خود دست یافته اند. این استفاده معمولا به خاطر تصمیمات تاکتیکی صرف و کوتاه مدت بوده و سازمانها امروزه در پی ایجاد یک شیوه راهبردی تر برای ایجاد سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات می باشند.
بی شک خیلی از سازمان ها مایل به بررسی دوباره ی سرمایه گذاری هایشان در زمینه فناوری اطلاعات در این زمینه هستند. اما متاسفانه سیستم های قدیمی ای دارند که از رویکرد غیراستراتژی سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در گذشته ناشی شده است . این باعث
می شود که شروع کردن دوباره به سختی ممکن شود. بسیاری از بانک ها و شرکت های بیمه هنوز متکی بر سیستم هایی هستند که بیش از۳۰ سال قبل ایجاد شده اند و با توجه به حجم اطلاعات موجود، سیستم های جدیدتر نیز برای آن ها به طور الزامی مورد نیاز است و در صورتی که دانش ها و مهارت ها افزایش نیابد ، دلیل مشخصی برای انتظار موفقیت بیشتر درآینده وجود ندارد. استفاده از تجربه ها، موفقیت و شکست های گذشته یکی از مهمترین ویژگی های مدیریت استراتژیک می باشد. بخش زیادی از آموخته ها در مورد قابلیت های فناوری اطلاعات تجربی
می باشد و سازمان ها از طریق مواجهه با چالش ها و حل کردن آن ها می توانند چگونگی مدیریت فناوری اطلاعات را فرا گیرند. ( اِرل ، ۱۹۹۶،۶۰).
اما به نظر می رسد که هیچ سازمانی در معرض طیف گسترده ی تجارب فناوری اطلاعات قرار نگرفته و علاوه براین ، آن چه که تجربه شده همیشه نمیتواند به طور عینی ارزشیابی شود. با توجه به این مطلب، در این قسمت به بررسی تکامل کلی فناوری اطلاعات در سازمان ها می پردازیم که میتواند به سازمان های دیگر در طراحی و پیشرفت کمک کرده و از آن برای مدیریت آینده درس گرفت. این تکامل در سازمان ها از چند دیدگاه با بهره گرفتن از انواع مدل ها ( که برخی از آن ها پیشرفت داشته اند) بررسی می شود.
عوامل مهم و زیادی بر سرعت و کارایی پیشرفت در استفاده از فناوری اطلاعات و در بالا بردن مزیت های کسب و کار اثر می گذارند. ارزش نسبی هریک از این عوامل در طول زمان متفاوت بوده و در هر سازمان نسبت به دیگری فرق می کند. (وارد ، پپارد ، ۲۰۰۲،۱۷۱). بیشتر برآورد ها از رشد فناوری اطلاعات در سازمان ها بر یک و یا دو جنبه از رشد آن، مثلا: سازمانی، کاربردی، مدیریت فناوری، برنامه ریزی و … تمرکز دارد.
۲- ۲- ۱- سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات
قبل از طرح هر نوع دیدگاه استراتژیک، مهم است که بدانیم تمایز روشنی بین اصطلاح سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات وجود دارد. هرچند که اغلب این دو اصطلاح به جای یکدیگر به کار برده می شوند. تفکیک این دو در صورتی که نیاز به ایجاد ارتباطی با معنی بین کسب و کار و سیستم های اطلاعاتی و تهیه یک استراتژی فناوری اطلاعات موفقیت آمیز باشد، بسیار مفید است . باید به خاطر داشته باشیم که سیستم های اطلاعاتی در سازمان ها از مدت ها قبل از پیدایش فناوری اطلاعات وجود داشته و حتی امروزه تعداد زیادی از سیستم های اطلاعاتی، در سازمان های فاقد هرگونه فناوری وجود دارند .
فناوری اطلاعات به ویژه به “فناوری “، خصوصا در زمینه ی سخت افزار، نرم افزار و شبکه های کامپیوتری اشاره دارد.
فناوری، هم به صورت ادوات قابل مشاهده ( مثلا سرورها، روتر ها و کابل های شبکه) و هم به صورت غیر قابل مشاهده (مثلا انواع نرم افزارها) وجود دارد. فناوری اطلاعات در تسهیل فرایند اکتساب^[۱۸]، پردازش، ذخیره، تقسیم اطلاعات و سایر فرایند های دیجیتالی نقش دارد.
بسیاری از مردم در تمایز بین سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات دچار مشکل می شوند. زیرا به نظر می رسد که فناوری، فکر آن ها را ازسیستم اطلاعاتی بنیادی که باید مورد پشتیبانی فناوری قرار گیرد ، منحرف کرده است.
سیستم های اطلاعاتی به منظور خدمت، کمک یا حمایت مردمی که در زندگی واقعی عمل
می کنند به وجود آمده اند. به منظور ایجاد سیستمی که به خوبی از مصرف کننده ها حمایت کند، اولا لازم است که مشخص شود چه چیزی باید حمایت شود(سیستم اطلاعاتی)، دوما باید مشخص شود که چه فناوری و روشی برای حمایت لازم است (فناوری اطلاعات)(چکلند، هال ول ،۱۹۹۸، ۳۳).
این مسئله سرنخی از اینکه چرا بعضی از سازمان ها در برگشت مفید سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات ، شکست می خورند ، به دست می دهد. سرمایه گذاری ها در فناوری، معمولا بدون فهم و یا تحلیل طبیعت فعالیت هایی که توسط فناوری پشتیبانی می شود، انجام می گیرد. به عنوان مثال، در طول چند سال گذشته بسیاری از سازمان ها به طراحی وب سایت ها، بدون تفکر کافی در مورد منطق این کار و فقط به این دلیل که بقیه ی سازمان ها وارد اینترنت شده اند، پرداخته اند. ذکر این مسئله مهم است که فناوری اطلاعات هیچ ارزشی ذاتی ندارد و صرف خرید فناوری باعث ایجاد هیچ مزیتی در سازمان نمی شود(چکلند ،۱۹۸۱،۴۲).
۲- ۲- ۲- دوره سیستم های اطلاعات استراتژیک
در اواخر دهه ۱۹۷۰، تعدادی از سازمان ها شروع به استفاده از فناوری اطلاعات به روش هایی کردند که اساسا چگونگی راهبری و اداره ی کسب و کار آن ها را تغییر داد و به این صورت تعادل قدرت را در صنعت، با توجه به رقبا، مشتریان و فراهم کنندگان تغییر دادند. بنابراین استفاده از فناوری اطلاعات مستقیما بر موقعیت رقابتی آن ها اثر گذاشته، به عنوان سلاح جدیدی برای بهبود رقابت درآمده بود و ایجاد رابطه جدیدی بین سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات و پیشرفت استراتژیک را محقق می ساخت.
برنامه های موفق اغلب در نتیجه ی خوش اقبالی هستند، تا هرگونه شیوه ی طراحی، ابزار و تکنیک های مختلف (که به طور مستمر مورداستفاده قرار گرفته اند). باید این امکان را به سازمانها داد که شانس خود را آزمایش کنند(رنگان، آدنر، ۲۰۰۱). اخیرا، توجه ها به بعضی از مثال های کلاسیک معطوف شده است. کتینگر حدود ۳۰ سازمان، از بهترین نمونه ها ی شناخته شده را طی ۱۰ تا ۲۰ سال پس از بررسی اولیه آن ها، بررسی کرد تا مشخص کند که آیا مزایای به دست آمده از فناوری اطلاعات هنوز ادامه دارد یا خیر. اساسا، در طول چنین دوران گسترده ای بسیاری از عوامل می توانند بر اجزای یک شرکت اثر بگذارند و اگر خوش بین باشیم نتایج “اخباری” و نه قطعی خواهند بود . به طور کلی ، آن ها دریافتند که حدود ۴۰ درصد ازاین شرکت ها، تنها چند سال از مزیت های استفاده از فناوری اطلاعات، برخوردار بوده اند وفقط ۲۰درصد آن ها این مزیت را برای۱۰سال یا بیش از ۱۰سال حفظ کرده بودند (کتینگر و دیگران، ۱۹۹۴،۲۲). البته چنین چیزی با توجه به توسعه فناوری در طی این مدت و کاهش هزینه ها، در بسیاری از سیستم ها، پیش بینی می شد. به نظر می رسد ، در حال حاضر درس های گرفته شده و سایر تحقیقات مورد مطالعه ، زمینه را برای یک دوره چهارم جدید فراهم می کنند(ری پورت، سویو کلا،۱۹۹۴،۹۷).
۲ - ۲ - ۳- استفاده استراتژیک از فناوری اطلاعات
۲ - ۲ - ۳ - ۱- عوامل موفقیت در سیستم های اطلاعات استراتژیک
تحقیقات انجام شده تعدادی از عوامل کلیدی موفقیت در سیستم های اطلاعاتی استراتژیک را مشخص می کنند که به نظر می رسد اغلب تکرار شده و زیر بنای موفقیت را تشکیل می دهد، این عوامل به شرح زیر هستند (وارد،پپارد،۲۰۰۲،۱۳):

 

• • تمرکز خارجی، نه داخلی: توجه به مشتری، رقبا ،فراهم کنندگان، حتی صنایع دیگر و ارتباطات کسب وکار و درک تشابهات با دیگر کسب و کارها.

 

• • ایجاد ارزش افزوده، نه کاهش هزینه ها: با وجودی که کاهش هزینه های حاشیه ای ممکن است در هنگام توسعه ی کسب وکار مفید واقع شوند اما “انجام بهتر، نه ارزانتر"، به صورت شعار مفیدی در آمده است. این امر بانیازهای شرکتها برای متمایز کردن خودشان از رقبا (محصولات و خدمات بهتر) برای موفقیت سازگارتر است.

 

• • به اشتراک گذاری سود در داخل سازمان، با فراهم کنندگان و تامین کنندگان، مشتریان، مصرف کنندگان وحتی رقبا.

 

• • درک مشتریان و عملکرد آن ها با محصول یا سرویس: چگونگی دستیابی مشتریان به ارزش افزوده و مشکلات پیش روی آن ها.

 

• • نوآوری محصول برای پیشبرد کسب و کار، نه پیشبرد فناوری: چالش های تجاری در اکثر موارد باعث پیشرفت می شود. این امر ، موجب ایجاد شک در توانایی فناوری اطلاعات در ایجاد مزیت رقابتی می شود. اما در عمل موفقیت ها در اثر استفاده از فناوری مناسب و درک نیازهای مشتری به دست می آید(کین،۱۹۹۱،۷۷).

 

• • تولید قدم به قدم، نه تولید یکباره ی تمامی نرم افزارهای لازم: نباید تمامی نرم افزارها و سخت افزارهای لازم در حوزه فناوری اطلاعات را به یکباره وارد سازمان کرد، بلکه باید این فرایند بصورت مرحله ای و پیوسته انجام شود.

 

• • استفاده از اطلاعات به دست آمده از سیستم ها برای رشد کسب و کار: تحلیل محصول و تجارت، به اضافه اطلاعات بازار می توانند در هم ادغام شده و بعدا از راه های مختلف برای مشخص کردن محصول و تفکیک تجاری مناسب، تقسیم بندی شوند.

 

باید خاطر نشان کرد که به روش های جدید تفکرراجع به انواع فناوری اطلاعات برای به دست آوردن فرصت های مناسب، نیاز است و روش های جدید مدیریت برنامه های کاربردی، موفقیت را تضمین می کند.
در کلیه این موارد و موضوعات، درک اینکه واقعا چه عاملی باعث موفقیت می شود مهم است. فناوری به خودی خود، موجودیت توامندی است که سود های کوتاه مدت، سیستم های جدید و دست یابی و استفاده از اطلاعات ارزشمند را ممکن می سازد. اما، در این بین، رقبا نیز قادر خواهند بود که فناوری یکسانی را خریداری کنند و هر نوع مزیت رقابتی می تواند به سرعت از بین برود. در واقع مسئله مهم فناوری اطلاعات نیست، بلکه خود اطلاعات و چگونگی استفاده و مدیریت آن است. سیستم های اطلاعاتی جدید که با بهره گرفتن از فناوری روی کار می آیند،می توانند به تامین مزایایی بپردازند که احتمالا امکان کپی برداری توسط رقبا از آن ها بسیار کمتر است و بالا رفتن سود به این بستگی دارد که این سیستم ها، فرایند ها و روابط کسب و کار را چگونه و در چه حدی تغییر می دهند.
۲ – ۲ – ۳ – ۲- نتایج مدیریتی
با در نظر گرفتن دیدگاه های مختلف تکامل و رشد فناوری اطلاعات، می توانیم به دیدگاهی جامع از فرایند های اولیه مدیریتی تا پیشرفت های کنونی در مدیریت برسیم. با همین رویکرد در میابیم که فناوری اطلاعات می تواند در “تئوری کسب و کار” و مسائل مدیریت عالی تاثیر گذار باشد. شکل ۱ به طور خلاصه این دیدگاه متغیر را نشان می دهد.
پردازش اطلاعات بر استفاده از نرم افزارهای موثر، سیستم ها و فناوری برای مکانیزه کردن عملکردها و بنابراین، افزایش کارایی تاکید داشته و دارد. کانون توجه برنامه ریزی بر طراحی موفقیت آمیز و پیاده سازی برنامه های کاربردی بوده و به فرایندهای کسب و کاری که در پروژه دخالت دارند، توجه خاصی دارد.مهمترین شرط لازم برای موفقیت، طراحی سیستمی است که فرایند را بهبود بخشیده، پیش ببرد.
سیستم های اطلاعات مدیریت، کاربران نهایی را از طریق کنترل اطلاعاتی که از آن ها استفاده
می کردند و چگونگی استفاده آن ها مدیریت می کردند. متخصصان فناوری اطلاعات در صدد پیدا کردن تکنیک های جدید برای تحلیل اطلاعات بودند، (مانند طراحی داده ها و تحلیل موجودیتها) تا راه هایی برای طبقه بندی و تحویل اطلاعات برای استفاده مناسب توسط مدیریت، را پیدا کنند. از آنجایی که مدیران به ندرت بر تنها یک منبع اطلاعاتی تکیه می کنند،توجه به برنامه ریزی، تلفیق یکایک سیستم های داخلی و منابع منسجم اطلاعات مدیریتی ، معطوف شده است.

شکل۲-۱: رابطه بین کسب وکار ، سیستم های پردازش داده ، سیستم های اطلاعات مدیریت و سیستم های اطلاعات استراتژیک
به طور خلاصه ، امروزه نقش فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی در کسب و کار شاخص تر شده است. بنابراین مشلرکت مورد نیاز در سرمایه گذاری، تا سطح اجرایی ارتقا یافته است . کار فناوری اطلاعات دیگر صدور یک چک نمی باشد، حال سیستم ها باید بدانند و اغلب تصمیم بگیرند که چه چیزی خریداری شود. اما در عین حال، باید از مبالغه کردن در اهمیت فناوری اطلاعات جلوگیری شود. در اوایل سال ۱۹۸۷، شواهد نشان می داد که بحث ” مزیت رقابتی” به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است و این باعث شده بود که سازمان ها توجه خود را به
پروژه هایی معطوف کنند که چندان منطقی به نظر نمی رسیدند، این امر باعث می شد که مدیریت بعد از مدتی انگیزه و اطمینان خود را از دست بدهد. در این حالت باید به استفاده از فناوری اطلاعات و برنامه های کاربردی مختلف با توجه به نوع کمک آن ها، میزان قابلیت توسعه پذیری، کارآیی و میزان ارزش افزوده در زمینه رقابت، پرداخت و از ارتقای تمامی شاخص های جدید بدون نیاز به آن ها پرهیز کرد(کینگ،۱۹۸۷،۱۲۳). اما از سوی دیگر، یک سازمان نمی تواند فرصت های استراتژیکی که ممکن است، فناوری اطلاعات در اختیارش قرار دهد را نادیده بگیرد و اطلاعات ، به عنوان یک منبع استراتژیک باید به صورت جزئی روزمره از فرایند طراحی کسب و کار منظور شود.این موضوع باعث شده تا تمامی مدیران به این نوع تفکر عادت کنند.در نتیجه، همانطور که گفته شد ، تنها تمرکز بر روی فناوری، به کاربرد استراتژیک و موفق آن ، منجر نمی شود. موثرترین راه برای رسیدن به مزیت استراتژیک فناوری اطلاعات ، تمرکز بر طراحی دوباره کسب و کار و رفع مشکلات موجود از طریق تحلیل مشکلات جاری کسب و کار و تغییر محیط (با در نظر گرفتن فناوری اطلاعات به عنوان تنها یک قسمت از راه حل) است. تمایز بسیاری بین “استراتژی فناوری اطلاعات” و “استراتژی سیستم اطلاعاتی” وجود دارد. اکثر استراتژی های فناوری اطلاعات بسیاری از مسائل فناوری و فنی را به طور مناسب در نظر گرفته و درعین حال از کنار نیازهای کاربردی و تفکر کسب و کار به سادگی می گذرند.
استراتژی سیستم های اطلاعاتی، با فرایند گردش اطلاعات در ارتباط بوده و به سوال “چه چیزی؟” پاسخ می دهد. در حالیکه استراتژی فناوری اطلاعات با فناوری ساختار درونی و مهارت های وابسته در ارتباط بوده و به سوال “چگونه؟” پاسخ می دهد.(ارل ، ۱۹۹۲،۱۳). این رابطه در شکل ۲-۲ نشان داده شده است.

شکل۲-۲: رابطه بین کسب و کار ، استراتژی سیستم های اطلاعاتی و استراتژی فناوری اطلاعات
می توان نتیجه گرفت که مدیریت باید با فناوری اطلاعات همانند دیگر بخش های کسب و کار ،مانند بازاریابی ،تولید و خرید رفتار کند. فناوری اطلاعات نیز باید با شایستگی و به طور موثر برای کسب و کار مورد استفاده قرار گرفته تا برای سازمان ایجاد ارزش افزوده کند. در عین حال فناوری اطلاعات می تواند به فراهم کردن نفوذ استراتژیک و رقابتی برای سازمان بپردازد و به این صورت، روشی برای پیشرفت استراتژیک در سیستم های اطلاعاتی و فناوری و ترکیب مناسب آن با دیگر مولفه های استراتژی کسب و کار، ایجاد کند (اسمادی سمان و جوهانا سلیم ،۲۰۱۳ ،۶۶).
سازمان در برخورد با فناوری اطلاعات باید اول اثرات و کاربردهای ممکن را مشخص کرده و بعد برآورد کند که به چه اطلاعات و سیستمی برای اجرای استراتژی نیازاست. در مرحله بعد باید مشخص شود که چطور ، به بهترین نحو ، می توان به سیستم های اطلاعاتی ، از طریق فناوری ، دست پیدا کرد.